Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

dinsdag 13 november 2012, 12.24 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat

Kivi Niria-battle windenergie

Ingenieursvereniging Kivi Niria orgamiseerde gisteren een technisch parlement over windenergie. Voor het eerst sinds lange tijd bestookten geharnaste tegenstanders elkaar niet van afstand maar van dichtbij in een zaaltje achter de Haagse Prinsessegracht.


windpark in aanbouw

Windenergie is een van de meest gepolitiseerde en verziekte thema’s op het gebied van duurzaamheid. Aan de ene kant heb je een fanatieke groep voorstanders die vreest dat de aarde ten onder gaat als we hem niet ASAP volzetten met windmolens. Hoe groter, des te beter, want ze zijn immers ook heel erg mooi!
Tegenover hen staan minstens zo fanatieke opponenten, die roepen dat windmolens op subsidie draaien, de energievoorziening in het honderd sturen en onze mooie (…) horizon vervuilen.

Wat de discussie verder compliceert is dat beide partijen zich beroepen op “wetenschappelijk vastgestelde feiten”, die helaas haaks op elkaar staan. Wat mij betreft zou dan ook de versterking van de feitenbasis voor de discussie topprioriteit moeten krijgen. Net als bij de klimaatdiscussie is het cruciaal om het feitelijke kaf van het koren te scheiden, door geclaimde “feiten” via wetenschappelijke peer reviews te valideren.

Natuurlijk was ik niet alleen toeschouwer, maar mengde mij ook in de strijd bij het debat over de stelling “Windenergie is het nog niet waard”. De voorstanders hadden als centraal argument: windenergie is niet kostendekkend en bovendien een vrijwel uitontwikkelde techniek. Het zou dus geen zin hebben om daar nog veel geld in te steken.

Als slotpleiter voor de tegenstanders van de stelling wees ik er allereerst op dat geen enkele techniek ooit uitontwikkeld is. Zelfs een simpel attribuut als de spijker is de afgelopen vijftig jaar gekelderd in prijs door technologische ontwikkeling, verbetering van logistieke processen en voortschrijdende globalisering. Ook zijn er vele nieuwe bevestigingstechnieken ontwikkeld die voortborduren op het basisidee van de spijker. De Dieselmotor is meer dan honderd jaar geleden uitgevonden, maar is maakt de laatste tien jaar weer een groeisprint door qua efficiency en emissies. Ook de productietechnieken van fossiele elektriciteit zijn stokoud maar nog steeds in ontwikkeling. Waarom zouden windturbines, waar pas 40 jaar in geïnvesteerd wordt, niet nog veel goedkoper en efficiënter geproduceerd, beheerd en in het net ingepast kunnen worden?

Want dat is de kern van mijn kritiek op de tegenstanders van windenergie: ze mogen nóg zo gelijk hebben dat de -al aardig concurrerende- kostprijs verder omlaag moet, dat de ruimtelijke inpassing beter kan, dat de stabiliteit van het netwerk, veiligheidsaspecten en geluidhinder meer aandacht verdienen. Dat zijn echter geen fundamentele bezwaren, maar praktische problemen. Ingenieurs verdienen een goede boterham met het bedenken van oplossingen voor dergelijke problemen en politici moeten wetgeving bedenken die oplossingen stimuleert in plaats van verhindert.

Voor of tegen windenergie is geen principekwestie, evenmin als voor of tegen kolen of voor of tegen nucleair dat is. De afhankelijkheid van onze energievoorziening van fossiele bronnen moet zo snel mogelijk omlaag. Daarom moeten we stevig investeren in energiebesparing en de ontwikkeling en uitrol van duurzame technieken. De kritiek op schaduwzijden van nieuwe technieken moeten we serieus onderzoeken en vervolgens wegen zoeken om die bezwaren te verminderen of weg te nemen.

Problemen zijn er om op te lossen.

4 reacties »

  1. “tegen nucleair” tegen nucleair is wel degelijk een principe kwestie en wel omdat “voor” voorbij gaat aan het onvermogen om absoluut veilige oplossingen te bedenken door die Ingenieurs.

    Bij al de technieken die jij de revue laat passeren is het geen echte ramp als er iets, omdat de praktijk de ontwerpers nog niet met de neus op een, voorheen ondenkbare, fout hebben gewezen.

    Uit de eigen praktijk:

    Voorheen was de vlambeveiliging van geautomatiseerde ketelsturing in de grootschalige elektriciteitsopwekking een zaak van Infrarood detectie. Dat had wat veiligheids risico’s, die al voor enige calamiteit onderkend werd en wel dat ketelwanden, zeker bij het stoken van kolen, gingen gloeien en dus zelf Infrarood uitzonden, ook nog een behoorlijke tijd nadat het vuur gedoofd was, men probeerde dit te ondervangen door de IR detectoren zo te richten dat er zo weinig mogelijk ketelwand in het blikveld zat.

    Daarop bedacht men het volgende, Ultra Violet detectie, vooral bij gas stoken was dat een heel wat betere en brander “discriminerende” detectie. En jawel dat leek feilloos te werken. Echter na verloop van tijd bleek dat als de UV cellen ( een gas gevuld buisje met twee elektroden die onder hoge spanning werden gehouden en waarbij een boog tussen de elektroden ontstond na het, via het kwartsglas omhulsel, ioniseren van dat gas door UV), aan een hoge temperatuur waren bloot gesteld ze bleven ioniseren en dus vlam detectie geven terwijl de brander gedoofd was. Dit kwam sporadisch voor en gaf kennelijk voor niemand aanleiding, ook mij niet, om zich ernstige zorgen te maken. Die enkele maal dat dat voor kwam werd gewoon het UV buisje verwisseld.

    Tot op een dag tijdens het opstoken van een ketel, de vuurhaard explodeerde omdat er enige branders niet bleken te branden terwijl de detectie dat wel aan gaf. Een vuurhaard van een ketel met een stoom productie van 140 ton, met en druk van 140 Atm en een temperatuur van 535 graden spleet open terwijl de isolatie platen al halzen zoekend om te doorklieven zich richting stookvloer begaven. Gelukkig werd er niemand zelfs maar gewond.

    Pas toen kwam men tot de conclusie dat de vlam beveiliging toch echt onvoldoende was.

    Daarop werd een systeem bedacht en ontwikkeld waarbij er elke 3 minuten een vaantje voor de UV buis werd gedaan, alles vol automatisch, bleef de cel detecteren dan werd de betreffende brander gestopt en/of verhindert om in bedrijf te gaan.

    Bij dit soort techniek kun je, hoewel er dus groot gevaar was voor de directe omgeving, je permitteren om iets, door gebrek aan ervaring en dus kennis, over het hoofd te zien, met andere woorden mensen werk.

    Maar in de jaren 80 werden we verblijd met een voorlichting over kernenergie door het Ministerie van Economische zaken ( Lubbers) waarin, ten behoeve van de “Brede Maatschappelijk Discussie”, de gemeenschap werd voorgelicht met het volgende, trouwens toen ook de insteek van de opleiding voor Werktuigkundigen in Centrales: De kernsplijting in een reactor met als splijting materiaal Uraan, kan alleen effectief zijn als de betreffende neutronen voldoende worden geremd om zo de kern te laten splijten, in plaats dat dat neutron wordt in gevangen en dan plutonium produceert, dat dan niet bijdraagt aan het splijtingproces. Om die neutronen nu te remmen wordt water gebruikt, als dan een reactor water lekt, dan stopt het splijtingproces en kan er niets gevaarlijks gebeuren, zoiets noemde men en misschien ook vandaag de dag nog wel, een inherent veilig splijtingproces. Helaas bij Harrisburg ( Three Miles Island) had dat dus al niet gewerkt.

    Voor zover ik weet heeft men tot vandaag de dag, zie de problemen na de tsunami in Japan, nog steeds geen oplossing voor juist dit probleem en wellicht zijn er in deze nog meer problemen die men zelfs helemaal niet kan hebben voorzien tot de dag van vandaag.

    In vergelijking met die vlamdetectie is echter de impact van een kernongeluk op de wel heel wijde omgeving, het wellicht onbruikbaar worden van een zeer groot deel van bijvoorbeeld Nederland voor vele vele jaren, de eventuele teratogene gevolgen voor mens en dier kunnen dan rampzalig zijn. Als je vroeger in dit soort discussies wees op Tsjernobyl, werd je voor de voeten gegooid dat we daar te maken hadden met een koolstof gemoduleerde reactor en niet met een water gemoduleerde. Na Fukushima is zo’n weerwoord toch echt niet houdbaar.

    Wat ik maar wil opmerken, je insteek betreffende het vinden van oplossingen voor al die technieken en het vinden van verbeteringen, dus het nooit uitontwikkeld zijn van die technieken is een juiste. Maar bij Kernenergie kunnen we ons niet permitteren dat we de zelfde insteek hebben wegens de gigantische impact als we zaken niet hebben kunnen weten en die zich toch kunnen voordoen.

    ( Dit alles nog afgezien van het kennelijke onvermogen van die ingenieurs en andere knappe koppen, om een fatsoenlijke oplossing te vinden voor het afval, natuurlijk zijn er die een snelle kweekreactor nog steeds als oplossing zien, maar het lijkt er op dat ook zij uiteindelijk ook daarmee geen antwoord hebben gevonden).

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — november 14, 2012 @ 4:11 pm

  2. @Roelf,
    Voor deze keer geldt: we agree to disagree!

    Reactie door Paulus Jansen — november 14, 2012 @ 4:20 pm

  3. Beste Paulus Jansen

    Je slaat de spijkerkop zijn kop door aan te geven dat er betere regelgeving voor windturbines moet komen. De huidige regelgeving staat toe dat mega windmolens vlakbij woningen mogen worden gebouwd. De ernstige overlast is er vervolgens de oorzaak van dat het draagvlak voor windmolens geheel verdwijnt. Dan komen deze mensen met argumenten om de windmolen in zijn geheel te verbannen. Een logische reactie voor een dreigend gevaar.

    Jij hebt ook de nodige kanttekeningen gezet bij de tot standkoming van de huidige geluidsnormen. Helaas heeft de politiek hier niet genoeg naar geluisterd. Ingefluisterd door de windlobby heeft de overheid nieuwe regelgeving ontwikkeld. Nu klagen deze zelfde mensen dat er geen windmolen van de grond komt. Als we met de huidige regelgeving gewoon verder gaan met het plaatsen van windmolens zal er nog meer weerstand komen. Een heel slechte ontwikkeling die wij zeer kritisch zullen blijven volgen.

    Reactie door Dasselaar — november 14, 2012 @ 6:02 pm

  4. Geluidshinder. (geluidshinder en laagfrequent geluidshinder)

    We kunnen gewoon de afstand vergroten tot bewoning en de oude geluidsnorm vasthouden. Dan kunnen de ingenieurs, die een goede boterham verdienen, aan het werk om eerst dat probleem op te lossen. Maar helaas de geluidsnorm wordt aangepast, verhoogd en een jaargemiddelde. Helaas ons oor werkt niet zo en met het laagfrequent geluid wordt geen rekening gehouden.

    Subsidie.

    Nu is er niks mis mee, met een goede boterham verdienen, maar subsidie maakt mensen hebberig en afhankelijk. Ook worden nu (technische) problemen juist afgekocht. Initiatiefnemers en grondeigenaren ontvangen een riante vergoeding en de burgers spiegeltjes en kraaltjes of een windfonds? En heeft de burger nog rechten of een keuze als het om windenergie gaat? (RCR)

    Energie besparing.

    Juist zuinig omgaan met energie. Alle laders uit als er niks wordt opgeladen. Alle computers en tv ontvangers uit, als ze toch niet gebruikt worden. Ook niet in de stand-by. Een paar zonnepanelen op het dak. Denk je eindelijk je energie rekening omlaag te krijgen komt er een opslag ( Voor de SDE+), die behoorlijk kan oplopen. Of ze verplichten een slimme meter. Hoezo slim? Regelt deze meter dat elektrische apparaten uitgaan als ze niet gebruikt worden?

    Reactie door Strating — november 15, 2012 @ 10:51 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl