Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 10 maart 2013, 12.37 uur – paulus
Categorie: Algemeen, wonen

Staatssteun? Nee: steun aan de staat!

De Europese Commissie legt op grond van de EU-concurrentierichtlijn allerlei eisen op aan de Nederlandse woningcorporaties, omdat deze staatssteun zouden ontvangen. Dat is opmerkelijk, want per saldo ontvangen de corporaties geen staatssteun, maar leveren ze de minister van Financiën geld op. Volgens mij kan de staatssteun-bemoeienis van Brussel op korte termijn beeindigd worden, na twee overzichtelijke maatregelen. Maar Stef Blok wil dat niet, want hem komt de EU-bemoeienis wel goed uit.


De Brusselse bemoeienis leidt tot de marginalisering van de corporatiesector, dat komt Stef Blok prima uit.

De Kamer debatteerde afgelopen donderdag met Blok over de woningcorporaties. Een van de onderwerpen was de brief 29453-285 van 17 december jl., waarin Blok op mijn verzoek een overzicht gaf van de geldstromen tussen Rijk en corporaties. Deze brief maakt zonneklaar dat de enige vorm van staatssteun waar het Rijk nog bemoeienis mee heeft de contragarantie op het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is. Het WSW is een onderlinge waarborgregeling van de corporaties, waardoor deze goedkoper geld kunnen lenen. Het rentevoordeel is op dit moment ongeveer 0,7%, wat neer komt op €560 miljoen per jaar. Een deel van dat voordeel wordt veroorzaakt door de contragarantie van het Rijk: als alle corporaties omvallen staat de rijksoverheid borg voor de leningen. In de 30 jaar dat het WSW bestaat heeft die situatie zich overigens nog nooit voorgedaan.

Tijdens het debat vroeg ik Blok welk deel van het rentevoordeel naar zijn mening toe te schrijven is aan de bemoeienis van het Rijk: volgens hem is dat 80%. Dat lijkt me schromelijk overdreven. Maar laten we eens aannemen dat het klopt: dan zou de totale corporatiesector jaarlijks een voordeel van €450 miljoen hebben door de contragarantie. Daar tegenover staat binnenkort €1,7 miljard verhuurderheffing per jaar, naast de al bestaande integrale vennootschapsplicht (voor niet-winstbeogende instellingen…) die nu ca €200 miljoen/jaar opbrengt.

Mijn voorstel is daarom dat het Rijk de contragarantie voor het WSW staakt, in ruil voor een verlaging van de verhuurderheffing met €450 miljoen. Daarmee is dit argument van staatssteun vervallen.

Maar Brussel had destijds nog meer te zeuren. Gemeenten zouden grond onder de marktprijs aanbieden om corporaties te matsen. Afgezien van het feit dat gemeenten die dit doen inmiddels met een vergrootglas gezocht moeten worden: ook dit “probleem” is simpel op te lossen:
- verkoop grond nog uitsluitend tegen marktwaarde;
- geef vervolgens (als de gemeenteraad lage huurprijzen wil belonen) ontwikkelaars van huurwoningen, die nieuwbouwhuren onder 80% van het wettelijk plafond willen hanteren, een korting die bv. gelijk is aan 50% van de contante waarde van de huurkorting over de periode waarop de korting betrekking heeft; van deze regeling kunnen zowel corporaties als commerciële verhuurders gebruik maken; de laatste zullen dat waarschijnlijk niet doen, omdat ze geen zin hebben om 50% korting voor eigen rekening te nemen;
- indien woningen waarvoor korting verstrekt is tussentijds worden verkocht of in huur verhoogd moet de ontwikkelaar de korting naar rato terugbetalen.
Zo: daarmee is ook dit staatssteun-argument van Brussel van de baan.

Tenslotte beschouwde Neelie Kroes in 2008 ook de Vogelaarheffing voor de wijkaanpak als staatssteun, hoewel die voor 100% door de corporaties betaald werd. Maar die heffing is per 2010 afgeschaft.

Kortom: met enkele kleine beleidswijzigingen zijn we helemaal van die Brusselse bemoeienis af. Wat zijn de voordelen: corporaties hoeven zich niet meer in allerlei bochten te wringen bij het toewijzen van woningen. We kunnen zelf weer uitmaken wat de kerntaken van corporaties zijn. En het scheelt een berg aan administratieve lasten. Doen!

Maar Stef Blok wil deze optie niet eens onderzoeken. Naar eigen zeggen omdat dit neerkomt op privatisering van de woningcorporaties (…). Beste Stef: de corporaties zijn sinds jaar en dag private organisaties met een maatschappelijke taak. Het kabinet Rutte-II verschuilt zich graag achter Brussel om een aantal maatregelen te nemen die de corporaties zo snel mogelijk marginaliseren, zodat commerciële partijen de huurmarkt kunnen overnemen.

Ik heb inmiddels een VAO aangevraagd om een motie in te dienen, die de minister dwingt om de voor- en nadelen van het beeindigen van de “staatssteun” te onderzoeken.

8 reacties »

  1. Beste Paulus,
    Deze man is er helemaal niet op uit om huurders
    een woning tegen betaalbare prijzen te gunnen.
    Hij is een bankier van huis uit en daarom alleen gefocust op een zo’n hoog mogelijke kasstroom om deze af te romen voor de overheid.
    En het komt hem natuurlijk goed uit om elke te kunnen roepen dat de huurders door de belastingbetaler in een huis kunnen wonen.
    Kost wat kost zal deze regering links om dan welrechts om de sociale woningbouw willen veranderen in een markt warbij de hoogste bieder de meeste woonkansen heeft en de rest
    het nakijken heeft.
    Want dat wonen een van de eerste levensbehoeften is daar is deze man nog steeds niet van doordrongen.
    Maar ik hoop dat het je lukt dan zijn we van dat geseik af.

    Reactie door blanken — maart 10, 2013 @ 2:29 pm

  2. @1 Blanken

    “Want dat wonen een van de eerste levensbehoeften is daar is deze man nog steeds niet van doordrongen.”

    Dan ga je uit van een sociaal empatisch mens.

    En dat is duidelijk niet het geval.

    Blok is zeer zeker doordrongen van die eerste levens behoefte en omdat hij er nooit nadeel van zal ondervinden en omdat uitbuiten van minder geprivilegieerden de core business van hem en zijn partij is, waart de Partij van de Armoede graag aan mee werkt, maakt hij gewoon “gebruik” en het woord misbruik kan echt niet in dat soort hoofden opkomen, om winst te maken middels die eerste levensbehoefte. Eerste levensbehoeften zijn a priori waneer je ze vermarkt, verschrikkelijk duur en gemakkelijk manipuleerbaar. Daarom is er ook een Stock market voor voedingsmiddelen, de asociale minderwaardige hufters.

    Kortom hij is juist heel goed doordrongen van die eerste levensbehoefte en buit dat uit.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — maart 10, 2013 @ 5:00 pm

  3. Ik ben er voor om Brussel in z’n geheel los te laten vwb ons Woonbeleid. Terug naar hoe het was… Voor die stomme regel van 2010… Toen was het al moeilijk genoeg een andere woning te verkrijgen, nu is het gewoonweg onmogelijk om Tokkietown te verlaten voor een redelijke huur.

    Reactie door Linda — maart 10, 2013 @ 11:28 pm

  4. Geachte heer Jansen,

    als corporatiemedewerker ben ik geen voorstander van het terugtrekken van de overheid uit het WSW. Als het kabinetsbeleid wordt uitgevoerd, gaan we op zeer korte termijn namelijk voor het eerst in 30 jaar wél de écht “staatssteun” nodig hebben, namelijk de contragarantie voor als alle corporaties samen de schulden die ontstaan niet meer kunnen opbrengen.

    Als manager bij een kleine corporatie moet ik lijdzaam toezien hoe wij per woning meer dan 840 euro per jaar moeten afdragen aan de staat. Dit is een bedrag wat op geen enkele manier terug te verdienen is uit de huurverhogingen.

    Voor nu houden we het hoofd nog boven water, maar als straks 20% van de corporaties het niet meer redden worden wij aangeslagen voor de garantstelling die wij binnen het WSW hebben afgesproken.

    Op dat moment ontstaat binnen de hele sector een sneeuwbaleffect waarbij binnen een jaar geen enkele corporatie het meer redt.

    Als de huidige plannen doorgaan is het niet de vraag of de sector omvalt, maar hooguit een kwestie van wanneer en in welke volgorde de corporaties gaan vallen.

    Wat er dan moet gebeuren met de duizenden en duizenden corporatiemedewerkers en -bestuurders die zich jarenlang hebben ingezet om anderen aan woonruimte te helpen, zonder te “graaien” en zonder overbodige risico’s te lopen of onzorgvuldige investeringen te doen? Dat zal De Staat dan wel oplossen, die zijn er immers om garant te staan voor de sector, want dát is “staatssteun”.

    De staat steunt op haar burgers en op de bedrijven, waaronder de corporaties. Als de staat nog langer aan haar eigen steunpilaren blijft knabbelen (of, zoals in dit geval: grote happen eruit neemt) zal elke steunpilaar het begeven en valt de staat harder en dieper dan iemand zich kan voorstellen.

    Het wordt tijd dat iemand de staatssteunkous aantrekt en ik stel voor det het kabinet dit zelf doet. Er is vast wel een thuiszorghulp die dhr. Blok hierbij wil helpen.

    Bij wijze van staatssteunkous-ondersteuning.

    Reactie door C. v H — maart 11, 2013 @ 10:02 am

  5. @CvH (?,
    Allereerst: wel droevig dat je klaarblijkelijk niet de vrijheid hebt om met naam en toenaam je mening te geven in dit belangrijke debat.
    De frustratie over de verhuurderheffing delen we. Daarover vind je alles op http://paulusjansen.sp.nl/weblog/2000/03/01/dossier-verhuurderheffing/ . Maar ik denk dat zelfs als de verhuurderheffing doorgaat het stoppen met de “staatssteun” (die per saldo een belasting voor de sociale huursector is) meerwaarde kan hebben. Wat mij betreft is stap 1 dat Blok de voor- en nadelen van mijn voorstel onafhankelijk laat toetsen.

    Reactie door Paulus Jansen — maart 11, 2013 @ 5:03 pm

  6. Kan de Eerste Kamer het uurwerk van deze tikkende tijdbom vandaag nog stilzetten, of stort ons woning-Blok met donderend geweld in?

    Reactie door Ruud van der Kroft — maart 12, 2013 @ 9:40 am

  7. Ik wil hierbij mijn waardering uitspreken voor iedereen binnen de sp die in de bres is gesprongen voor de gewone man met een huurhuis.
    Dat er helaas iemand was met een grote mond maar uiteindelijk gewoon bij het kruisje tekende is een wederom een aanfluiting van en voor de democratie.
    Het gegeven dat een kamerlid zonder last of ruggespraak geheel zelfstandig handelt wordt hier mede steds ongeloofwaardiger.
    Neem daarbij de uitruil van standpunten mede en ook nog een in het licht gezien dat een splinterpartij een hele grote inbreng heeft die niet in verhouding staat met het aantal voor of tegenstemmers maar wel het kantelpunt uitmaakt dan kan een ieder bedenken dat de zoveelste opmerking ze zitten voor het pluche en denken aan morgen voor hun eigen baantje wederom als vooroordeel wordt bevestigd.
    Ik ben daarom des te dankbaaarder dat we in nederland nog een partij hebben die de rug recht houd en aan zijn principies vasthoud en dan desnoods maar kleiner is maar niet de vazal wil zijn van anderen.
    Ik ben er dan ook van overtuigd dat door degenen van de sp die standvastig en met overtuiging de belangen blijft behartigen van de kiezer waarvoor ze gekozen zijn straks de winst kunnen binnenslepen.
    Want wetten kunnen worden aangenomen maar ook afgeschaft worden.
    Al degenen die de pvda voor de sp kozen zullen zich bedrogen voelen en ik voorspel dan ook dat de sp en de anderen hiervan de eerstkomende
    verkiezingen zullen van profiteren.
    Ik hoop dan oo kdat zowel de gemeenteraadsverkiezingen en provinciale verkiezingen een machtsblok zullen opleveren dat verdere afbraak door het huidige kabinet kan worden voorkomen.
    Hr janssen u bent een oprecht kamerlid die staat waarvoor hij is gekozen en mijn dank hiervoor is dan ook zeer oprecht en groot.

    Reactie door blanken — maart 13, 2013 @ 4:35 pm

  8. Beste Paulus Jansen,
    je hebt het volstrekt bij het rechte eind. Minister Blok heeft een volstrekt eigen agenda waarvan niet iedereen op de hoogte is, ook niet binnen zijn eigen partij, de VVD. En daar kan ik over meepraten. Zijn agenda is niet het lostrekken van de woningmarkt en zorgen dat er weer geinvesteerd wordt in de broodnodige toevoeging en de kwalitatieve opwaardering van de bestaande voorraad, maar het om zeep helpen van woningcorporaties. Naar het schijnt heeft hij dat ook in eigen kring, bij een aantal vertrouwelingen, als zodanig gemeld.
    Antwoorden op vragen vanuit de Kamer worden vakkundig versluierd beantwoord, waarbij het begint te zeggen dat hij het fijn vindt opmerkingen van Kamerleden zijn beleid ondersteunen. Ik heb zoiets nergens kunnen lezen. Zo ook inderdaad over het onderwerp van de staatssteun. Wonincorporaties krijgen geen enkele subsidie die ook niet door andere commerciele partijen verkregen kunnen worden. behalve inderdaad de achtervanpositie van de overheid bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw.Onmiddellijk afschaffen die achtervang. Dat levert alleen maar winnaars op. Dat geldt ook voor de Rijksoverheid. Het geborgde financieringsvolume van de Rijksoverheid wordt internationaal al als een groot risico gezien. Dat is veel te hoog, dus met de afbouw van deze borging bij de corporaties is niets mis. Sterker nog, vanuit een liberaal perspectief gezien is dit de enig juiste maatregel. Welke overheid steunt nou een bedrijfstak die zijn financiering in beginsel zelf kan organiseren? dat moet je niet willen. Het is wel handig ja, om iets goedkoper te kunnen lenen, maar uit de collectiviteit van corporaties onderling vloeit al een inkoopvoordeel op de kapitaalmarkt. En die 80% die Blok noemt is idd schromelijk overdreven. Daarnaast gelden alle voordelen die jij noemt met het wegvallen van de Brusselse staatssteunmaatregelen.
    woningcorporaties staan van alle maatschappelijke instellingen het verst af van de Rijksoverheid, zeker waar het een subsidierelatie betreft. En corporaties zijn private instellingen met een maatschappelijke opdracht, heel correct. Gewoon volgens het Burgerlijk Wetboek opgericht en ingericht. Met voor de maatschappelijke opdracht bijzondere wetgeving er bij. Via die lijn kan een minister nog steeds mee praten over het maatschappelijk werkdomein. Maar hij maakt er echt een potje van, weigert de grote economische opgaven van de nodige stimulansen te voorzien. Vanwege zijn persoonlijke aversie tegen corporaties, waar hij zijn ambt voor (mis)gebruikt. En daar zijn steeds meer sociaal-liberale VVD’ers niet blij mee, ik niet, en ik ken er nog veel meer. dit moet gestopt worden voordat de giga schade die nu al wordt aangericht niet meer te herstellen is!

    Reactie door peter van den heuvel — april 4, 2013 @ 5:36 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl