Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zaterdag 8 december 2012, 11.06 uur – paulus
Categorie: in de media, milieu

Er zit een luchtje aan het regeerakkoord!

(Opinie-artikel Tijdschrift Lucht/december 2012

Wie het regeerakkoord scant op het woord ‘lucht’ krijgt vier treffers: drie keer het woord vluchteling en één keer luchthaven. OK, dan proberen we ‘milieu’: twee hits. Een keer in relatie tot ontwikkelingssamenwerking (milieu blijft een prioritair thema), een keer in verband met de afschaffing van vrijstelling motorrijtuigbelasting voor oldtimers. Daarmee hebben we ook de enige tastbare maatregel ter verbetering van de luchtkwaliteit gehad.


gesubsidieerde bijstook van houtpellets door kolencentrales zal het aandeel kolen in de elektriciteitsproductie verhogen; slecht voor de ontwikkeling van de duurzame elektriciteitsproductie, slecht voor de luchtkwaliteit.

Aan de debetzijde voor de luchtkwaliteit staan het –opnieuw- uitblijven van concrete maatregelen voor het beprijzen van de automobiliteit en een subsidie voor kolencentrales. De openstelling van de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+) voor de subsidiëring van de bijstook van houtpellets in kolencentrales betekent immers materieel dat de positie van kolen in de meritorder voor elektriciteitsproductie verbetert.

Woorden als geluid, afval ontbreken geheel in het regeerakkoord.’Inspectie’ komt slechts twee keer voor, gekoppeld aan onderwijs. Handhaving vier keer. Twee keer in relatie tot de Wet werk en bijstand, één keer gekoppeld aan de wietpas, één keer aan de minimumleeftijd voor alcoholgebruik.

Het milieu komt er bekaaid vanaf, in woorden en in harde euro’s. Alle onder Rutte-I in gang gezette bezuinigingen gaan door, de extra ingeboekte bezuinigingen voor de opschaling van gemeenten zal zeker de eerste jaren ook de slagkracht van de lokale overheid aantasten. Klein lichtpuntje zijn de positievere intenties op het gebied van de verduurzaming van de energievoorziening, in vergelijking met Rutte-I. Maar tegelijkertijd zijn die intenties nog vaag geformuleerd.

Hoe kan het dat milieu zó uit beeld verdwenen is dat de VVD van verlichte geesten als Nijpels en Winsemius en de PvdA van voormalig Greenpeace-activist Samsom er nauwelijks nog woorden aan vuil maken? Deels heeft dat te maken met de resultaten van succesvol beleid uit het verleden. De twee hoofdboodschappen over luchtkwaliteit in de Balans van de Leefomgeving 2012 zijn: ‘Uitstoot schadelijke stoffen naar de lucht is fors afgenomen sinds 1990’ en ‘Europese luchtkwaliteitsnormen vrijwel overal haalbaar’. Ik vrees dat maar weinig mensen de kleine lettertjes achter deze conclusies nog tot zich nemen, zoals: ‘Maar ook als aan de normen is voldaan, blijft er sprake van aanzienlijke gezondheidseffecten door een slechte luchtkwaliteit, vooral langs drukke wegen’.

Als we terugkijken naar de aanpak van de luchtkwaliteit kunnen we concluderen dat een harde, normerende aanpak in de vorm van aangescherpte wettelijke eisen zeer effectief is. Een van de aangrijpingspunten voor normering zijn vervuilende voertuigen, toestellen en installaties. Daar zien we dat met name bij voertuigen en mobiele toestellen het effect van bronbeleid in de praktijk trager tot stand komt dan waarmee vooraf gerekend werd. Daar zou je bij de normstelling voortaan rekening mee moeten houden wil je een afgesproken doel in de (verre) toekomst zeker halen.

Een ander zwak punt bij de normering is het ontbreken van een toelatingsnorm voor nieuwe (consumenten)producten. De Quad, de bladblazer met tweetactmotor, de gezellige houtkachel: meestal worden de overheden verantwoordelijk voor bronbeleid pas wakker als er al een stroom van inferieure producten aan de man gebracht is, waarna je jarenlang achter de feiten aanloopt.

Het is duidelijk dat luchtkwaliteit steeds meer een probleem voor stedelijke agglomeraties en dichtbevolkte regio’s wordt. Een gerichte aanpak voor die stedelijke regio’s vereist een kop op algemene Europese eisen. Dat is voor partijen als VVD, PVV en CDA vloeken in de kerk. En helaas biedt coalitiepartner PvdA in het regeerakkoord (nog) geen weerwerk tegen een fundamentalistische ban op nationale koppen in de regelgeving, óók als die evident meerwaarde hebben in de Nederlandse praktijk.

Een goed ruimtelijk beleid kan in stedelijke agglomeraties sterk bijdragen aan de verbetering van de leefomgeving, inclusief een betere luchtkwaliteit. Gevoelige bestemmingen kunnen zo ver mogelijk van drukke verkeerswegen gelegd worden. Bij optimale ontsluiting voor fiets en openbaar vervoer zullen minder mensen de auto gebruiken. Onder Rutte-I is het ruimtelijk beleid vrijwel geheel gedecentraliseerd naar provincies en gemeenten. Dat mag voordelen hebben uit het oogpunt van flexibiliteit en lokaal maatwerk, zonder landelijke kwaliteitsborging zal die decentralisatie juist leiden tot erosie van de leefbaarheid. Zeker omdat de landelijke overheid nou niet bepaald het goede voorbeeld geeft door topprioriteit te geven aan extra asfalt en harder rijden op ’s lands autowegen.

Tenslotte nog enkele opmerkingen over de kwaliteit van de binnenlucht. Wereldgezondheidsorganisatie WHO gaf recent een onthullend samenvattend overzicht uit van de bronnen die de luchtkwaliteit onze woningen ondermijnen. De combinatie met buitenlucht en een slecht functionerende ventilatievoorziening zorgt voor héél veel gederfde gezonde levensjaren, waar met simpele, goedkope maatregelen heel wat te winnen valt. Het verbaast mij nog steeds dat de explosief stijgende gezondheidsuitgaven vooral besteed worden aan curatieve maatregelen aan het eind van de pijplijn, in plaats van te investeren in bronmaatregelen. Hopelijk wordt het programma Nationale Aanpak Milieu en Gezondheid voortgezet, ook al wordt er geen letter aan besteed in het regeerakkoord.

Wat kunnen we doen om het thema luchtkwaliteit (en milieu in brede zin) weer wat hoger op de mentale agenda van de Nederlandse bevolking –en daarmee van de Tweede Kamer- te krijgen. Mijn advies: maak het tastbaar, maak het concreet. Veel mensen maken zich nu drukker om de bouw van een hoogspanningstracé –met een verwaarloosbaar gezondheidsrisico- dan om de sluipende aantasting van hun gezondheid door onzichtbare bronnen in hun leefomgeving. Metingen in de directe woonomgeving en in de woning kunnen die abstracte bedreigingen opeens een stuk tastbaarder maken. Dat zet mensen aan het denken, brengt ze in beweging.

Meten is weten. Maar bij luchtkwaliteit geldt ook: meten is beseffen.

Paulus Jansen
Woordvoerder energie/wonen SP Tweede-Kamerfractie.

9 reacties »

  1. Geachte heer Jansen,
    Met belangstelling uw bijdrage gelezen.
    Ik kan uw laatste alinea van harte ondersteunen, aangezien ik aan den lijve de “sluipmoordenaars” mee maak. Een onderwerp dat gevoelig ligt, doch daarom niet minder ernstig is. men maakt zich bij ons in de Gemeente Stichtse Vecht liever druk over de snelweg A2, dan dat men dichter bij huis de boel in de gaten houdt, namelijk de uitstoot van open haarden en houtkachels. Ergernis van stank en ongemerkt een genadeloze sluipmoordenaar door de uitstoot van giftige stoffen, waaronder fijnstof 2.5. Niemand realiseert zich dat, en als men er over leest, denkt men al gauw, dat het wel mee zal vallen. En dat valt juist niet mee, het valt zelfs tegen. Maar ja, voorhistorisch verwarmen van je huis, is “lekker goedkoop” ondanks het supervies is.
    Het wordt de hoogste tijd dat hier iets aan wordt gedaan.
    Daarom ben ik blij dat u dit onderwerp in uw laatste alinea aan de kaak wilt stellen.
    Ik ondersteun u van harte, want mijn achterbuurman weet van geen ophouden en is niet te remmen, ook niet na een bezoek van de Milieudienst namens de Gemeente, waarna het ijzelijk stil bleef.
    Met vriendelijke groet
    Jos Merks

    Reactie door Jos Merks — december 8, 2012 @ 7:55 pm

  2. Van. J.a.c. . . . . S..E..R..L..E

    Geachte heer Jansen,
    Ook ik heb uw pleidooi voor betere lucht gelezen.
    En kreeg al lezende meer respect voor uw verhaal.
    Het is inderdaad nodig eens de knuppel in het hoenderhok te gooien
    want de meesten zijn zo dom als een kip.
    De mens kan zelfs niet een aantal minuten zonder lucht.
    Over de lucht kwaliteit,
    Op de Bouwprofs site heb ik ook een schrijnend geval gelezen van een
    timmerman die in een verzorgingstehuis een karweitje moest doen
    die vroeg zich af hoe de mensen daar nog een tijdje konden overleven.
    In zo`n letterlijk adembenemende beerput van droge centrale verwarmingslucht
    gemengd met luier-urine lucht.
    Een CDA wethouder die de verantwoording heeft laat de boel nog liever stikken
    Hij zegt : we willen niet voor leegstand bouwen terwijl er
    een gevaarlijke virus besmetting uitgebroken is. Daardoor past hij een ruimings beleid toe
    op mensen.
    Het beleid in verschillende gemeenten is gewoon bedroevend.
    Hoewel ik zelf al dertig jaar afgekeurd ben vanwege mijn longen
    presteerde gemeente Middelharnis het om me daarna tien jaar bij een experimentele
    “strontfabriek” te zetten. Na zoveel jaar zette men er tenminste een echte fabriekspijp op.
    Door door was de overlast weg.
    Maar men heeft men wel tien jaar daarbij in de buurt in een krot van een hok laten zitten
    dat de gemeente zelf had uitgezocht en me “door de strot had geduwd.”
    en wel zonder enige bescherming tegen de boze buitenlucht.
    Braaf en netjes wachtend op een vergunning duurt dat nu ook al weer een jaar en is het nog niet klaar.
    Al dertig jaar wacht ik op beter. Ik geloof niet meer in de overheid.
    De kinder ambtenaartje die toen nog geboren moesten worden zoals U kunt lezen in het hoor-zittingsverslag
    beschuldigen mij er tijdens de hoorzitting van.
    Hobbyisme, -Geerts- linkse hobbies Ik weet niet in hoeverre gewoon overleven hobbyisme is.? Mij lijkt het van niet.

    Het zijn meestal de zelfvoldane mensen die denken dat ze heel goed doen en dat ze mensen helpen.
    Uit de mond van een grote ondernemer tekende ik het volgende op omdat dat in die kringen normaal gebruikelijk is
    zonder enige scrupules.
    Hij zei : “de verbruiksdatum van een dergelijke werknemer ligt bij z`n veertigste jaar (Lekker bluffen)
    En die datum daar was hij al net een beetje over heen dat middelbare en (niet meer bemiddelbare.)
    Hij hoopte er met een halve ton af te komen. Dat moest dan maar, dat verbruiksproduct.
    Vroeger kon men dat direct bij het oud vuil zetten maar tegenwoordig kost dat wat.
    Misschien wel een hele of een halve ton om er af te komen.
    Ik vroeg of de betreffende werknemer in zijn werk normaal functioneerde en dat was het geval.
    Ik vroeg of er voor de betreffende werknemer werk genoeg was in de toekomst dat was ook het geval.
    Het enige wat hem dwars zat was dat de werknemer niet dacht zoal hij.
    Die denken hun ziel en zaligheid af te kopen door op deze manier goed te doen
    Omdat ze het zelf ook al zo ontzettend goed hebben. en dat herhalen ze dan ook nog steeds.
    Dat ze het toch zo ontzettend goed hebben. (Zum kotzen.)
    En daarom gunnen ze het (oud vuil) een uitkering met de gedachte dat men hun daar ook nog eeuwig dankbaar voor zal zijn.
    want financieel zullen ze er zelf nooit wat van merken die grote bazen.
    Het is hun kapitalistisch aso beleid voor de rest van de samenleving. (Het lijkt me een SP verhaal.)
    Wat is dat toch een lief calvinisme mensen bekeren met hun bazige mening, zoals ik denk moet de ander ook denken… tja . . .
    . . . Het enige bezwaar is dat men een derde rangs burger wordt door deze manier van doen.
    Men wordt achter de rug beschuldigd van luiheid en openlijk van hobbyisme.
    . . . . . .Nog een hele rare gedachtekronkel die ik eventueel wel zou kunnen volgen is dat men me het een uitdaging laat zijn.
    i.p.v. het gedeeltelijk uitbesteden. Me zelf het wiel wil laten uitvinding als innovatieve opdracht.
    Het zelf prutsen kost de maatschappij en mij meer dan het tienvoudige (tijd / geld) lang leve de bureaucratie dan maar.
    Wat ook een directe leugen is door de ambtenaren is dat ik daar vaste bouwwerken zou willen plaatsen.
    Dat is nooit de bedoeling geweest.
    Het is net alsof men wil hebben dat ik daar à la Crosroads-SA blikken hutjes zou willen neerzetten.
    Terwijl de schoonheidscommissie net doet alsof men op die plaats wat te zeggen heeft.
    Het is bedoeld als werklocatie. En waar gewerkt wordt vallen spaanders. (of slachtoffers?)
    Wie nog meer wil lezen over dit vergunnings-drama.
    http://people.zeelandnet.nl/jserle/pascal/MH.htm
    Ik zou eigenlijk meer dan tien jaar gederfde levensvreugde moeten declareren à €400.000 bij de gemeente i.p.v. dat ze me dwars te zitten.

    Reactie door J.a.c. . . . . S..E..R..L..E — december 8, 2012 @ 10:44 pm

  3. Geachte heer Jansen,

    Ik heb voor de verkiezingen bij alle partijen geïnformeerd naar hun standpunt inzake rookoverlast als gevolg van houtkachels. Houtkachels produceren ten minste 5% van de fijnstofemissie in Nederland. De SP gaf niet thuis op dit dossier. Daarom heb ik CDA gestemd.

    Met vriendelijke groet,
    Jos

    Reactie door Jos — december 8, 2012 @ 10:45 pm

  4. CDA zit me één minuut op de hielen vandaar dat ik mijn naam alvast maar enigszins verdoezeld heb voor googels automatische zoekmachines.

    Reactie door J.a.c. . . . . S..E..R..L..E — december 8, 2012 @ 11:14 pm

  5. CDA de enige echte ambtenaren partij.
    Waar we zoveel onder te verduren hebben.
    Kijk eens op CDA.NU ! gemeenteanalyse.nl
    Dan komt men erachter dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten overbodig is Het is een verkapte vakbond voor super arbeidsvoorwaarden van ambtenaren.

    Reactie door J.a.c. . . . . S..E..R..L..E — december 8, 2012 @ 11:23 pm

  6. Hoeveel provincies subsidieeren houtkachels nog?
    In Brabant heeft de SP de handhavings portefeuille
    Misschien kun je ze een tip geven

    Reactie door hh — december 9, 2012 @ 1:13 am

  7. @1 Jos Merks.

    Volkomen juist, houtkachels zijn uiterst vies en erger nog vele stoken niet alleen “schoon” hout, maar ook bijvoorbeeld spaanplaat en “verduurzaamd” “gewolmaniseerd” gecarboleumd” hout in die kachels, je moet het toch kwijt niet waar.

    Mijn vrouw heeft erfelijke COPD en dan wordt het in de zomer, ook met die vermaledijde barbeque’s benauwd slapen en in de winter stookt de buurt de houtkachel.

    En toch, kom ik in aanraking met een mede slachtoffer van die aandoening, heeft een houtkachel en stookt alles wat ik hier boven opsom.

    Is op zijn werk niet zomaar een anti rook werknemer, maar was furieus als hij , nadat hij als zware roker uit gezondheidsoverwegingen, gestopt was, iemand ook maar zag die rookte, zelfs als de afstand tot die persoon hem niet zou kunnen deren.

    Maar geconfronteerd met enige kritische opmerkingen aangaande zijn stookgedrag in die houtkachel, wordt je weg gehoond.

    En ik meen uit ervaring te weten dat dat vaker voor komt.

    Dat helpt dan niet echt denk ik om de directe leefomgeving ook schoner te maken wat de ademhaling betreft.

    Wellicht moet er maar een verbod komen en natuurlijk ook met afdwingen van naleving, op houtkachels gebruik en tevens op het barbequen.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — december 9, 2012 @ 3:47 pm

  8. Dhr Jansen, Ik heb u destijds op de basisschool De Paperclip ontmoet waar de strijd met de CO2 uitstoot is gewonnen. Ik ben heel blij met uw schrijven over de luchtkwaliteit. Momenteel ben ik zeer ongerust over de toenemend gebruik van de houtkachel. Als ik door mijn huidige woonplaats fiets rij ik van de ene uitstoot van houtkachels naar de andere. Je ruikt ook verschil in de rook, de ene is verstikkender dan de andere. Hoe is het mogelijk dat dit kan in Nederland? Er is voldoende onderzoek gedaan waaruit houtrook uit bestaat. Miljoenen mensen ademen deze rook in. Alleen weten miljoenen mensen niet hoe schadelijk deze is, anders was hier al wat aan gedaan. Wij hebben recht op een rookvrije werkplek, hebben mijn kinderen dan ook niet recht op een rookvrije slaapkamer? Zou er niet extra belasting ( net als hondenbelasting en heffing op sigaretten) op houtkachels geheven kunnen worden, waarvan de handhaving van betaald zou kunnen worden? Met vriendelijke groet Pauline

    Reactie door P van der Heiden — december 9, 2012 @ 9:27 pm

  9. @8 Pauline

    Ik ben het volkomen met je eens.

    Alleen vind ik een vreemde eend in de bijt:

    “hondenbelasting”

    Wat heeft die hier mee te maken?
    Allereerst staat het elke gemeente vrij om wel of geen hondenbelasting te heffen.

    Honden belasting hoeft absoluut niet gebruikt te worden om handhaving te financieren en zeker niet om extra voorzieningen die eventuele overlast, wel of niet reële, zouden kunnen voorkomen te financieren.

    Er zijn dus gemeenten, zoals de mijne , waar geen honden belasting wordt geheven.

    Dat neemt niet weg dat in de APV zoals haast in alle gemeenten, wel verordeningen zijn opgenomen die overlast moeten voorkomen en/of verbieden.

    De honden belasting is van oorsprong een feodale vorm van belasting heffen om daarmee het aantal honden vooral bij minder draagkrachtigen, te beperken. Men kon de belasting zo hoog maken dat het houden van een hond voor het plebs onbetaalbaar was. En dat Pauline was en is de enige reden waarop gemeenten hondenbelasting mogen innen en daarmee komt in de meeste gevallen die belasting dus alleen ten goede aan de algemene middelen en hoeft daar geen enkele tegenprestatie van de gemeente tegenover te staan.

    Omdat dit verder niet bijdraagt aan het hier bedoelde item zal ik niet verder in details treden, want er valt nog veel over te zeggen.

    Maar omdat jouw insteek berust op een hardnekkig en breed verbreid misvertand, ook onder honden bezitters, meende ik hier enige toelichting te moeten geven.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — december 16, 2012 @ 3:30 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl