Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 16 februari 2014, 11.20 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat, op pad

slimme inzet warmtepompen optimaliseert inzet duurzame stroom

Samen met mijn VVD-collega René Leegt was ik gistermiddag op werkbezoek aan het Couperus smart grid in Den Haag/Ypenburg. Netbeheerder Stedin, energieleverancier Eneco, warmtepompleverancier ITHO en smart-grid-software ontwikkelaar IBM testen een aantal besturingsstrategieën om de de energievraag bij een complex van 300 woningen op basis van de beschikbaarheid van windstroom.


de installatieruimte met de pompen voor de warmte-koude-opslag (WKO), de aanvoertemperatuur van het grondwater schommelt rond de 10 graden.

De woningen worden verwarmd en gekoeld door middel van individuele warmtepompen, aangesloten op een collectief systeem van warmte-koud-opslag. De warmtepomp houdt een (200 liter, 60 graden) buffervat voor warmtapwater op temperatuur en voedt daarnaast de lage temperatuur ruimteverwarming (40 graden). Het experiment bestaat eruit dat de helft van de warmtepompen gestuurd worden door de beschikbaarheid van windstroom. De andere helft is een controlegroep, waarbij de warmtepomp direct aanslaat als de thermostaat warmte vraagt of er warmwater getapt wordt.

De doelstelling van het smart grid proefproject is meerledig. Allereerst het vergroten van de flexibiliteit van de elektriciteitsvraag door toestellen (in dit geval warmtepompen) te laten sturen door het actuele elektriciteitsaanbod en -vraag. Dit gebeurt via een prijssignaal: bij een groot aanbod en een kleine vraag daalt de prijs, en bij een klein aanbod en grote vraag stijgt de prijs. Software (de zg PowerMatcher) bepaalt aan de hand van de prijs wanneer het voor de gebruiker interessant is om elektriciteitsvraag uit te stellen, of juist extra elektriciteit te gebruiken om een warmtebuffer te vullen.

Natuurlijk is de datacollectie en -verwerking voor zo’n systeem complex, de proef is dus mede bedoeld om ervaring op te doen met dit aspect. Een laatste belangrijk aspect is onderzoek naar klanttevredenheid en de reactie van verschillende soorten huishoudens op de aanbodsturing. De ene klant stelt 100% comfort voorop, maar er zijn waarschijnlijk ook huishoudens die incidenteel comfortverlies accepteren in ruil voor een korting op de elektriciteitsrekening. In dat opzicht past het project zeer goed bij de doelstelling van de motie Jansen-Leegte over de killerapp voor de slimme meter.

Omdat de woningen uitstekend geïsoleerd zijn kan je in de praktijk het opstarten van de warmtepomp voor de verwarming van de woning uitstellen tot het moment waarop er windstroom beschikbaar is. De bewoner merkt hier niets van omdat in de betonnen kern van de woningen veel warmte is opgeslagen, waardoor de temperatuur slechts heel langzaam daalt. Bij warmwater kan je het moment waarop je de warmtepomp moet inschakelen uitstellen door het voorraadvat te vergroten.


de hardware voor duurzame verwarming is behoorlijk volumineus: onder de warmtepomp, boven een 200 liter voorraadvat…


… maar de installatie is netjes weggewerkt in een inpandige gangkast, waarin ook ruimte is voor de wasmachine.

Het experiment is nu halverwege. In de praktijk blijkt ongeveer 23% van het elektrisch vermogen van de warmtepompen beschikbaar voor flexibiliteit. Dat is een bemoedigend tussenresultaat. De vraagsturing kan in de toekomst nog uitgebreid worden met andere grote elektriciteitsverbruikers in en rond de woning, met name: de wasmachine, vaatwasser en wasdroger en de elektrische auto.

3 reacties »

  1. Weet je wat mij al meer dan 30 jaar ergert? Die kunstijsbanen waar de restwarmte van de warmtepompen, want dat zijn de koelmachines van die ijsbanen, gelijk die van een koelkast, ongebruikt de lucht in wordt gejaagd. Voor zover ik weet en het zou me niet verwonderen als dat ook al niet weer is verandert, is de enige ijsbaan die een gebouw verwarmd die van Assen die het Provinciehuis verwarmd. Die openlucht ijsbaan in Flevo land is vanuit energie verspilling wel de grootste gotspe , maar ik meen dart die alweer failliet is. In mijn ogen laat de westerse wereld op erg grove wijze zien dat vaak met de mond belden zorgen om het klimaat, door het toepassen van steeds meer kunstijsbanen, de eigen zorgen gewoon niet serieus neemt. Als men die ijsbanen nu eens alleen mocht realiseren als er ook voor een nuttig gebruik van de restwarmte was gezorgd, de arbeidsfactor is theoretisch immers 300, en bestaande ijsbanen, op straffe van beëindiging van de activiteiten, eens verplicht om dat ook te doen, dan werd er een behoorlijk winst geboekt in de strijd tegen de opwarming.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — februari 16, 2014 @ 1:29 pm

  2. Wat me ook bijzonder verbaasd, is dat men nu pas aan dit soort projecten begint. Toen ik een poster met de aarde als een kaars voor mijn raam had, het was eind jaren 70, begin jaren 80van de vorige eeuw. Waren er in Duitsland als projecten van woningbouw waarbij men warmte pompen in zette voor de energie behoefte, een tuinhek van buizen werd gebruikt als warmte wisselaar. Begin jaren 80 nogmaals van de vorige eeuw, dus ruim 30 jaar geleden, installeerden wij op de opgeheven Hunze Centrale een warmtepomp met een gas aangedreven motor om de verwarming van het voormalige hoofdgebouw van het EGD Kantoor, dat aan draden werd verhuurd, van warmte te voorzien. Het Winschoterdiep, ook koelwater circuit van de toenmalig Hunze centrale werd als leverancier van die warmte gebruikt. Prachtig natuurlijk dat men eindelijk weer eens tot het besef komt dat er iets moet gebeuren door de privatisering lopen energie bedrijven als het toenmalige EGD niet meer voorop om bijvoorbeeld dit soort voorbeeld projecten te starten, maar ik vind het schrikbarend dat pas nu dit weer wordt opgepakt. 30 jaren verknoeid, jaren die hoognodig waren om het proces van klimaatverandering te remmen en graag te stoppen.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — februari 17, 2014 @ 11:54 am

  3. flawless raspberry ketone…

    Weblog Paulus Jansen » slimme inzet warmtepompen optimaliseert inzet duurzame stroom…

    Trackback door flawless raspberry ketone — september 15, 2014 @ 2:17 am

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl