Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 3 februari 2013, 16.11 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat, op pad

Wynpark Beabuorren

Samen met de Jos van der Horst, Fenna Feenstra en Jacob van der Hoek van onze Friese Statenfractie bezocht ik vrijdag Titia en Lolle Hylkema, initiatiefnemers van een van de eerste bottom-up windparken van Nederland: Wynpark Beabuorren.


oud en nieuw: op de achtergrond de 1,3MW Siemens molens van het Wynpark Beabuorren, ashoogte 60m

UPDATE 8-2, 12:20

Aanleiding van het werkbezoek was de ontwerp-structuurvisie Windstreek 2012 van de provincie Fryslan, waarin drie gebieden zijn aangewezen waar de provincie de windparken wil concentreren: een gebied in het IJsselmeer ter hoogte van Kornwerderzand; het gebied ten noorden van de afsluitdijk, tussen Makkum, Bolsward en Harlingen; en een gebied ten NO van het autowegen-knooppunt Heerenveen. Op dit moment worden de reacties op de ontwerpvisie onderzocht, waarna provinciale staten waarschijnlijk kort voor de zomer een besluit zullen nemen over het definitieve plan.

De familie Hylkema heeft een boerenbedrijf (80 melkkoeien) in de omgeving van Tjerkwerd (gemeente Sudwest Fryslan). In 1988 hebben ze hun eerste windmolen aangeschaft, een 80kW Lagerweij. Vrij snel daarna is die vervangen door een 250kW Lagerweij. In 1991hebben ze samen met enkele andere bewoners van de buurtschap het initiatief genomen voor het eerste windpark: 5 Bonus turbines van 600kW (aanvankelijk 500kW), dat is opgeleverd in 1997. Alle omwonenden binnen een straal van 400m (de geluidscontour) participeren mee in Wynpark Beabuorren, de behandeling van aandeelhouders die land inbrengen is ook niet anders dan die van andere aandeelhouders. Zij krijgen een opstalvergoeding. Het project is voor 100% met geleend geld gefinancierd en moest in 7 jaar tijd terugbetaald worden, wat de kostprijs van de elektriciteit verhoogde.
Tegelijkertijd waren er in de omgeving ook enkele andere windmolens geplaatst. In het streekplan werd het gebied ook als opschalingscluster aangewezen. Enkele jaren later heeft men de koppen bij elkaar gestoken en is een plan gemaakt voor een verdere opschaling naar 8 x 1,3MW in lijnopstelling (haaks op de A7), waarbij de sanering van bestaande molens een voorwaarde was. In het gebied zijn toen 14 molens gesaneeerd. Dat project is opgeleverd in 2009.

De molens staan minimaal 450m van de boerderijen die niet meedoen. Er is gekozen voor turbines met een relatief lage geluidproductie. Ze hebben ook een voorziening die de molens automatisch stilgezet op het moment dat de stand van de zon tot overlast zou kunnen leiden bij een omwonende: shadow detection. Een bewoner die relatief dicht bij een van de turbines woonde is uitgekocht, een ander heeft een planschadevergoeding ontvangen. In de afgelopen periode zijn overigens drie boerderijen op 450-600m van een van de turbines verkocht, deze hebben allemaal de normale prijs opgebracht. De BV Beabuorren keert jaarlijks €40.000 uit aan de stichting Windkracht 10, onderdeel van Dorpsbelang Tjerkwerd. Het geld wordt gebruikt voor collectieve voorzieningen: de verenigingen, een nieuw schoollokaal e.d. Volgens de familie Hylkema heeft het project een groot draagvlak in het dorp.

De Hylkema’s verbazen zich zeer over de ontwerp-structuurvisie Windstreek 2012, met name de eis dat de ontwikkelaars van de drie grote nieuwe windparken de eigenaren van de bestaande windturbines en windparken (zoals Beabuorren) moeten uitkopen. Dat vinden zij pure kapitaalvernietiging. Een windpark als Beabuorren produceert tegen €0,045 tot €0,05 per kWh, bij een afschrijving over 20 jaar. De verwachte levensduur van de 1,3MW turbines is overigens veel langer, minstens 30 jaar. Dat betekent dat het uitkopen van de bestaande parken ook peperduur zal worden. Deze aanpak is daarmee niet erg realistisch.

Lolle Hylkema pleit ervoor om bij het realiseren van de provinciale taakstelling voor windenergie vooral uit te gaan van initiatieven van onderop, die al gereed liggen voor uitvoering maar nu geblokkeerd worden door het provinciale plan. De grootste maat windmolens is volgens hem ook veel minder economisch dan molens met een vermogen tussen 1,3 en 3MW, die geoptimaliseerd zijn voor de windsnelheden die het vaakst voorkomen. Op die manier ligt de kostprijs van zijn park onder de vijf cent/kWh, veel lager dan het landelijk gemiddelde dat tussen 8-9 cent ligt. Een park met zwermopstelling in het IJsselmeer is volgens hem minder efficiënt dan een lijnopstelling langs de volledige afsluitdijk, terwijl zo’n lijnopstelling ook een veel rustiger beeld geeft.

Na het bezoek aan de Hylkema’s hebben we nog een gesprek met Willem de Haan en Henk Stegink, twee tegenstanders van de grootschalige windmolenplannen. De Haan is lid van de vereniging Te Voet, enthousiast wandelaar en hij organiseert zomeravondwandelingen in het gebied van de Pingjummer Gulden Halsband, Steving is lid van het Nederlands Kritisch Platform Windenergie en woont in het gebied ten noordoosten van het autoweg-knooppunt Heerenveen, dat door de provincie ook is aangewezen als zoekgebied voor een windpark van ca. 90MW.

Conclusie van het werkbezoek is dat het in Friesland mogelijk blijkt om middelgrote (10MW) windparken in te passen met draagvlak onder de lokale bevolking, als die meeprofiteert van de baten van een project. Voor de grote 100-300MW parken is dat een stuk lastiger. De andere kant van de medaille is dat concentratie van de windparken in een beperkt aantal gebieden de rest van de provincie vrijwaart van de hoge masten. Reden te meer om nog eens goed te luisteren naar de mening van de mensen in het gebied zelf.

10 reacties »

  1. Worden nu het opruimen van de solitaire molens ,waar mensen niet van kunnen slapen meegenomen in de plannen van de kleine windmolenparken?Wij wonen er nl. 167meter vanaf,we poberen er al meer dan 10 jaar mee te leven,maar met het keiharde gezoef is niet te leven,bovendien hebben we qua aandacht zoeken om ons te helpen,zoveel stress,dat ik nu echt regelmatiger ziek ben..dat is toch niet normaal.

    Reactie door Bertha Hoiting — februari 4, 2013 @ 1:22 pm

  2. ik ben al meer dan 10 jaar bezig om zon stroomfabriek snachts stil te krijgen zodat we normaal kunnen slapen en leven 167 meter van je woning iedereen laat je stikken ook eendroplul van een burgemeester en achterbakse wethouders die alleen maar bezig zijn met zakken vullen en dan wil zon zak van een burgemeester je ook nog aan klagen voor bedreiging tis nou zo ver gekomen dat ik de politie bij de deur heb gehad voor bedreiging van mijn buurman met zijn winfabriek ik ben er wel achtergekomen wat voor achterbakse lui die windboeren zijn wat mij betreft mogen ze allemaal de kanker krijgen en ding weet ik zeker als dat ding blijft met de groedraaien draai ikdoor en gaat die buurman met zijn geldhonger onder de groene zoden al is dit het laatste in mijn leven wat ik ga doen ik ben er wel achter wij hebben maar een recht en dat is onrecht je word gewoon gedwongen om voor eigen rechter te spelen bertus nijhof

    Reactie door Bertus nijhof — februari 4, 2013 @ 3:14 pm

  3. Jullie zien dat de gemoederen hier behoorlijk aan het oplopen zijn.
    We zijn haast ten einde raad…en dan ge je dus rare dingen doen. Je kunt het na zoveel jaar gewoon niet meer netjes doen.
    We proberen steeds maar weer om een oplossing te zoeken, maar die is er dus waarschijnlijk niet…en nu laten ze ons zo achter.
    Bertus is nu echt boos…en terecht…recht in eigen hand nemen mag niet!!!!! Maar wat zo’n molen …je het leven zuur laten maken..mag wel??
    We hopen dat iedereen begrijpt dat we ten einde raad zijn.

    Reactie door Bertha Hoiting — februari 4, 2013 @ 10:53 pm

  4. Het is natuurlijk zo met die windparken dat iedereen het fantastisch vindt maar niemand wil het in zijn eigen achtertuin hebben. In ons land liggen windmolens voor de hand om te nemen (die eeuwige wind!) maar ik ben zelf meer een voorstander van zonnepanelen. Soms is het uitzicht erop niet zo heel mooi maar ze maken geen geluid, ze staan niemand in de weg en leveren toch energie op, energie die anders verloren zou gaan. Jammer dat die windparken er altijd door geduwd moeten worden.

    Reactie door Mandy de Bakker — februari 5, 2013 @ 1:50 pm

  5. @2 Bertus Nijhof

    Tja dit is erg overtuigend. Zo komt je boodschap wel over

    @3 Bertha Hoiting

    “3.Jullie zien dat de gemoederen hier behoorlijk aan het oplopen zijn.
    We zijn haast ten einde raad…en dan ge je dus rare dingen doen. Je kunt het na zoveel jaar gewoon niet meer netjes doen.”

    Ja Bertha in elk geval zie ik dat.
    En wellicht zou ik daaruit kunnen opmaken dat “Jullie” , wat is overigens jullie relatie, ten einde raad zijn. Maar ik heb in mijn leven ook vele mensen zo te keer zien gaan omdat zich het werkelijke probleem zich in hun eigen belevingswereld afspeelde en dan is er door anderen, behalve een maatschappelijk werker, een psycholoog of zelfs een psychiater, geen mouw aan te passen.

    Als het werkelijk een traceerbaar probleem is, dan heeft zo te keer gaan als onder @2 Bertus Nijhof op de gemiddelde lezer eerder de uitwerking van afkeer lijkt me en als het dan toch een probleem is dan werkt zo’n tirade doorgaans averechts om begrip te kweken.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — februari 5, 2013 @ 3:41 pm

  6. Weet je wat mij opvalt.

    Die boeren bij mij in de buurt hebben die molen pal naast hun boerderij staan en die dingen werken ook nog 24 uur per etmaal. Kennelijk hebben die boeren zelf helemaal geen last van geluidhinder. En als ik er langs kom dan kan ik ook niet zeggen dat mij de “herrie” nu zo opvalt.

    Toch weet ik wat “herrie”is, ik heb mijn hele leven in Fabrieken gewerkt waarvan het grootste deel, 32 jaar, in Elektriciteitscentrales en dat is pas herrie.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — februari 11, 2013 @ 11:50 am

  7. Bertus en ik zijn een stel en al meer dan 25jaar bij mekaar. De woorden van Bertus zijn een beetje in overspannen toestanden geschreven, we kunnen de woorden niet meer wegpoetsen. We hebben wel spijt van de persoonlijke aanvallen, dat was niet zo bedoeld. Maar een kat in het nauw maakt dus rare sprongen. En als je al meer dan 10 jaar zo moet leven, word je knettergek!!De tirade van Bertus werkt misschien averechts, maar het was in die periode ook echt ernstig…en dan ook nog steeds niet gehoord worden. Nu pas hebben we met hulp van juristen een beetje gelijk gekregen en blijkt dat de gemeente wel wat moet doen, he……he….diepe zucht!!!!!!
    Dus excuses voor de woorden, maar we hadden wel gemeende stress!!(en onze gezondheid is echt in het geding)

    Reactie door Bertha Hoiting — november 16, 2013 @ 11:43 am

  8. nogmaals….
    Iemand merkt op dat ie in luidruchtige fabrieken heeft gewerkt..of mensen zeggen..ja er wonen ook mensen langs drukke snelwegen…maar deze dingen zijn onvergelijkbaar. Werken in drukte,daar kies je voor en stel je je op in..en bovendien kom je daarna thuis en kun je tot rust komen. Ik kan zelfs wel langs een snelweg in slaap vallen of bij een spoor, omdat die geluiden toch in een bepaald ritme van de dag passen.
    Het geval WINDMOLEN is totaal anders!! Hier blijkt maar weer uit, dat mensen het echt NIET begrijpen. En dan geven we het aan…het is dus traceerbaar en aan te tonen, maar door al die aangepaste regeltjes van de regering hebben we haast geen poot op te staan. Ze berekenen een gemiddelde geluidsoverlast over een jaar!!!
    Een discotheek krijgt toch ook een boete als ze teveel aan decibels geven?
    Maar die stampende kermisattractie achter ons huis draait dag en nacht..STAMP STAMP ZOEF ZOEF..het dreunt er soms over.
    Maar goed het is nu november 2013 en we hebben nu eidelijk een “beetje” gelijk gekregen, dat de overlast echt te erg is. Nu moeten er nog maatwerkvoorschriften gemaakt worden door de gemeente(op advies van de MAD)…je zou zo zeggen..gewoon doen!!
    Maar nee hoor, dat wordt vervolgens ook weer een lange weg. Maar er is een heel klein sprankje hoop en we moeten hoop houden, maar het is een lange vermoeiende weg.
    Wij zijn echte natuurmensen en geloofden ook in schone energie van de wind, maar de realiteit is dus echt erg. Dus alsjeblieft mensen van de regering,overheid en hotemetoten!!!!, luister naar de klachten, haal de excessen weg en ga elders door met de windenergie, daar waar je zeker weet dat mensen er niet ziek van worden, want dat lijkt me toch echt niet de bedoeling.

    Reactie door Bertha Hoiting — november 16, 2013 @ 12:23 pm

  9. Park van minstens 250MW in IJsselmeer is zo goed als zeker. Gemeente SWF voldoet ook dan dan ruimschoots aan haar verplichting. Ook in IJsselmeer kan mogelijkheid tot participatie afgedwongen worden. Opschalen op land dus meteen stopppen. Niet alleen dit project maar alle. Daarna bestaande molens op land saneren. Niet een paar maar alle.
    M.b.t. tot landschap en gemeenschap zou het absurd zijn dat niet te doen.

    Reactie door O.P.M. van der Meer — juni 15, 2014 @ 9:52 am

  10. Hoi Bertus en Bertha,
    Wat een toestand zeg, klote om nog steeds geen rust te hebben. Wens jullie veel sterkte, het zou tijd worden dat er een oplossing komt.
    Groet Ernst

    Reactie door ernst van Genne — augustus 23, 2014 @ 10:14 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl