Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 8 november 2015, 12.57 uur – paulus
Categorie: wonen

Scheefwonen: analyse schiet tekort

Het rapport Passend wonen van onderzoeksbureau ABF, in opdracht van Aedes en Woonbond, sluit bij zijn analyse van het fenomeen scheefwonen zonder al te veel kritiek aan op de nationale en Europese wettelijke kaders. Daardoor wordt het fenomeen duur scheefwonen (= te hoge huur in verhouding tot het middeninkomen) volstrekt onderschat.


tabel 2.1 uit het rapport Passend wonen (ABF, 2015). Huurders met een belastbaar verzamelinkomen boven €33.000 (=alles achter de voordeur) wonen volgens de ABF/Blok-definitie niet duur scheef als ze méér dan €710 betalen. Pardon??

“Lang geleden” maakten volkshuisvesters en media zich vooral druk over duur scheefwonen: huurders die gezien de hoogte van hun inkomen in een te duur huis wonen. Sinds de VVD de volkshuisvestingsagenda bepaalt is dat veranderd in een focus op goedkoop scheefwonen: huurders die gezien hun inkomen in een “te goedkoop” huis wonen. Het politieke frame daarbij is dat goedkope scheefwoners aso’s zijn die sociale huurwoningen bezet houden die veel harder nodig zijn voor mensen met lage inkomens.

Op zich is de discussie over de optimale inzet van de sociale huurvoorraad volkomen legitiem, maar het frame dat liberalen (meestal kritiekloos gevolgd door de media) hieraan koppelen is: er zijn méér dan genoeg, of zelfs veel te veel, sociale huurwoningen, en alle problemen met wachtlijsten worden veroorzaakt door goedkope scheefwoners. Jaag die hun huis uit en alle problemen in de volkshuisvesting zijn opgelost.

Hoe zit het allereerst met de definitie van het begrip duur scheefwonen? In de definitie van ABF/Blok woon je te duur als je behoort tot de primaire doelgroep (= je hebt recht op huurtoeslag) en een huur betaalt boven de aftoppingsgrens. Dat is een begrip dat gedefinieerd is in de toeslagenwet. Boven de aftoppingsgrens heb je als huurder een eigen risico van 60-100%, waardoor de huur al snel onbetaalbaar wordt.

Het lijkt me niet zo moeilijk in te zien dat bovenstaande definitie van duur scheefwonen veel te smal is. De ongeveer 500.000 huurders die géén huurtoeslag ontvangen maar een verzamelinkomen hebben onder €33.000 hebben in veel gevallen een te hoge huurquote, maar ze zijn op grond van de ABF analyse géén goedkope scheefwoners.
Huishoudens met een middeninkomen (€33.000-43.000) zullen bij een huur boven de liberalisatiegrens in veel gevallen een huurquote >35% hebben. Als dat geen duur scheefwonen is?

Nog fundamenteler is de kritiek dat starre inkomens- en huurgrenzen geen rekening houden met de huishoudenssituatie van de huurder. Stel dat je een verzamelinkomen hebt van €35.000 en je huurt een woning van €700. Dat is nog onder de liberalisatiegrens, je betaalt dus volgens de minister véél te weinig. Het maakt dan nogal wat uit of je alleenstaand bent, of een meerpersoonshuishouden. Ook als een of meer leden van het huishouden een functiebeperking heeft is de koopkracht bij een gelijk inkomen veel lager dan bij een alleenstaande. Een gezin met twee kinderen op de middelbare school, een inkomen van €35.000 en een huur van €700, is bij deze invalshoek een dure scheefwoner. In de definitie van ABF zijn ze dat niet. En volgens de minister van wonen is iedereen met een inkomen van boven de €33.000 een goedkope scheefwoner!

In de ABF-definitie van duur scheefwonen zijn er 332.000 dure scheefwoners in corporatiewoningen. Dat is al best dramatisch, en bovendien een verdubbeling sinds in 2002 (zie: Passend wonen, p.25). Maar als je uitgaat van de huurquotebenadering of de NIBUD-systematiek stijgt dat aantal sterk en is de situatie nog veel nijpender.

In dezelfde periode is het aantal goedkope scheefhuurders (ABF-definitie) met 20% gedaald van 520.000 naar 418.000. Ook over de analyse van het fenomeen goedkoop scheefwonen valt nog veel meer op te merken. Kort samengevat is mijn conclusie: die cijfers zijn “omhoog gedefinieerd”. Ik ga daar in een volgende blog uitgebreider op in. Maar relevant lijkt me in ieder geval zonder meer dat duur scheefwonen zelfs in de rammelende definitie in 13 jaar tijd met ruim 100% gestegen is en goedkoop scheefwonen met 20% gedaald. Daar knelt iets steeds harder!

Lees hier het rapport Passend Wonen: VH 20151107-abf_passend-wonen_oktober-2015

UPDATE 8-11, 22:50
Eerdere blogs over scheefwonen:
Visser vs Jansen: factfree-politics & woon2012 (14 juni 2013)
Fact-based politics (13 april 2013)

8 reacties »

  1. Hallo Paulus,
    mooi dat je aan het lezen bent geslagen en hoop wel dat je de definitieve versie hebt gelezen en niet het concept. Is er wat betreft goedkope scheefheid niet uitgegaan van de tijdelijke grens 38.900 bij het bepalen van het aantal?
    Wat betreft de dure scheefheid: helaas moeten we rekening houden met vastgestelde grenzen en kunnen we niet zo maar even Nibudadviezen wat betreft betaalbaarheid overnemen. De grenzen sluiten ook aan bij die nu gehanteerd zijn bij de passendheidstoets zo te lezen. Elke grens is discutabel natuurlijk. Maar het hanteren van de 618 aftoppingsgrens voor de dure scheefheid en dat daar een oplossing voor moet komen voor de zittende huurders lijkt mij een goede stap in de richting. Dat er nader onderzoek gevraagd gaat worden door Aedes en Woonbond geeft al aan dat er recentere cijfers nodig zijn om goede conclusies en aanbevelingen te krijgen. En wie weet, herken je jouw punten volgend jaar hierin terug.

    Reactie door Kregting — november 8, 2015 @ 11:24 pm

  2. Paulus Jansen legt de vinger op de zere plek. Dit onderwerp vergt om een klinische benadering. Daar past bij dat je niet (alleen) de grenzen die in Den Haag bedacht zijn overneemt, maar ook de Nibudnorm erbij pakt en op basis daarvan een beeld schept. Dan vallen een paar dingen op:
    1 gezinnen hebben erg weinig bestedingsruimte voor huur, zeker als het eenverdieners zijn. Tot wel €30.000 is €403 het matje. Die woningen zijn er niet.
    2 minima in het algemeen kunnen maar €403 betalen
    3 huurders net boven de inkomensgrens van de huurtoeslag kunnen €90 minder besteden aan huur dan net-wel huurtoeslagontvangers. De huurtoeslagtabel wordt te abrupt afgebroken.

    Goedkoop scheefwonen is geen probleem, als het om eenvoudige woningen gaat. Daar gaat geen geld bij en de doorstroming is vaak voldoende. Het is wel een echt probleem, waar het in feite om “scheefbetalen” gaat: de zeer gewilde woningen, die met forse huurmatiging worden verhuurd. Dat betreft vaak eengezinswoningen, waar gezinnen erg lang op moeten wachten.

    Om echt betaalbaarheidsbeleid op te kunnen voeren is inkomensafhankelijk huurbeleid onontkoombaar, zolang de huurtoeslag niet fors op de schop gaat en veel meer budget krijgt. Ik snap de principiële bezwaren, maar in principes kun je niet wonen! Ik ben wel benieuwd of Paulus Jansen bereid is op dit punt over zijn SP-schaduw heen te springen.

    Reactie door Maarten Vos — november 9, 2015 @ 8:44 am

  3. De oproep van Maarten om inkomensafhankelijk huurbeleid in te voeren en over de schaduw heen te springen kan natuurlijk ook gewoon worden beantwoord dat men eindelijk eens moet stoppen om dat soort beleid door corporaties te laten uitvoeren. Geen taak.
    Betaalbaar verhuren is al lastig genoeg. Stuur niet op inkomsten, stuur op taak.

    Reactie door Kregting — november 9, 2015 @ 9:05 am

  4. Flubber quaqesh op man website facebook Gautama Boeddha.

    Gelukkig hoop ik.dat jouw opvatting over vergassing installaties verleden tijd is.

    Je weet wel, stoflongen en silicosesooi.

    Ik zie meer in algenolie, die kun je oneindig reproduceren.

    koolzaadolie.

    biogas voor bv recycling, helpt ook mee.

    zsm Kerncentrales ombouwen tot Kernfusiecentralies.

    Of course Zonneplaten en windmills.

    Ook moet er onderzoek gedaan worden om
    bovengrondse en onder de aarde en boven de aarde, de vulkanen neutraal te maken, endie uitbarsting voor te zijn, en ombuiging te signaleren, en rendabel te maken.

    Dit geldt ook voor Onderzeese Vulkanen en aardbevingen
    Ook moet het mogelijk zijn om bliksems rendabel te maken.

    Bardt Hoeksma

    Reactie door Bart Hoeksma — november 26, 2015 @ 9:26 pm

  5. debenhams voucher…

    Weblog Paulus Jansen » Scheefwonen: analyse schiet tekort…

    Trackback door debenhams voucher — mei 15, 2016 @ 4:56 am

  6. voucherslug.co.uk…

    Weblog Paulus Jansen » Scheefwonen: analyse schiet tekort…

    Trackback door voucherslug.co.uk — april 13, 2017 @ 9:42 am

  7. homebase voucher code…

    Weblog Paulus Jansen » Scheefwonen: analyse schiet tekort…

    Trackback door homebase voucher code — april 18, 2017 @ 1:41 pm

  8. http://www.ninjavouchers.co.uk/vouchers/travelodge...

    Weblog Paulus Jansen…

    Trackback door Travelodge voucher code — oktober 17, 2017 @ 2:11 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl