Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

woensdag 31 oktober 2012, 18.28 uur – paulus
Categorie: wonen

Elkaar wat gunnen: woonbeleid

Eergisteren maakte ik een analyse van de plussen en minnen voor VVD en PvdA bij de afspraken over energiebeleid in het regeerakkoord. Hoe is het beeld bij het woonbeleid?


Jan Schaefer in de tijd dat de sociale huursector nog werd opgebouwd; inmiddels is de afbouw in volle gang.

In de media is veel ophef gemaakt over de concessie van de VVD op het terrein van de hypotheekrenteaftrek. Wilders sprak vanmorgen bij het debat over het eindverslag van de informateurs zelfs van kiezersbedrog.

Eerst maar de letterlijke tekst uit het regeerakkoord: “De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan om de aanschaf van een eigen woning te stimuleren en wordt als volgt aangepast. Voor bestaande en nieuwe hypothecaire leningen wordt vanaf 2014 het maximale aftrektarief (vierde schijf), in stappen van een half procent per jaar, teruggebracht naar het tarief van de derde schijf. De opbrengst sluizen we jaarlijks budgettair neutraal terug naar de groep die door de maatregel geraakt wordt. Voor de helft door verlaging van het hoogste tarief in de inkomstenbelasting en voor de helft door verlenging van de derde belastingschijf in de inkomstenbelasting. De problemen met restschulden worden gericht aangepakt. De rente betaald op restschulden kan tijdelijk (maximaal 5 jaar) en onder voorwaarden blijven worden afgetrokken. De gunstige leningsfaciliteit voor starters van de Stichting Volkshuisvesting Nederland zal worden uitgebreid.”

Is dit nou een — voor de VVD en ++ voor PvdA? Ik betwijfel dat. Op pag.77 van het regeerakkoord (financiële bijlage) zie je dat de verlaging van het maximaal percentage aftrek hypotheekrente (maatregel 99) in 2017 €175 miljoen besparing oplevert, en structureel €770 miljoen. Maatregel 100, de gekoppelde verlaging van het toptarief/verlenging 3e schijf inkomstenbelasting, KOST in 2017 juist €175 miljoen en structureel €770 miljoen. Met andere woorden: de financiële aderlating van de hogere inkomens door de verlaging van het maximale aftrekpercentage wordt volledig gecompenseerd. Netto kost het deze groep geen cent. Verder valt op dat de geraamde opbrengst van de beperking HRA in 2017 nog uitermate bescheiden is. Zeker in vergelijking met de verhuurdersheffing waar we dadelijk op ingaan. In het SP-verkiezingsprogramma werd de aftrek van bestaande hypotheken obv maximaal 42% tarief en een annuitair aflossingsschema gecombineerd met aftop van de aftrek boven €350.000. Deze drie maatregelen werden stapsgewijs in tien jaar tijd ingevoerd en leverden in 2017 al drie miljard euro op, vier keer zoveel als het regeerakkoord.

Tweede onderwerp: huurbeleid en huurtoeslag. Het regeerakkoord: “De huurtoeslag blijft intact om woningen voor lagere inkomens betaalbaar te houden. Dat maakt een gedifferentieerde huurverhoging mogelijk. Voor huurders met een huishoudinkomen tot 33.000 is dat 1,5 procent plus inflatie. Bij mensen met een inkomen tussen de 33.000 en 43.000 gaat het om 2,5 procent bovenop de inflatie. Boven de 43.000 is de huurverhoging 6,5 procent plus inflatie. Verhuurders mogen hierbij werken met een huursombenadering. De systematiek met een huurliberalisatiegrens blijft intact. Het systeem voor woningwaardering wordt sterk vereenvoudigd met als grondslag 4,5 procent van de waarde op basis van de wet waardering onroerende zaken. Daarmee komt een einde aan het ingewikkelde puntensysteem. Voor huurders met een inkomen boven 43.000 wordt de maximale huurprijs op basis van het woning waarderingssysteem tijdelijk buiten werking gesteld. Na vertrek van de zittende bewoners geldt de maximale huurprijs weer. Zo pakken we scheefwonen aan en blijft de sociale woningvoorraad in stand.”

De huurverhogingen uit het regeerakkoord zijn hoger dan in de verkiezingsprogramma’s van beide partijen. Maar omdat de PvdA de hoogste huurverhoging in zijn programma had staan en ook als enige uitging van de vervanging van het woningwaardingssysteem door de 4,5% WOZ-waarde hebben zij het meeste binnengehaald. Al lijkt me dat voor sociaaldemocraten een twijfelachtig genoegen.

Wat betekenen deze huurverhogingen in de komende vier jaar, voor een gemiddelde huurwoning in de sociale sector waarvoor je nu €450/maand betaalt?
Als de inflatie 2,5%/jaar is (bij dit regeringsbeleid wordt het meer), gaat de huur dan in vier jaar tijd van €450 naar:
- voor verzamelinkomen <€33.000 : €523/maand
- voor verzamelinkomen <€43.000 : €547/maand
- voor verzamelinkomen €43.000 : €635/maand.
Dat is dus een mega-effect op de koopkracht. In tegenstelling tot de compensatie van de derde en vierde schijf IB voor de verlaging van de hypotheekrenteaftrek lees ik niets over verlaging van de eerste en tweede schijf ivm de enorme huurverhoging voor de lagere inkomens.

Nu zal je wellicht zeggen: daar hebben we toch de huurtoeslag voor? Helaas, die zal de gestegen huren slechts zeer gedeeltelijk compenseren. Allereerst omdat huurders met een verzamelinkomen lager dan €33.000 lang niet altijd recht hebben op huurtoeslag. In 2012 zijn de maximale verzamelinkomens als volgt: alleenstaand <65 €22.025; meerpersoons <65 €29.900; alleenstaand 65+ €20.675; meerpersoons 65+ €28.225. Een gepensioneerde alleenstaande of stel met een aanvullend pensioen van €5.000, dat is toch geen vetpot, krijgt al geen huurtoeslag meer, maar gaat wel inflatie +1,5% betalen. Ook de mensen die wél in aanmerking komen voor huurtoeslag zullen iets merken van de bovenmodale huurverhoging, omdat bij een huur boven de "kwaliteitskortingsgrens" (2012: €361/maand) een eigen bijdrage van 35% wordt afgetrokken van de uit te keren huurtoeslag. Omdat huren van minder dan €361 nu al vrijwel niet meer voorkomen, en straks zeker niet meer, zullen ook huurtoeslagontvangers jaarlijks een extra huurverhoging van 0,5% krijgen.

Derde thema: de woningcorporaties. Het regeerakkoord: "Woningbouwcorporaties moeten weer dienstbaar worden aan het publiek belang in hun werkgebied. Hun taak brengen we terug tot het bouwen, verhuren en beheren van sociale huurwoningen en het daaraan ondergeschikte direct verbonden maatschappelijke vastgoed. Corporaties komen onder directe aansturing van gemeenten. Gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners krijgen extra bevoegdheden. De schaal van een woningbouwcorporatie moet in overeenstemming zijn met de schaal van de regionale woningmarkt en met de maatschappelijke kerntaak. De extra huuropbrengsten van corporaties die het gevolg zijn van de maatregelen in de huursector worden via een heffing afgeroomd. De beloning van bestuurders van woningbouwcorporaties wordt versneld aangepast op basis van de nieuwe wet normering topinkomens."

De belangrijkste maatregel is de corporatieheffing. Een heffing van €1,190 miljard per jaar (2017), bovenop de €760 miljoen uit het Regeerakkoord Rutte-1 die in het Belastingplan 2013 geregeld wordt, betekent dat corporaties ongeveer tien miljard/jaar minder kunnen investeren dan zonder deze heffingen (een euro eigen vermogen = vijf euro investeringsruimte). Minder onderhoud, minder renovatie, minder energiebesparende voorzieningen. Een ramp voor de huurders maar ook voor de bouwvakker.
Het hoofdargument dat gebruikt wordt voor de huurdersheffing is dat deze bestemd is om de hogere uitgaven aam huurtoeslag ten gevolge van de liberalisatie van de huren te compenseren. Uit de doorberekening van het regeerakkoord door het CPB blijkt dat tegenover de €1.190 miljoen aan extra inkomsten slechts €420 miljoen extra uitgaven huurtoeslag (beiden 2017) staan. Er wordt dus drie keer zoveel opgehaald als uitgegeven!
Wie heeft op dit punt de onderhandelstrijd gewonnen? Allebei, want zowel PvdA als VVD wilden in hun verkiezingsprogramma de verhuurdersheffing verdubbelen, en ze doen meer dan dat.

Mijn conclusie is: als deze plannen doorgaan bestaan de corporaties binnen tien jaar niet meer, omdat de huren die ze tegen die tijd vragen gelijk zijn aan de markthuren. Daarmee is de sluipende sloop van de sociale huursector, ingezet met het doorsnijden van de financiële steun van het Rijk in 1994, voltooid.

45 reacties »

  1. Zelf lees ik alles maar half heb je gelezen dat Brussel -nu- zegt “Nederland mag het zelf bepalen”.

    Op speciaal verzoek P vvd A gevraagd wat Brussel er van vindt …

    Zie anders site Woonbond.

    Eerst alles gesloopt, verkocht. Staal mag niet aangepakt worden omdat -soms- afspraak afspraak is.

    V.w.b. rechtszekerheid zijn er nog wel andere voorbeelden dan hra te bedenken.

    Reactie door granny — oktober 31, 2012 @ 7:14 pm

  2. Beste Paulus,

    De PvdA heeft het altijd over “eerlijk delen” maar de woonlastenverzwaring tussen kopers en huurders is volstrekt oneerlijk verdeeld.

    Als we de rekensom die U bent begonnen (waarvoor dank) uitbreiden tot acht jaar dan zien we bijvoorbeeld bij de groep van 43.000 bijna een verdubbeling van de huurprijzen. Dat zal op termijn vrijwel zeker leiden tot gedwongen vertrek van veel van deze gezinnen uit hun woning. Dat is op zichzelf al heel ingrijpend maar nog erger is dat er niet voor al deze mensen een alternatief is.

    Het vertrek van de huurders met een inkomen van rond 43.000 wordt gestimuleerd om die woningen weer vrij te maken en om de vertrekkende huurders te dwingen een huis te kopen.

    Niemand lijkt zich echter af te vragen of het kopen van een huis voor die mensen een realistische optie is. Niemand lijkt zich er ook om te bekommeren wat het verlaten van het vertrouwde huis voor veel mensen gaat betekenen.

    Het ziet er naar uit dat huurders zowel de staatskas moeten spekken als de markt voor koopwoningen vlot moeten trekken.

    Over de vraag hoe het met al die huurders verder moet is in het regeerakkoord niet nagedacht.

    Misschien kunt u die vraag opwerpen?

    Reactie door Philo van Gastel — oktober 31, 2012 @ 11:54 pm

  3. @2 Philo van Gastel

    “Niemand lijkt zich er ook om te bekommeren wat het verlaten van het vertrouwde huis voor veel mensen gaat betekenen. ”

    Dit zou ik graag aanvullen met:

    “Niemand schijnt zich af te vragen wat dit voor de latente verpaupering van zo’n buurt kan betekenen”.

    En dit stel ik niet zo maar.
    In veel buurten waar de iets beter gesitueerden niet meer “wilden” wonen en de uittocht op geheel vrijwillige basis was ingezet, is nu sprake van werkelijke verpaupering. De zogenaamde Vogelaarwijken zijn daar de schrijnende voorbeelden van.

    Als nu de overheid deze mensen, die kennelijk een temperende invloed hebben op een samenleving die vaak gekenmerkt wordt door onderlinge primaire reacties op ongemak dat elkander wordt aangedaan, de term is doorgaans overlast, die er wel zijn blijven wonen, nu ook nog eens weg pest zal dat het opkrikken van die wijken niet ten goede komen. Ook zullen die wijken waar men de zaken weer wat op orde heeft, vaak met veel gelden besteed aan sociaal maatschappelijk werk door de overheid, gegarandeerd weer terug vallen in de chaos van voorheen.

    De beste manier om zo’n wijk leefbaar te houden,

    zonder veel bemoeienissen van door de overheid ingezet maatschappelijk werk, is nu juist de mensen met een wat betere baan of pensionado’s die ooit tot die categorie behoorden en bijbehorende ruimere denkbeelden over hoe je fatsoenlijk met elkaar kunt omgaan en die zich gewoon thuis voelen in die wijk en juist niet willen vluchten voor de druk die bepaald asociaal gedrag nu eenmaal oplevert ,

    is die mensen te gunnen in die wijk te blijven wonen. Ze doen daar goed werk, hoewel ze dat zelf niet zo zullen ervaren, en besparen de plaatselijke overheid ook nog eens een hoop belasting geld.

    Verder helemaal met je betoog eens.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — november 1, 2012 @ 2:56 pm

  4. Tja die zogenaamde “Sociaal Democraten” zijn Jan Scheafer helemaal vergeten:

    “In woorden kun je niet wonen” of woorden van gelijke strekking.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — november 1, 2012 @ 3:02 pm

  5. De analyse van Paulus Jansen is glashelder. Over een jaar of tien, uiterlijk twintig zitten zeker in de niet-achterstandsbuurten bijna alle fatsoenlijke woningen op of dichtbij de liberalisatiegrens. Dat lintje (c.q. PvdA-schaamlapje) mag een toekomstig rechts kabinet dan nog doorknippen ter inluiding van de totale liberalisatie.

    Ongehoord dat de PvdA, met grote namen als De Miranda, Wibaut en inderdaad Schaefer, deze weg is opgegaan. In Samsoms gelul is het slecht wonen!

    Enkele aanvullingen:

    1. Er loert nóg een gevaar. Koepel AEDES lobbyt al druk bij parlement en Stef Blok om het huurakkoord zo te interpreteren, dat de huursombenadering mag gelden als alternatiéf voor de inkomensafhankelijke huurstijging, zie:
    http://tinyurl.com/b2ly9bm

    Als de PvdA hierin meegaat, zouden huren in de betere buurten mogelijk nóg sneller kunnen stijgen bovenop de inflatie dan de inkomensafhankelijke percentages van 1,5 procent, 2,5 procent en 6,5 procent. Kom in actie en mail Diederik Samsom en Jacques Monasch – hun e-mailadressen zijn makkelijk te vinden op het web – en vraag ze géén gehoor te geven aan de wensen van AEDES. En reken ze verder kort voor hoe dramatisch uw huur zal stijgen zelfs met de bovengenoemde percentages als máximale stijging boven de inflatie! De heren zijn verdwaald geraakt in macro-economische abstracties en hebben u als mens van vlees en bloed uit het oog verloren!

    2. Het is al erg genoeg dat, zoals Jansen duidelijk laat zien, mensen met een inkomen tussen de 20.025 en 33.000 euro geen cent compensatie krijgen via huurtoeslag, zodat een héél groot deel van deze groep die nu fijn woont, maar moet oprotten naar vervelende wijken (of in pure armoede moet gaan leven in de huidige woning). Woonapartheid tussen arm en rijk krijgt in een paar decennia schrijnend gestalte.
    Als je echter altijd minder dan 22.025 euro hebt verdiend en daar door zuinig te leven toch een mooi bedrag van op een spaarrekening hebt gezet voor ziekte en rampen, waarbij je meer hebt gespaard dan de huursubsidiedrempel van circa 21.000 euro – ook dan ontvang je geen cent compensatie voor de exploderende huur. Je zuur gespaarde geld gaat naar de kas van de vastgoedsector.

    3. Jansen zou wel eens groot gelijk kunnen krijgen met zijn opmerking terzijde dat de inflatie veel meer zal worden dan 2,5 procent, precies door ditzelfde onzalige beleid. Immers, woningcorporaties (en andere verhuurders) kunnen gemakkelijk voorrekenen dat ze door het nieuwe beleid in een periode van 30 jaar vooruit, scheppen geld méér dan bij de huidige systematiek uit de huurwoning kunnen halen (mogelijk zelfs moeten halen, want het wordt ook weer ‘afgeroomd’). Dat móet een sterk opdrijvend effect hebben op de verkoopprijzen. Wat natuurlijk precies de bedoeling is van de VVD, die binnenskamers staat te juichen bij dit plan.
    PvdA en VVD zetten een perverse geldmachine aan, waarmee men probeert een nieuwe vastgoed-bubble te veroorzaken (zeker in de gewilde regio’s). Gegeven het feit dat er domweg bijna overal buiten krimpregio’s en achterstandswijken nog lange tijd woningschaarste heerst, zou dat nog wel eens kunnen lukken ook. Maar ook als deze strategie slechts matig slaagt, worden huurders schandalig gepakt in verhouding tot huizenbezitters. De huurders fungeren als flappentap voor de mensen met een eigen woning. Een keihard staaltje van onbehoorlijk bestuur, mede onder leiding van een pratend maatpak met fortuyneske kale kop en obamiaanse loze slogans (u mag raden wie ik daarmee bedoel).

    4. Ik ben geen econoom, maar mijn boerenverstand zegt dat Han van der Horst groot gelijk heeft met zijn analyse ‘Nederland wordt weer een risicosamenleving’, zie http://tinyurl.com/cacfg93
    Van de der Horst wijst erop dat de spaarzin door het wegvallen van collectieve arrangementen – zoals sociale huursector – sterk zal toenemen en schrijft ‘ik ben blij dat ik geen winkel heb’. Inderdaad, je kunt je geld maar één keer uitgeven (aan exploderende huur) of opzij zetten (op de bank); met name de plaatselijk middenstand zal dit ongetwijfeld pijnlijk gaan ondervinden. De ellende is dat het macro-economen geen barst uitmaakt hoe het deel van uw inkomen dat u wonen kwijt bent zich verhoudt tot wat u vrij te besteden heeft.
    Tussen haakjes: zoals gezegd raak je je huurtoeslag kwijt als je meer spaart dan 21.000 euro…

    5. Last but not least: dit regeerakkoord trekt honderdduizenden, zo niet orde van grootte een miljoen mensen meer dan nu in de armoedeval, omdat zij aangewezen raken op compensatie via forse huurtoeslag (al is die, zoals Jansen laat zien, boven de huurdrempel van 361 euro niet eens dekkend), welke ze kwijt raken zodra ze boven de inkomensdrempel voor huurtoeslag uitkomen (heden 22.025 euro): je inkomen kan dan gemakkelijk tot 1500 euro per jaar instorten, terwijl dus je salaris is gestegen. Tip: in veel gevallen is deze pijn een béétje te verzachten als je door middel van een aftrekbare gift je toetsingsinkomen omlaag brengt, zie bijvoorbeeld deze uitleg:
    http://tinyurl.com/cs6gqf6

    Reactie door Karel — november 1, 2012 @ 3:05 pm

  6. Geachte heer Jansen,

    Samen met mijn partner zit ik net boven de € 43.000 gezinsinkomen maar tegelijkertijd is er geen sprake van scheefwonen omdat we reeds de maximale huur betalen (meer dan de huurtoeslaggrens) conform het aantal WWS-punten.

    Betekent het “buiten werking zetten van de maximale huurprijs” dat de woningbouwvereniging eindeloos de huren kan verhogen zonder enige grens? Ik heb er nu al slapeloze nachten van. Ik ben 45 en mijn partner 58, geen enkele bank zal ons een hypotheek voor 30 jaar verstrekken. Ik hoop en bid dat deze onzalige voornemens niet in beleid worden omgezet. Ik heb er nu echt al slapeloze nachten van!

    Reactie door Marcel Mourmans — november 4, 2012 @ 7:09 pm

  7. Ook ik heb er nu al slapeloze nachten van als ik bedenk dat we over 5 jaar uit deze woning zouden moeten vertrekken omdat we de huur dan gewoon niet meer kunnen betalen.
    Wonen we in een wijk waar we graag wonen, hebben we in de loop der tijd de woning aardig opgeknapt, hebben we leuke buren, wonen we in een wijk waar de basisschool staat waar mijn vrouw werkt wat mensen geweldig vinden enz enz. En wat moeten wij dan als we niet meer in onze huurwoning kunnen blijven wonen? Kopen is geen optie wij zin dan 58 en 55 jaar en geen bank geeft je dan nog een hypotheek voor 30 jaar. En wat ook nog het geval is wanneer er de af gelopen jaren zo’n zelfde eensgezins woning als ons leeg kwam,waar wij nu 640 euro voor betalen,woordt die zelfde woning met een huur van 900 euro in de vrije sector verhuurd.
    Weg sociale huur woning en de woningbouwvereniging strijkt het geld op.
    Ik hoop dat er meer aandaccht komt voor deze onzalige plannen en dat het niet alleen over de hypotheek aftrek gaat. vriendelijke groeten van een wanhopig SP lid.

    Reactie door Leo van Schagen — november 5, 2012 @ 10:10 am

  8. Voor huishoudens boven € 43.000 kan de huurverhoging blijven doorgaan, omdat er voor die huishoudens geen maximale huurprijs meer geldt”, deze opmerking maakt mij onrustig.

    Maar ik heb ook het volgende gelezen:Ook voor de inkomens boven de 43.000 euro wordt de maximale stijging gemaximeerd maar dan op basis van de norm van 4,5% WOZ-waarde waarbij dit de eindgrens is.

    Wat is nu de waarheid? De tweede opmerking kan ik mee leven, betalen we iets meer. Maar bij het eerste word je toch vogelvrij verklaard als huurder!! Dat zal een schande voor het land zijn!

    Reactie door Diederik — november 5, 2012 @ 4:01 pm

  9. Hallo Diederik,

    Dat heb ik inderdaad ook gelezen. Moet ik het zo begrijpen dat het woningwaarderingssysteem (“puntensysteem”) buiten werking wordt gezet en vervangen door een percentage van de WOZ-waarde? Het staat er eigenlijk niet duidelijk beschreven:

    “Boven de 43.000 is de huurverhoging 6,5 procent plus inflatie. Verhuurders mogen
    hierbij werken met een huursombenadering. De systematiek met een huurliberalisatiegrens blijft intact.

    Het systeem voor woningwaardering wordt sterk
    vereenvoudigd met als grondslag 4,5 procent van de waarde op basis van de wet waardering onroerende zaken. Daarmee komt een einde aan het ingewikkelde puntensysteem.

    Voor huurders met een inkomen boven 43.000 wordt de maximale huurprijs op basis van het woning waarderingssysteem tijdelijk buiten werking gesteld. Na vertrek van de zittende bewoners geldt de maximale huurprijs weer. Zo
    pakken we scheefwonen aan en blijft de sociale woningvoorraad in stand.”

    Reactie door Marcel Mourmans — november 5, 2012 @ 5:41 pm

  10. @Diederik. Dat lijkt mij inderdaad een ongerijmdheid, misschien kan Paulus Jansen dit ophelderen.

    Overigens biedt m.i. die 4,5 procent WOZ-waarde als ‘eindgrens’ te weinig stabiliteit:

    - er kan altijd op korte termijn een grote stijging van de verkoopprijzen van vergelijkbare woningen in je omgeving optreden die als ‘referentiewoningen’ worden gebruikt, bijvoorbeeld omdat een bepaalde buurt of regio in hoog tempo ‘in’ raakt, vanwege nieuwe werkgelegenheid of zelfs door middel van criminaliteit/heling binnen de vastgoedsector (te hoge verkoopprijzen bij witwassen van geld). Je huur gaat dan opnieuw boven de inflatie stijgen (dus ten koste van je vrij besteedbare inkomen).

    - de WOZ-waarde wordt je doodleuk opgelegd door de overheid, aan de hand van bovengenoemde ‘referentiewoningen’; het kost je scheppen tijd en – als je gaat procederen – geld om daartegenin te gaan, bijvoorbeeld omdat je de keuze van de referentiewoningen onterecht acht; om nog maar te zwijgen van de stress. Er is m.i. absoluut geen transparant en eerlijk systeem voor de vaststelling van de WOZ-waarden.

    Voor de regio’s in ons land waar niet veel dynamiek is, zal dit nog wel mevallen, maar in onder meer de Randstad en grote delen van Brabant ben je als huurder ‘je woonleven nauwelijks zeker’ met dit beleid.

    Je ziet nu al dat woningcorporaties contracten voor ‘huur vijf jaar vast’ aanbieden. Mogelijk komen er ook nog langere looptijden voor dit soort contracten – maar daar hangt dan weer een prijskaartje aan.

    Woongenot wordt zo permanente woononrust.

    Reactie door Karel — november 5, 2012 @ 6:14 pm

  11. O en dan ben ik vlak hierboven nog vergeten te noemen dat huren die toegaan naar 4,5 procent WOZ-waarde in de meer gewilde regio’s en buurten absoluut onbetaalbaar worden voor mensen met een laag inkomen.
    Zelfs met de maximale huursubsidie – die hoogst waarschijnlijk op termijn zal worden ‘versoberd’ – hou je dan van je inkomen te weinig over om nog fatsoenlijk van te kunnen leven.

    De PvdA kiest dus moedwillig voor een nog veel grotere ‘woonapartheid’ tussen welgestelden en mensen met weinig inkomen, dan nu al het geval is. Diep triest.

    Reactie door Karel — november 5, 2012 @ 6:20 pm

  12. hier wil ik toch op reageren, ik behoor tot een inkomensgroep die door de overheid volgens mij vergeten is. namelijk werkend met een bruto jaarinkomen van 23000. dit betekent, geen recht op huurtoeslag en maar met de grootste moeite rond kunnen komen. ik houd mijn hart vast hoe het moet als de huren nog meer gaan stijgen. daarnaast wil ik dolgraag verhuizen naar een wat kleinere woning, maar juist in de voor mij bereikbare prijsklasse worden huizen door de coorporatie te koop gezet, en staan vervolgens tijden leeg!Sociale nieuwbouw is voor mij financieel onbereikbaar. Dit kabinet heeft de mond vol dat iedereen moet werken. In principe ben ik het daar mee eens (voor wie kan), maar als het zo doorgaat ben ik werkend slechter af dan met een uitkering.

    Reactie door Anne — november 5, 2012 @ 6:23 pm

  13. @Marcel Mourmans — november 5, 2012 @ 5:41 pm:

    Het staat er ongelofelijk onduidelijk. Want als de woningwaardering via het puntensysteem van nu verdwijnt, dan is het onzin om vervolgens te zeggen dat ‘het woning waarderingssysteem tijdelijk buiten werking gesteld’ wordt. Dus zou je bijna denken dat met ‘het woning-waarderingssysteem’ dat tijdelijk buiten werking wordt gesteld voor inkomens v/a 43.000 het nieuwe waarderingssysteem op basis van WOZ-waarde wordt bedoeld. Toch lijkt me dat niet; waarschijnlijker is dat men stilzwijgend veronderstelt dat het oude puntensysteem pas over een paar jaar op een ordentelijke manier is ontmanteld en dat men tot die tijd voor inkomens boven de 43.000 alvast 6,5 procent huurstijging boven de inflatie toestaat tot aan de grens van 4,5 procent WOZ-waarde.
    Maar nogmaals, alleen een expert kan dit ophelderen.

    Echt, wie dit stukje regeerakkoord heeft opgeschreven, was óf dronken, óf totaal onbekwaam. Een andere aanwijzing daarvoor is dat het mogen werken met de huursombenadering bepaald niet zonder meer strookt met opleggen van maximale huurstijgingen boven de inflatie.

    Vandaar dat ik nog maar eens mijn oproep van verder hierboven herhaal: e-mail Jacques Monasch en Diederik Samsom je zorgen, met een individueel rekenvoorbeeld van je eigen situatie erbij! En vraag hen:

    - op zijn minst vast te houden aan de genoemde percentages huurstijging boven de inflatie als MAXIMUM-percentages. Dus NIET te zwichten voor de lobby van Aedes, die de huursombenadering als ALTERNATIEF wil – wat zou leiden tot abrupt exploderende huren in de betere regio’s en buurten;

    - alsnog vast te houden aan inflatie-volgende huren voor inkomens onder de 28.000 euro bruto. Want zoals Anne (6:23 uur) hierboven opmerkt, is de huursubsidie – die 35 procent van de huur wanneer die stijgt boven de 361 euro niet compenseert – zeer onvoldoende om voor die categorie wonen in goede buurten betaalbaar te houden.
    Zo zou tenminste nog een klein deel van de sociale huurwoningen bereikbaar blijven voor de lage inkomens.

    De PvdA zou het laatste punt kunnen realiseren als wisselgeld voor het tegemoetkomen van de VVD bij de uitwerking van de inkomensafhankelijke zorgpremie.

    Reactie door Karel — november 5, 2012 @ 6:50 pm

  14. Weet iemand van de SP nu precies hoe het zit?
    Graag hoor ik dat, want ik wordt steeds ongeruster. 6,5% + 2% inflatie is een huur verhoging van 8,5% Help

    Reactie door Leo van Schagen — november 5, 2012 @ 7:37 pm

  15. de huurtoeslag mag misschien gedeeltelijk compenseren, maar er is een grote groep die net geen huurtoeslag krijgt. In mijn geval betekent het dat ik alleen aan huur al 38% van mijn maandelijkse inkomen kwijt ben. Dat kan echt niet meer worden. vandaag op het televisie hoorde ik weer dat minima ontzien worden, maar als je hier net boven zit, heb je het knap moeilijk, hier is totaal geen aandacht voor.

    Reactie door Anne — november 5, 2012 @ 9:44 pm

  16. @7 Diederik en anderen,

    Volgens mij is op grond van het regeerakkoord voor zittende huurders het absolute plafond voor de jaarhuur: 4,5% van de WOZ-waarde. Dat lijkt me overigens al erg zat. Zekerheid hierover hebben we pas op het moment dat de wet behandeld is (moet nog ingediend worden), die de groteske huurverhogingen uit het regeerakkoord mogelijk maakt.

    Reactie door Paulus Jansen — november 5, 2012 @ 9:55 pm

  17. Sorry Anne, ik had je opmerking per abuis in verkeerde een context gezet. Ja, inderdaad zijn behalve de minima zeker ook de mensen op of niet ver (zeg tot circa 28.000 euro) boven de inkomensgrens van 20.025 voor huurtoeslag zwaar de pineut. Net als trouwens wie net boven de andere drempels zit van 33.000 en 43.000 euro, al is de pijn daar betrekkelijker vanwege het mooiere inkomen.
    Noot voor politici en beleidsmakers: is het nou _zo_ moeilijk, met al onze computerkracht en databanken, om die klote grens-effecten weg te nemen door te werken met ‘vloeiend getrapte’ regelingen?!

    Zelf zit ik net als jij ongeveer op 23.000 – beroerder kan niet op dit vlak. Momenteel ben ik ongeveer 30 procent van mijn netto inkomen kwijt aan huur en dan bof ik nog enorm dat ik 10 jaar geleden deze woning heb kunnen krijgen, toen sommige woningcorporaties, zoals de mijne, nog niet de maximaal toegestane huur volgens het puntensysteem pakten bij verhuizing.

    Diederik laat mijn huur de komende 28 jaar – even aangenomen dat men de huren net zo gestaag wil laten blijven stijgen als het afbouwen van de hypotheekrente in die periode – circa 50 procent extra oplopen boven de inflatie (dit verschilt dus naar gelang ieders inkomen, huidige huurprijs en WOZ-waarde van de woning). Vertaald naar het huidige prijspeil/stand-euro ben ik dan 45 procent van mijn netto-inkomen kwijt aan huur. Tel ik daar de andere vaste lasten bij op – en ik ben abnormaal zuinig met energie, heb geen krant enzovoorts – dan hou ik netto vrij te besteden per maand over: circa 400 euro. Eten, kleren, onverwachte grote uitgaven door dure apparaten die kapot gaan et cetera moet daar allemaal mee uit. Ja, het kan nog, maar het is net het verschil tussen best lekker leven en elke euro omdraaien.

    En waaróm ‘moeten’ de huren omhoog, zoals de PvdA trouwens al vóór de verkiezingen in koor met GroenLinks meezong met de neoliberale mantra? Elders op deze blog maakt Paulus Jansen attent op een Europese vergelijking, waaruit blijkt dat Nederlanders gemiddeld een relatief hoog percentage van hun inkomen kwijt zijn aan woonlasten – en huurders méér dan kopers (al neemt dat verschil af als je ook onderhoud en hogere belastingen en verzekeringskosten van eigen huis meeneemt).

    De mantra is: ‘mensen met inkomens boven de circa 33.000 gaan dan kiezen voor kopen, wat meer woningen vrij laat komen voor mensen met lagere inkomens’. Maar:
    1. veel van die inkomens boven de 33.000 euro krijgen een hypotheek nauwelijks rond, tenzij in regio’s waar weinig banen zijn – maar dan dus pendelkosten naast de woonlasten; en milieuvervuiling door meer woon-werkverkeer;
    2. veel van de ‘lagere inkomens’, op den duur zeker alles op of onder de circa 25.000, kan de huren, die gaan aanlopen tegen de liberalisatiegrens, zelfs met huursubsidie niet ophoesten, tenzij men bereid is te wonen in (op alle andere aspecten van het leven) armoede.

    Bottom line is dit beleid: op grote schaal mensen dwingen meer geld uit te geven aan een schaars goed – leuke woningen in prettige omgevingen – dat tevens een eerste levensbehoefte is. Maar op die manier kan je toch zelfs de gezondheidszorg in de VS gaan verdedigen, precies omdat die zoveel duurder is als bij ons?! Het is m.i. perverse (macro-)economie, een piramidespel-achtig uitknijpen van gewone mensen ten behoeve van de veelverdieners – die zich weer prima zullen weten te redden als het systeem na een zekere opleving – omdat nog meer gewone mensen zich helemaal uit de naad moeten gaan werken (met minder vakantie, minder tijd voor kinderen en vrienden enzovoorts) – wederom crasht.

    In The Guardian hekelt de uitstekende publicist Seumas Milne terecht dat de 1000 rijkste britten _sinds de crisis_ een som aan vermogen _rijker_ zijn geworden die de gehele staatsschuld van de UK overstijgt – zie http://tinyurl.com/9jtectt
    Grote bedrijven als Apple en Shell ontduiken duizelingwekkende bedragen aan belasting via sluiproutes die onder meer door Nederland worden mogelijk gemaakt.

    Zolang de massa niet ziet dat er weer grootschalig geld van de top – zowel van mensen die zwemmen in het geld als van de multinationals – naar de basis moet, zullen de publieke voorzieningen tot op het bot worden gesloopt. En in de pleuris die dan op een gegeven moment uitbreekt, is iedereen de dupe, behalve de ‘wereldburgers’ die zich dan gewoon even ergens gaan ophouden waar het (nog) rustig is.

    Het is ontluisterend dat voormalige sociaaldemocraten dit land verder ‘helpen’ op die route.

    Reactie door Karel — november 5, 2012 @ 10:49 pm

  18. Kort ter aanvulling, voor wie denkt dat ik op een andere planeet leef ‘want de PvdA is toch juist feestelijk aan het _nivelleren_ geslagen met de VVD’:

    1. Inkomen van vijf ton bruto? Dan ga je erop vooruit
    http://tinyurl.com/b5hbaxn

    2. Kijk even in het regeerakkoord wat er wordt gedaan aan het zwaarder belasten van de winsten van de bedrijven, al was het maar alleen de categorie van heel grote bedrijven, zoals de multinationals: volstrekt niets, nada!
    Alleen ‘de capaciteit voor de invordering wordt vergroot, waardoor de Belastingdienst meer verschuldigde belasting zal innen’; waar direct met triomfantelijke VVD-intonatie aan wordt toegevoegd: ‘Het is geen lastenverzwaring omdat de fiscale regelgeving niet wordt aangescherpt.’

    Reactie door Karel — november 5, 2012 @ 11:22 pm

  19. En dan nog iets. Er zijn geen woningen beschikbaar wordt er steeds maar gesteld. Nou, dan heb ik nieuws. Bij mij in de straat staan al maandenlang (enkele al een half jaar) 4 à 5 huurhuizen leeg. Niet omdat het geen goede buurt is of geen goede huizen zijn, nee alleen maar door die abnormaal hoge huurprijzen. Die wil en/of kan niet iedereen die wil verhuizen betalen. Ook moet je bij belangstelling aan bepaalde inkomensvoorwaarden voldoen, die liggen aardig hoog kan ik u vertellen. M.a.w. de huurprijzen verhogen levert geen doorstroming op, dat is zeker!

    Reactie door Diederik — november 6, 2012 @ 7:14 am

  20. Correctie #17. Per abuis schreef ik ‘Britse staatsschuld’ in plaats van wat er had moeten staan ‘Britse begrotingstekort’. Excuses.

    Reactie door Karel — november 6, 2012 @ 1:36 pm

  21. Bij ons in de buurt veel huur-woningen welke koop-woningen worden, vooral flats. En de eengezins-woningen worden als ze leeg komen vrijesectorwoningen met huren van 1000 euro.
    Hoezo sociale woningbouw?
    nee de bedoeling is de huidige huurders eruit te krijgen en dan de boel verkopen of de huren flink verhogen, met als gevolg nog minder sociale huurwoningen en ook nog eens leegstand omdat bijna niemand de woninigen kan huren of kopen.

    Reactie door leo van schagen — november 6, 2012 @ 2:11 pm

  22. Het is van belang in de komende periode vanuit de politiek en vanuit de huurders te benadrukken dat lopende huurovereenkomsten niet eenzijdig kunnen worden gewijzigd . Kon niet bij de invoering van de Donnerpunten ( en ook niet in 2006 ) Naar de rechter bij huurverhogingen die hoger uitkomen dan de afgesproken maximale huur
    lijkt mij een goed idee.

    Reactie door Joop van Hoorn — november 6, 2012 @ 2:31 pm

  23. @21 Joop, dat lijkt mij een goede actie. Ook volgens mij kun je een huurovereenkomst niet zo maar eenzijdig aanpassen. Maar misschien weet de heer Jansen in deze de weg.

    Reactie door Diederik — november 6, 2012 @ 3:48 pm

  24. @22 Joop, het is ontzettend nodig dat huurders in de meer gewilde regio’s protesten opzetten in samenwerking met huurdersverenigingen. In de pers ontstaat vandaag het beeld dat veel huurders juist een huurverlaging krijgen vanwege de WOZ-waarden in krimpgebieden, zie bijvoorbeeld Trouw: http://tinyurl.com/cbkc4hy

    Trouw verzuimt het hele plaatje te schetsen, wat BNR en Joop.nl wel doen: http://tinyurl.com/crzxzgz – ‘Bij BNR zegt hoogleraar Peter Boelhouwer dat het regeerakkoord leidt tot allerlei onevenwichtigheden op de woningmarkt. Zo loopt het tekort aan huurwoningen sterk op en komt de betaalbaarheid van wonen verder in het nauw.
    Boelhouwer is hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. Volgens hem komen er in de koop-, maar vooral in de huursector lastenverzwaringen aan. “We krijgen forse huurstijgingen. [...] De huurtoeslag is niet voldoende om de huurstijgingen op te vangen. Vooral de lagere inkomens zullen de gevolgen daarvan voelen”.’

    Boelhouwer verwacht overigens niet dat de truc met het druk uitoefenen op zogenaamde ’scheefhuurders’ om te gaan kopen, zal werken: hij denkt dat de koopmarkt niet zal aantrekken door dit beleid, maar dat er juist méér druk op de huursector zal komen, terwijl er nauwelijks nieuwe huizen worden gebouwd.
    Dit lijkt me vooralsnog koffiedik kijken: ik hou het eerder voor waarschijnlijk dat de huizenverkoop in de meer gewilde regio’s wel degelijk zal aantrekken door deze ongein. Maar omdat dit de WOZ-waarden méé zal optrekken, zal dit weer hogere maximale huren geven – en zo kunnen huurmarkt en koopmarkt elkaar nog even aanjagen, tot mensen het – misschien – écht zat worden om in de meer gewilde regio’s de helft van hun arbeidsuren aan woonlasten kwijt te zijn. En dan?

    Een vraag: bij mijn weten bestaat er helemaal geen contractueel vastgelegde maximale huur of maximale huurstijging per jaar in de sociale huursector (afgezien dan van de huidige liberalisatiegrens van 665,66 euro). Dan is er via de rechter ook weinig te beginnen. Heb ik dat mis?

    Reactie door Karel — november 6, 2012 @ 4:47 pm

  25. Correctie #25 – afgezien dan van speciale contracten waarmee de huur bijvoorbeeld vijf jaar wordt vastgezet of de huurstijging gedurende vijf jaar wordt vastgelegd: http://tinyurl.com/a5fwfs4 (Met al die onzekerheid zul je weel meer aanbieders van dit soort arrangementen krijgen, waar hele ingewikkelde afwegingen aan vast zitten en die huren zeker niet goedkoper zullen maken.)

    Maar wie ‘gewoon’ in een sociale huurwoning is gekomen en geen werk heeft gemaakt van een bijzonder contract, die is toch overgeleverd aan de politiek wat betreft de toegestane huur(stijgingen)?
    En dan kan je alleen zware juridische procedures beginnen om de staat ‘onbehoorlijk bestuur’ te verwijten inzake de bescherming van een essentiële bestaansvoorwaarde (wonen)?

    Zou goed zijn als de SP op haar website een pagina aanmaakt met wat je als huurder wel en niet kunt (proberen te) beginnen tegen onbillijk hoge huurstijgingen: welke vormen van politieke en eventueel juridische actie in de rede liggen.

    Reactie door Karel — november 6, 2012 @ 5:23 pm

  26. Ik moet heel eerlijk bekennen dat ik gezwicht ben voor een stem op de PvdA. Puur vanuit de gedachte dat koste wat kost een linkse partij de grootste moest worden (strategisch stemmen dus). Dat is net niet gelukt, maar dat de PvdA echt zo met de huursector zou omgaan, het kaltstellen van de WSW en die vervangen door “participatiebanen” (= in de uitkering blijven en aangevuld worden tot het minimumloon), dat had ik nooit never niet kunnen voorspellen. Ik dacht dat een stem op de PvdA, ook al is het geen SP, toch een linkse stem zou zijn en een buffer tegen al te vergaande plannen van Rutte c.s. Ik voel me driedubbel genaaid, pfoe. Veel partijen (ook de SP) pleiten voor afschaffing van de Eerste Kamer, maar nu ben ik toch blij met zo een ingebouwde correctiemechanisme. Die Thorbecke had het toch nog goed gezien, met dat tweekamerstelsel. Dames en heren Senatoren: torpederen die onzalige plannen!

    Reactie door Marcel Mourmans — november 6, 2012 @ 5:59 pm

  27. @4 Marcel Moutmans”

    Ik leef met je mee , het lijkt voor velen een ramp te worden maar:

    “Ik dacht dat een stem op de PvdA, ook al is het geen SP, toch een linkse stem zou zijn en een buffer tegen al te vergaande plannen van Rutte c.s. Ik voel me driedubbel genaaid, pfoe.”

    Deze uitspraak zou je in mijn ogen nog eens moeten overdenken. Je hebt zelf “strategisch” gestemd en dus ben je zelf verantwoordelijk voor de gevolgen.

    De PvdD had als leus “Blijf bij je eigen principes” en precies dat Marcel had zekerheid gegeven ,altijd. Dat zogenaamd strategisch stemmen, en ik heb de indruk dat sommigen die dat hebben gepromoot ook nog dachten dat dat wel heel intelligent zou over komen. is het domste wat een mans kan doen, je weet dan in het geheel niet wat je krijgt als je stemt op een partij die niet helemaal aan jouw verwachtingen voldoet maar waar je van veronderstelt dat bij een meerderheid jouw verwachtingen wel zullen worden bewaarheid. Zoals je nu hebt geleerd is dat dus niet/nooit het geval. Echter elke maal weer als er verkiezingen zijn maken sommige mensen andermaal de zelfde domme fout en zo komt er meestal niet veel van de verwachtingen terecht.

    Hadden al de strategische stemmers die eigenlijk op de SP hadden willen stemmen, volgens de poll’s, hun stem daar gehouden, dan was de SP wellicht niet de grootste geworden, hoewel dat daar wel een reële kans in zat en had het politieke veld, omdat dan de PvdA zetels wel gedwongen werden ten behoeve van hun sociale profiel de inbreng van de SP van harte te ondersteunen ( een Spekman insteek), er zo uit gezien als jij gewenst had. Nu zijn de egoïsten en de graaiers de grootste groep geworden en helaas die hebben geen boodschap aan die mensen die met hun handelen de economie werkelijk draaiende houden, die zien zij alleen maar als “noodzakelijke” kosten post.

    Alleen al de naamsverandering van “Personeelszaken”, een naam die in elk geval nog iets suggereert van het belang van de werkende mens, in “Human Resources” wat de mens dus gelijkschakelt aan de materialen , Resources, die het bedrijf ook nodig heeft voor de productie, is hierbij tekenend.

    Dus Marcel, je hebt het nu het te laat is hopelijk door, en onthoud het voor de volgende keer: “Blijf bij je principes” de volgende keer dat je gaat stemmen. Dat doen de bezittende egoïsten van de VVD ook.

    Wel hoop ik dat ze zich zo genaaid voelen door de zorgkosten paragraaf dat die club van vooral grote ego’s en egoïsten uit zich zelf zal exploderen.

    Roelf

    Reactie door R. van Bergen — november 7, 2012 @ 2:25 pm

  28. U schrijft hierboven ergens als reactie:

    ‘Volgens mij is op grond van het regeerakkoord voor zittende huurders het absolute plafond voor de jaarhuur: 4,5% van de WOZ-waarde. Dat lijkt me overigens al erg zat. Zekerheid hierover hebben we pas op het moment dat de wet behandeld is’

    Dat afwachten lijkt me inderdaad de enige optie. Jacques Monasch van de PvdA trekt dezelfde conclusie als u maar geen mens durft die conclusie meer als zekerheid aan te nemen. Uit het regeerakkoord kun je slechts opmaken dat de huren voor huurders met een inkomen boven 43.000 euro ongelimiteerd mogen doorstijgen. Bijna alle stukken op websites en in kranten baseren zich op de tekst uit het regeerakkoord. Huurders krijgen daar terecht slapeloze nachten van.

    Nu maar hopen dat die tekst uit het regeerakkoord (en op de site van de overheid) een dom staaltje van een verkeerde voorstelling van zaken geven is. Want zoals u terecht opmerkt: ‘het is zo al erg zat’.

    Een verontrust SP-lid

    Reactie door Michel Huibers — november 10, 2012 @ 3:30 pm

  29. Wij hebben gezin met drie kinderen.
    Een studeert,twee voortgezet onderwijs.
    Mijn man is 66 jaar en dus gepensioneerd.
    Wij hebben een goed pensioen.
    Nu gaat de kinderbijslag omlaag,schoolboeken moeten weer worden betaald,(kost vo 5750 per kind per jaar),btw verder omhoog,gepensioneerden gaan meer belasting en missch ook weer aow-premie betalen,eigen bijdrage in de zorg inkomensafhankelijk evenals het eigen risico,nu ook nog de huren omhoog,waarbij NB vooralsnog ik er echt niet anders van kan maken dan dat de max huur voor onze categorie wordt losgelaten tot je vertrekt,betekent dat de huur doorstijgt tot je weg gaat.(heb gekeken wat er in vrije sector is,één aan de andere kant vd stad,te duur voor ons,want inkomenseis,groter dan nu en met ligbad etc,maar dat willen we niet eens.Maargoed één woning voor zóveel mensen die ze willen laten doorschuiven,dat is toch niet reëel…dat is mensen klem zetten)
    Onze woning komt niet eens meer te huur,want alles wordt hier verkocht.
    Heeft een starter niets aan.
    Maar kopen is niet meer doenlijk bovendien zijn we geworteld.Tevens is mijn partner al op redelijk gevorderde leeftijd en is het vragen om problemen als wij nu ineens kopen of duur huren want als hij overlijdt zit ik met mijn kinderen op een woning die ik niet meer kan betalen en val ik buiten de huurtoeslaggrens.
    Moeten we dan weeeeer verhuizen?
    Graag uw aandacht voor deze stapeling v maatregelen…zorgpremie,korting pensioenen,hogere belasting pensioenen,lagere kinderbijslag en stufi en kit,hoge huren én nog alle algemene maatregelen.
    U mag slechts op 1 plaats naar het bruto kijken,nl bij ib,om dit soort excessen te voorkomen( ik kom alleen met kinderbijslag en huurverhoging voor het volgend jaar al op netto 10% minder te besteden per maand,maar dan heb ik gevolgen van alle andere maatregelen nog niet kunnen overzien…)

    Zie onderstaand bericht…
    Men mag zich niet verschuilen achter de Europese regelgeving….
    Jaag huurders niet hun huizen uit
    Verhoog de huren niet exorbitant totdat wij vertrekken naar niemand weet waar.

    01-11-2012 Inkomensgrens sociale huursector mag omhoog van Europa
    De Europese Commissie gaat niet dwarsliggen als Nederland de inkomensgrens voor de sociale huursector zal verhogen naar 40.000 of 43.000 euro. ‘Zolang het maar geen 70.000 wordt’. Dat bleek dinsdag 30 oktober tijdens een Europese hoorzitting over de inkomensgrens in Brussel.

    Topambtenaar Gert-Jan Koopman van de Europese Commissie (EC) benadrukte tijdens de hoorzitting dat de lidstaten hun eigen beleid kunnen voeren wat betreft de omvang van de sociale huursector, inclusief het vaststellen van de inkomensgrenzen. Als er maar geen sprake is een zogeheten ‘manifest error’. Hij herhaalde daarmee wat Eurocommissaris Joaquín Almunia van Mededinging al diverse malen heeft gezegd: ‘Ik ben niet de minister van Wonen van Nederland’.

    Tijdens de hoorzitting drongen diverse sprekers uit Nederland aan op verhoging van de grens. Woonbonddirecteur Ronald Paping wil dat de grens omhoog gaat van € 34.085 naar € 40.000 voor alleenstaanden en € 48.000 voor meerpersoonshuishoudens. Wethouder Arie Wijten van Schiedam, die sprak namens de 32 grootste gemeenten, pleitte voor een inkomensgrens van € 43.000. Hij hield de zaal voor hoe desastreus de huidige inkomensgrens uitpakt voor veel huishoudens met een middeninkomen. Een onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving dat dezelfde dag werd gepubliceerd bevestigt zijn analyse. Sinds de introductie van de inkomensgrens is de gemiddelde zoektijd voor een woningzoekende met een inkomen tussen € 34.000 en € 38.000 gestegen met 52 procent, van 2,1 naar 3,2 jaar. Voor inkomens tussen de € 38.000 en € 43.000 nam de zoektijd met 34 procent toe van 2 naar 2,7 jaar. Daar staat tegenover dat voor de inkomens onder de € 34.000 de zoektijd met 19 procent is gedaald, van 2,7 naar 2,2 jaar.

    Pleidooi voor betaalbare huren

    Namens de IUT, de internationale huurdersbond, hield Barbara Steenbergen in Brussel een vurig pleidooi voor een grotere sociale huursector, met betaalbare huren. ‘Het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de betaalbaarheid is in twee jaar tijd gestegen van 29 naar 43 procent. De economische crisis demonstreert het marktfalen. De markt kan de huisvestingsproblemen niet oplossen.’
    Wij liggen wakker van het” beleid” v Rutte 2
    voelt je vogelvrij terwijl we niets hebben misdaan.
    We zijn bestempeld als criminelen en veel anderen zijn ons inmiddels ook zo gaan zien,alleen door het verhaal dat de politiek nu al tijden verkondigt.
    Onze corporatie (stadgenoot Amsterdam)wil zelfs volledig inkomensafhankelijke huren,in ons geval ong. 30% van ons netto hebben ze becijferd,en dan huurders voor de keuze stellen:betalen of wegwezen….als gemeenten meer bevoegdheden krijgen tot aansturen zijn wij hier nóg banger voor dan voor het kabinetsbeleid.

    VrGr

    mw Silva

    Reactie door carolien — november 16, 2012 @ 3:33 pm

  30. Het scheelt €750 per jaar per kind,natuurlijk geen 5750….

    Reactie door carolien — november 16, 2012 @ 3:34 pm

  31. Reactie van de VVD op het loslaten van de huurliberalisatiegrens voor inkomens hoger dan € 43.000,–:

    Geachte heer,

    Dank voor uw mail. Ik begrijp uw zorg volledig.

    Ik kan u echter zeggen dat volgens de huidige regeringsplannen de maximale huur blijft bestaan. Deze wordt echter vastgesteld op 4,5% WOZ waarde. Hierbij wordt aan verhuurders de mogelijkheid geboden voor bewoners met een inkomen boven de 43.000euro de liberalisatiegrens van ongeveer 650euro los te laten. Of dit gebeurt beslist uw verhuurder. De maximale huur blijft dus bestaan, maar verandert voor u naar de 4,5% WOZ waarde.

    Ik moet hierbij echter zeggen dat de exacte uitwerking van het regeerakkoord echter nog moet gebeuren. Daarom kan ik geen garantie geven van een definitief plaatje op dit moment. Hierover zal de komende tijd meer duidelijkheid komen, wanneer Minister Blok (Wonen) zijn plannen verder uit heeft gewerkt. Ik hoop op u begrip hiervoor.

    Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

    Hartelijke groet,
    [naam]
    Medewerker VVD Tweede Kamerlid Barbara Visser

    Reactie door Marcel Mourmans — november 16, 2012 @ 5:50 pm

  32. net weer even gerekend,ons geval komt nergens voor…scheefhuurder,drie kinderen en pensioen…
    alleen nav kinderbijslag/schoolkosten en huurverhoging (er staat toch écht dat de max huur pas weer geldt ná vertrek scheefhuurder)zo’n 10% van ons netto minder en ivm aow/pensioen geen loonstijgingen meer,hoogstens kortingen.
    In 2017 is dat dan opgelopen tot ik denk al met al 20%.hoe legt Rutte dat uit?vorige week vertelde hij dat er bij meer dan 4% koopkrachtdaling nog eens gekeken zou worden en deze week ineens geen beloftes meer….
    maar híj blijft lachen…wij hebben hartkloppingen en slapeloze nachten.(drie dochters midden in hun opleiding).

    Reactie door carolien — november 17, 2012 @ 12:11 am

  33. zie nu pas reactie vvd…
    ja 4,5% woz-waarde is in elk geval EEN plafond,maar toch onaanvaardbaar omdat 6,5% bovenop de inflatie al een variabele oplevert vanwege de stijgende inflatie en die woz-waarde komt daar nog eens als variabele bij…onze woningbouw NB zou ons het liefst morgen voor het blok zetten,de max huur zoals volgens regeerakkoord zou op ong €745 uitkomen,maar de corporatie wil dat wij met ons inkomen 987 betalen.zij willen een inkomensafhankelijke huur,daar wordt in Amsterdam al mee geexperimenteerd.
    maar dat is 30% van ons huidige inkomen en helaas is de huur niet het enige wat duurder wordt…Dit kan echt niet.

    Reactie door carolien — november 17, 2012 @ 12:18 am

  34. Ik weet niet wat er allemaal gebeurt,maar ik heb ooit met m’n 18e verjaardag ingeschreven als woningzoekende en moest ook 4jr wachten tot ik aan de beurt was.
    de gemiddelde wachttijden die ik laatst las voor de verschillende inkomensgroepen zijn niet langer hoor.
    Ik heb het idee dat het ons ook wordt aangepraat: “Sinds de introductie van de inkomensgrens is de gemiddelde zoektijd voor een woningzoekende met een inkomen tussen € 34.000 en € 38.000 gestegen met 52 procent, van 2,1 naar 3,2 jaar. Voor inkomens tussen de € 38.000 en € 43.000 nam de zoektijd met 34 procent toe van 2 naar 2,7 jaar. Daar staat tegenover dat voor de inkomens onder de € 34.000 de zoektijd met 19 procent is gedaald, van 2,7 naar 2,2 jaar.”
    Nou,niks mis mee zou ik zeggen…of in elk geval niet dramatisch slechter dan in mijn tijd(midden tachtiger jaren Amsterdam)

    Reactie door caro — november 17, 2012 @ 1:22 pm

  35. http://petities.nl/petitie/huuralarm-houd-huren-betaalbaar-en-trek-de-woningmarkt-uit-het-slop

    Reactie door Fam. H. — november 25, 2012 @ 6:31 pm

  36. http://deazijnpisser.blogspot.nl/2012/11/monasch-over-de-komende-moeilijke-tijd.html

    Reactie door anne — november 27, 2012 @ 8:56 pm

  37. VVD reactie hier boven zegt dat huur voor 43000 plus NIET boven de 4,5% wozwaarde kan stijgen,maar van vvd publieksvoorlichter krijg ik bericht dat dat wel degelijk kan…

    http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huurwoning/huurverhoging/extra-huurverhoging-hogere-inkomens

    Lees daarbij goed het kopje gedifferentiieerde huurverhoging,max huur wordt tijdelijk losgelaten én de huur daalt niet als je inkomen keldert…heel vreemd,want dan ben je geen scheefwoner meer,maar blijft wel boeten voor de tijd dat je het wel was…
    PvdA en VVD (VVD is zelfs intern verdeeld) geven tegengestelde info hierover,terwijl in de tekst van regeerakkoord en op rijksoverheid duidelijk staat omschreven,en daar staan dus handtekenigen van beide partijen reeds onder.
    Ik houd mijn hart vast,want ik weet dat de corporaties niet verplicht zijn tot huurverhoging,maar ze zijn wél gedwongen,want ze moeten die uit de hoge hoed getoverde verhuurdersheffing betalen.

    Reactie door caro — december 12, 2012 @ 12:23 pm

  38. Net gelezen dat minister Blok heeft gezegd dat de corporaties dan maar bedrijfspanden en duurdere huurwoningen moeten verkopen,want die verhuurdersheffing blijft.
    (Maar die duurdere huurwoningen zouden er juist voor de beoogde doorstroom moeten blijven.)
    Hij past nu het regeerakkoord zó aan dat de huren nóg hoger mogen worden…
    Is dit geen groffe schande?
    Moet dit beleid niet even flink worden teruggefloten en moet deze minister niet met gierende banden naar huis?
    Hij wil dat de huizen door de huurder worden gekocht,nou als je van een pensioen leeft krijg je geen hypotheek hoor,dan ben je te oud en een te groot risico.
    Wat wil deze man nou?????
    dat we op straat geen slapen?tunnelvisie heet dat en geen realiteitsbesef.

    Reactie door caro — december 18, 2012 @ 1:01 pm

  39. Helemaal mee eens!

    Reactie door anne — december 20, 2012 @ 11:57 pm

  40. Beste Diederik,

    Lees even hieronder wat de heer J. Monasch woordvoerder Wonen voor de PVDA zegt over huurbeleid.

    4,5% van de WOZ waarde is het maximum ook voor inkomens boven de €43000,-! Maar voor mij zal het zeker €175,- meer huur per maand betekenen in 3 jaar tijd! Veel geld!

    Groet,

    Mohamed

    Woningmarktbeleid in het nieuwe kabinet

    Nederland staat voor een grote hervormingsoperatie. Onze schulden zijn te hoog, maatschappelijke problemen zijn te lang blijven liggen. Een van de voorbeelden daarvan is de woningmarkt. Lange wachtlijsten voor een huurwoning, dalende huizenprijzen, teveel hypotheekaftrek voor de hoogste inkomens, het zijn slechts een paar voorbeelden.

    De PvdA kiest voor een integrale hervorming van de koop- en huurmarkt. Wij schrappen veel eenzijdige maatregelen van het vorige kabinet. De huurverhoging van 120 euro per maand in schaarstegebieden (de zg. Donnerpunten ) wordt geschrapt. Eerdere plannen van CDA en VVD in het Catshuisakkoord wilde zelfs tot 240 euro huurverhoging per maand gaan. De maatregel van massale verkoop van sociale huurwoningen wordt eveneens geschrapt. Bestaande hypotheken worden ook betrokken in de hervorming van de woningmarkt. Die aftrek wordt in 28 jaar beperkt tot maximaal 38% Nieuwe gevallen krijgen alleen nog aftrek gebaseerd op een annuitaire aflossing. Door deze maatregelen wordt de hypotheekrente aftrek teruggebracht tot wat het moet zijn: een stimulans voor eigenwoningbezit en niet voor te hoge schulden. Zo beperken we de aftrek voor kopers nu en in de toekomst. Er komen meer startersleningen ter beschikking om de woningmarkt los te trekken. Huurders die willen kopen en starters kunnen daardoor makkelijker hun financiering rondkrijgen. Goed voor de doorstroming op zowel de huur- en koopmarkt.
    Veel eigenaren van koopwoningen, zeker de jongere generatie, zijn de afgelopen jaren met forse waardevermindering van hun huis geconfronteerd. Een risico waar huurders gelukkig van zijn gevrijwaard. Veel eigenaren kunnen niet verhuizen omdat hun huis ‘onder water staat’. De PvdA heeft oog voor deze situatie bij met name jongere generatie huiseigenaren. Daarom mag bij verkoop de negatieve restwaarde voor een periode van vijf jaar meegenomen worden in een nieuwe hypotheek.

    De huren gaan stijgen nadat ze jarenlang niet boven de inflatie zijn uitgekomen. Daar valt niet aan te ontkomen. Maar de sterkere schouders dragen wel zwaardere lasten want de hoogte van de huur komt meer in verhouding tot de draagkracht van de huurder en de waarde van de woning. Voor inkomens tussen 34.000 43.000 geldt dat de huur met 2,5% boven inflatie mag stijgen en voor inkomens onder de 34.000 geldt dat deze met 1,5 % boven inflatie mag stijgen. De huur wordt in de toekomst gebaseerd op 44% van de WOZ waarde met een duidelijk plafond. Voor alle inkomensgroepen tot 43.000 euro is dat de huidige geindexeerde liberalisatiegrens van 654,- per maand. Daarboven kan de huur niet stijgen. Voor de lage inkomens geldt dat deze extra huurtoeslag gaan krijgen, daarvoor wordt in totaal een half miljard extra uitgetrokken. Wij bezuinigen dus niet op de huurtoeslag zoals dat wel in het vorige kabinet het geval was. De huurstijging voor inkomens boven de 43.000 bedraagt maximaal 6,5% per jaar boven inflatie. Deze huren mogen wel boven de liberalisatiegrens uitkomen, maar als bovengrens geldt de 4,5% van de WOZ waarde. Mocht uw huis een hogere WOZ waarde hebben van ruim 177.000 euro, dan kan de huur boven de huurliberalisatiegrens vallen.Is uw huis 2 ton waard dan gaat u uiteindelijk 750 euro per maand maximaal betalen. Er is dus geen sprake van een ongelimiteerde huurstijging als je inkomen boven de 43.000 euro uitkomt. Bovendien, ga je minder verdienen dan 43.000 dan zakt de huur weer. Dat kan het geval zijn bij bijvoorbeeld mensen die met pensioen gaan, door werkloosheid en bij zzp’ers. Wij pleiten er verder voor dat huurders die hun eigen huurwoning of een vergelijkbare huurwoning kunnen kopen daartoe in staat worden gesteld. In veel gevallen zijn corporaties daartoe bereid met gunstige regelingen als Koopgarant en een korting op de verkoopprijs. En, komt je woning vrij, dan blijft de woning onderdeel uitmaken van de sociale huursector.
    Huurstijgingen zijn meegenomen in de berekening van de koopkrachtontwikkeling. De totale koopkrachteffecten van alle maatregelen inclusief de huurstijging zijn, gelet op de crisis waar we inzitten en met elkaar moeten zien uit te komen, voor de meeste huurders zeer beperkt. Daar hebben wij ons als PvdA hard voor gemaakt. Wij denken dat de betaalbaarheid is gewaarborgd door al deze maatregelen.

    Door dit beleid ontvangen verhuurders meer huurinkomsten waardoor ze meer kunnen investeren in onderhoud, renovatie, duurzaamheid en nieuwe woningen. Verhuren wordt door al deze maatregelen aantrekkelijker voor corporaties en beleggers zoals de pensioenfondsen. Dat is cruciaal om de wachtlijsten te verkleinen.
    Corporaties moeten zuiniger gaan werken. Hun bedrijfslasten zijn vaak veel te hoog. Daarnaast worden de topinkomens van directeur-bestuurders fors en versneld aangepakt. Te grote corporaties worden opgesplitst.
    Om ervoor te zorgen dat corporaties ook daadwerkelijk gaan doen wat politiek en maatschappelijk wenselijk is, komen de woningbouwcorporaties onder directe aansturing van de gemeentes. Corporaties komen onder de directe democratische controle van de lokale democratie te vallen. Daarmee krijgen ook huurders veel meer invloed op het woon- en huurbeleid.

    Er moet heel veel gebeuren in Nederland. Grote hervormingen zijn nodig. Ik hoop u met deze uiteenzetting rond het regeeraakkoord duidelijk te hebben gemaakt waar de PvdA voor staat. Heeft u meer vragen of wilt u meer informatie mailt u dan gerust. De PvdA blijft openstaan voor situaties waar u ons op kunt wijzen die mogelijk vragen om aanpassingen. Daarvoor zijn uw voorbeelden van onschatbare waarde.

    U kunt uw reactie sturen naar j.monasch@tweedekamer.nl .

    Met vriendelijke groet,

    Jacques Monasch
    Tweede Kamerlid PvdA
    Woordvoerder Wonen

    Reactie door Mohamed — januari 5, 2013 @ 1:16 am

  41. Meneer Monasch spreekt zijn eigen partij én de vvd tegen,kijk op Rijksoverheid.nl en in de tekst vh regeerakkoord.Er is daar géén huurplafond voor 43000 en hoger en de huren dalen niet na inkomensval.

    6,5% huurverhoging voor scheefwoners
    Posted on November 9, 2012 by Woongroepcoach
    Het kabinet Rutte II wil “scheefwoners” uit hun huizen pesten met exorbitante huurverhogingen. De vraag is waar die mensen heen moeten. Gelden de plannen ook voor jou?
    Dit staat in het regeerakkoord:

    ■Huren worden richting marktconform niveau gebracht.
    ■Huurders met een huishoudinkomen tot € 33.000,- krijgen een huurverhoging van 1,5 % plus inflatie.
    ■Huurders met een inkomen tussen de € 33.000,- en € 43.000,- krijgen een huurverhoging van 2,5 % plus inflatie.
    ■Boven de € 43.000,- geldt een huurverhoging van 6,5% plus inflatie. Er geldt geen maximale huur voor deze groep.
    Voor wie de schuld aan de corporaties wil geven: zij kunnen niet anders door de verhuurdersheffing uit Den Haag. De overheid roomt namelijk al het geld af wat er door de huurverhogingen binnen komt, en houdt dit voor zichzelf. Het geld wordt dus niet in meer woningbouw gestoken.

    Wat zijn nu de consequenties?

    Laten we naar een voorbeeld kijken.
    Anne en Bert wonen samen. Ze hopen binnenkort zwanger te worden. Anne heeft een vaste baan en verdient 24.000 bruto per jaar. Bert is een ZZP’er en heeft sterk wisselende inkomsten; afgelopen jaar was dat 20.000 bruto. Samen zitten ze dus boven de 43.000 bruto.
    Ze wonen in een ruim huis (sociale woningbouw) met (nu nog) maximale huur, 664 euro kale huur per maand. Ze hebben het goed, maar niet te goed; een auto kunnen ze zich bijvoorbeeld niet veroorloven.
    (Ter vergelijking: hadden de twee slechts minimumloon verdiend, dan was dat per 1-1-2013 samen 38.087 geweest; nog geen 5.000 euro minder)

    Dankzij het regeerakkoord gaat volgend jaar hun huur met 6,5% plus inflatie omhoog. De inflatie is op het moment van dit schrijven 2,9%, de huur gaat dus met 9,4% per jaar omhoog.

    Dat wil zeggen dat ze dit gaan betalen:

    jaar 2012 2013 2014 2015
    kale huur 664,66 727 795 870
    jaar 2016 2017 2018 2019 2020
    kale huur 952 1042 1139 1247 1364

    Je ziet dat binnen 8 jaar de huur meer dan verdubbeld is. 9 jaar daarna zitten we al op dik 3000,- euro kale huur per maand.

    Het is duidelijk dat Anne en Bert dit niet kunnen betalen. Ze zijn dus gedwongen te verhuizen. Dat is ook de bedoeling van de maatregel.

    Omdat Bert ZZP’er is, is er geen bank die ze een hypotheek wil geven. Kopen gaat dus niet.

    Commerciële huurwoningen voor gezinnen bestaan er ten eerste nauwelijks, ten tweede worden daar prijzen voor gevraagd die de twee niet kunnen betalen.

    Saillant detail: Als Anne haar baan verliest en hun inkomen dramatisch daalt, gaat de huur niet omlaag, die blijft dan even hoog. En is dan al helemaal (acuut) onbetaalbaar.

    Maar ook als Anne haar baan houdt, moeten zij hun huis uit omdat het binnen een paar jaar onbetaalbaar wordt. Ze kunnen echter aantoonbaar nergens heen. Het regeerakkoord voorziet maar in één optie: dakloosheid.

    Anne en Bert zijn geen uitzondering
    Het wordt voor starters op de woningmarkt immers, mede dankzij andere maatregelen uit het regeerakkoord, steeds moeilijker om nog een hypotheek te krijgen. Alleen al komend jaar wordt een hypotheek voor een starter voor een klein huis zo’n 35.000 euro duurder. Bovendien gaat het om zoveel mensen, dat daar simpelweg geen vrije sector woningen voor zijn.
    Volgens de Woonbond (afgelopen week in het NOS-journaal) zijn er maar liefst 600.000 mensen in precies dezelfde situatie als Anne en Bert.

    Huursombenadering

    Om het allemaal nog wat ingewikkelder te maken, mogen verhuurders werken met een huursombenadering bij de groepen die minder dan 43.000 verdienen. Dat betekent dat ze de huren van bijvoorbeeld lage inkomens met gemiddeld 1,5% plus inflatie (=3,4%) mogen laten stijgen. Gemiddeld? Ja. Dat betekent dat ze een goedkoop huis veel meer mogen laten stijgen, en een duur huis wat minder. Als de huur van alle kleinverdienende huurders van een verhuurder maar niet boven die 3,4% uit komen.
    Betaal je nu weinig huur, dan zou het dus best kunnen dat je huur in één klap met 12% of meer stijgt, zelfs al verdien je niet meer dan bijstand. Als je kale huur maar niet boven de 664,66 uitkomt (prijspeil 2012, zal volgend jaar hoger zijn). Het is dan maar te hopen dat je recht hebt op huurtoeslag.

    Gevolgen

    Inkomenspolitiek hoort bij de inkomstenbelasting thuis. Dat het kabinet op deze manier mensen nog veel harder gaat pakken dan met die zorgbijdrage waar zo veel over te doen is, is werkelijk ongehoord. Voor 600.000 mensen dreigt op den duur dakloosheid.

    Daar houden de negatieve gevolgen niet mee op.

    1.Het is voor verhuurders nauwelijks meer betaalbaar om te investeren in nieuwbouw. Daarmee stijgt de woningnood en raakt de woningmarkt verder op slot.
    2.Investeren in energiebesparing is dankzij een aantal maatregelen niet meer lonend – slecht voor de CO2 uitstoot in Nederland.
    3.Alle zogenaamde scheefwoners hun huis uit pesten met huurverhogingen, leidt tot getto vorming. Je houdt wijken over waar niemand meer verdient dan een kleine uitkering of iets meer dan minimum loon.
    4.De woningbouwcorporaties komen verder in de problemen. Zij zullen de klappen opvangen, omdat zij immers hogere huren moeten vragen. Hun naam als geldwolf wordt zo verder ingeprent. Intussen mogen ze van al dat extra huurgeld niets houden door de verhuurdersheffing, alles gaat naar het rijk. Corporaties die hun huren liever niet teveel laten stijgen, hebben door die heffing simpelweg geen keuze, ze moeten wel.
    5.Dit terwijl de corporaties dringend meer geld nodig hebben. Doordat hun kosten sneller stijgen dan de inflatie, stevenen ze langzaam maar zeker op een faillissement af. (lees meer)
    6.De gevolgen voor de koopkracht en economie zijn bepaald niet gunstig, en zal ook macro-economische effecten hebben.
    Lees over andere veranderingen rond huren verder bij de Woonbond, en lees hier meer over de specifieke situatie van woongroepen.

    VrGr
    mw Silva

    Reactie door caro — januari 6, 2013 @ 8:51 pm

  42. Hello! I’ve been reading your website for some time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from Atascocita Tx! Just wanted to tell you keep up the fantastic work!

    Reactie door Bottom Platform Pumps Black — december 12, 2014 @ 10:36 am

  43. Greetings! This is my first comment here so I just wanted to give a quick shout out and tell you I genuinely enjoy reading your posts. Can you recommend any other blogs/websites/forums that deal with the same topics? Thank you!

    Reactie door Kopen Adidas Basketball Crazy 8 Schoenen Rode Vaste Stof Dames — oktober 10, 2015 @ 1:13 pm

  44. Hey there! This post couldn’t be written any better! Reading through this post reminds me of my old room mate! He always kept talking about this. I will forward this write-up to him. Fairly certain he will have a good read. Thank you for sharing!

    Reactie door Excellente réduction New Balance Crème Blanc Classics — oktober 15, 2015 @ 11:33 pm

  45. Een regering goedgekeurd en gecertificeerd leningen company.we een breed scala aan financiële diensten 3% waaronder bieden: Business Planning, Commercial en Development Finance, Eigenschappen en Hypotheken, Consolidatie van de schuld contant geld, cash, Private contant geld, auto contant geld, hotel contant geld, student contant contact met mij vandaag op: guranteefirmlendingcompany@gmail.com

    Reactie door Mr.Powell — december 11, 2016 @ 1:06 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl