Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

donderdag 28 april 2011, 21.58 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat, milieu

Kleisteen/schaliegas-geen proefboringen zonder goede voorwaarden en risicoanalyse

Nederland is een van de grootste gasproducenten van Europa. Nog wel. In 1950, voor de start van de exploitatie van het Groningenveld bedroeg de winbare voorraad 4.350 miljard kuub gas. Inmiddels is deze teruggelopen tot ongeveer 1.300 miljard kuub en bij het huidige winningstempo is al dat gas over 30 jaar op. Maar opeens gaan al deze prognoses op zijn kop: er blijkt ook nog 1.400 tot 3.000 miljard kuub schaliegas in de grond te zitten. Met een beetje hulp -sommigen zeggen: met grof geweld- kan dat misschien ook wel gewonnen worden.


bij de winning van onconventioneel gas worden vanuit de boorput horizontaal vloeistoffen gemengd met chemiecalien ingespoten in steenlagen, die daardoor verpulveren, waardoor het gas vrijkomt

We hebben het hier niet over kleingeld. De Nederlandse staat verdiende in 2010 gemiddeld 18,6 eurocent aan iedere kuub gas die er op ons grondgebied gewonnen werd. Dat is nog exclusief de opbrengst van accijnzen en belastingen. Bij de huidige opbrengst zou 2.000 miljard kuub dus goed zijn voor ongeveer €400 miljard, daar houd je na aftrek van de kosten naar mijn schatting netto toch gauw €200-300 miljard aan over voor de staatskas.

In het verleden werd verondersteld dat schaliegas niet economisch te winnen was, maar toen waren de gasprijzen een stuk lager. Sinds een jaar of tien is in de VS winning van schaliegas gestart om de afhankelijkheid van import te verkleinen. De opbrengsten zijn inmiddels spectaculair gestegen en nu zijn ook andere landen op zoek naar mogelijkheden om hun onconventionele gasvoorraden te winnen. Ook in Nederland staan er proefboringen in Boxtel en Haaren (NB) op stapel.

Wat mij betreft zouden die proefboringen pas mogen starten nadat op een zorgvuldige wijze randvoorwaarden zijn geformuleerd en een risicoanalyse is gemaakt van de milieueffecten. Ik heb daar vandaag een aantal schriftelijke vragen over gesteld aan minister Verhagen (ELI) en staatssecretaris Atsma (milieu): ELI 20100426 SV schaliegas

8 reacties »

  1. Fijn, meneer Jansen. Dit is een prima vooruitzicht. We kunnen door dat schaliegas onbelemmerd en ongestoord doorgaan met opsouperen van natuurlijke hulpbronnen, niet gehinderd door enig gezond verstand. Fijn doorgaan met meer en meer gas produceren en verbranden tot nog meer CO2. De foeilelijke windmolens kunnen uit het landschap worden geplukt. En omdat we meer en meer gaan verbruiken komt de klap straks vierdubbel aan: a) gas op, b) klimaatverandering, c) bodem en grondwater verpest met frac-chemicalien, d) niet gewerkt aan duurzame energiestructuur = pech. Vooral inzetten op gas/schaliegas vanwege bet snelle geld. Business as usual. Hoe [olie]dom kan een natie zijn.

    Reactie door Floris — april 29, 2011 @ 6:58 pm

  2. @Flores,
    Uit mijn bijdrage kan je opmaken dat ik zeer kritisch ben over de winning van schaliegas als niet vooraf zorgvuldig is vastgesteld dat dit kan zonder grote negatieve milieueffecten.
    Maar ik vind jouw reactie wel erg gemakkelijk. De SP is voorstander van het afbouwen van het aandeel nucleair en kolenvermogen bij de elektriciteitsproductie. Dan zal je gas als overgangsbrandstof hard nodig hebben, ook al zet je maximaal in op investeringen in energie-efficiency en duurzame energie. Als er dan 2.000 miljard kuub onconventioneel aardgas in onze ondergrond zit is er niets op tegen om te kijken of die op een verantwoorde manier te winnen is. Of dat kan is op dit moment nog niet duidelijk, daarom moet je geen toestemming geven voor proefboringen zonder beter vooronderzoek en hardere randvoorwaarden.

    Reactie door Paulus — april 30, 2011 @ 9:18 am

  3. Denk er niet te licht over!

    Er is een ware hype gaande in de VS over dit schaliegas.

    Ik denk echter dat men op een gegeven moment (net als bij de internet hype rond 2000) weer met de voeten op de grond landt.

    Waar hebben we het over? Over non-conventioneel gas. Schaliegas en (een andere vorm) koolbed methaan. Van beiden zitten er enkele 1000-den miljarden m³ onder de grond in Nederland.

    Er is echter één grote “maar”. Het schaliegas zit in tamelijk impermeabel gesteente. Dat betekent dat de productie van een put vrij snel weer omlaag gaat. (de z.g. Fourier diepte – zie daartoe de literatuur) Dat is bij dat fantastische Groningen gasveld (zandsteen) totaal anders. Met een beperkt aantal putten haal je daar een flinke productie.

    Het betekent dat je vaak moet “fracken”, en minstens een orde van grootte (en mogelijk nog aanzienlijk meer) meer putten moet boren. Ook het gasleidingen net vanaf deze putten wordt omvangrijker.

    Ergo: “Cheap and Easy”? Vergeet het maar. Dus laten we ons niet rijk rekenen. Om in een metafoor te spreken: Het is niet de grootte van het vat dat relevant is, maar de grootte van de kraan. En die is bij dergelijke non-conventionele vormen van fossiele brandstof aanzienlijk kleiner.

    Bij koolbed methaan wordt je voor soortgelijke problemen geplaatst. (b.v. vies water dat mee omhoog komt)

    Mazzel & broge, Evert

    P.S.: In de VS zijn er zo hier en daar “Cowboys” actief. Die nemen het niet zo nauw met de milieu risico’s bij dergelijke operaties. Er hebben zich aldaar al enige lelijke excessen voorgedaan. Dat laat ik hier nog even terzijde, maar ook dat kan een rol gaan spelen.

    Reactie door Evert Wesker — april 30, 2011 @ 7:45 pm

  4. Paulus,

    Terecht wat jij stelt. Bij alles wat we doen moeten we een zorgvuldige afweging maken in termen van voor- en nadelen. We omarmen té snel de nieuwe technologieen als geothermie en (zoals hier) Schaliegas.
    Laten we niet vergeten dat, toen de directeur van de overkoepelende stadsverwarmings-bedrijven in Denemarken Nederland bezocht, (afgelopen winter) hij verzuchtte: wat verspillen jullie hier veel warmte. Met flink werken aan energiebesparing maak je kennelijk geen mooie sier, met ambitieuze projecten wél. Uitroeptekens moeten meer vraagtekens worden, anders maken we dadelijk de verkeerde keuzes.

    De ontwikkelingen gaan zo hard dat wat morgen goed lijkt overmorgen al achterhaald is.

    Laten we doorgaan met investeren in wind water en zon. Zonnepanelen liggen er in Nederland nog steeds te weinig. Energie besparen kan nog véél beter. Subsidies op foute energie (1 miljard)afbouwen. Op “himmelhochjauzende” (zeggende de Duitsers)verhalen zitten we niet te wachten. Met de voeten in Nederlands klei blijven en (dus) goed afwegen!
    Succes en kritische kanttekeningen blijven zetten !

    Reactie door Martien Roelofs — mei 1, 2011 @ 8:59 am

  5. Volgens Cornell University heeft schaliegas een slechter broeikasgas-effect dan steenkool. Nu we weten dat de zeespiegelstijging door de klimaatverandering veel sneller gaat dan tot dusverre aangenomen begrijp ik niet waarom we schaliegas zouden moeten willen in ons dichtbevolkte landje, grotendeels onder de zeespiegel gelegen…

    Reactie door Willem Jan Atsma — mei 2, 2011 @ 9:41 pm

  6. Ook over schaliegas (dondert niet hoe dat wordt gewonnen voor de belanghebbenden, als het maar geld oplevert) kan 16,39 eurocent/m3 aan energiebelasting afgeroomd worden (huidige peil voor eerste 5.000 kuub, meeste huishoudens), daaroverheen nog 19% BTW. Als het spul maar wordt afgenomen “dan is het goed”.

    Maar als je zelf zonnestroom opwekt (en dus minder netstroom betrekt die voor een fors deel met gas wordt gegenereerd) saldeer je de 70 procent energiebelasting plus BTW van het huidige kWh tarief (in meeste gevallen) direct zelf in eigen huis. Forse hoeveelheid gemiste Staatsinkomsten. Dat is de voornaamste reden waarom de nieuwste hype schaliegas vast wel “onder voorwaarden zal mogen” van het gros van de Tweede Kamer. Maar zelf opwekken van zonnestroom te vuur en te zwaard bestreden zal blijven worden door vele schaamgroene huichelaars in de TK.

    Uiteraard de heer Jansen uitgezonderd, een van de schaarse stralende sterren op het Binnenhof. Maar die doet helaas zijn geweldige werk tegenover een massieve muur van Regenteske Arrogantie van een verzameling Top Kruideniers die eigenlijk liever een 2,5 GW mega-nuke willen. Koste wat kost. Want ook atoomstroom kun je oh zo makkelijk 70% van de all-in prijs van afromen. Als het spul maar verkocht wordt aan dom te houden burgermansen…

    Reactie door Peter Segaar — mei 19, 2011 @ 12:03 pm

  7. Laat ik nou toevallig en kameraad binnen de sp hebben de me nogal wat milieu normen heeft bijgebracht. Nee geen schalie gas denk ik met het simpele burgermanse verstand, zoals de heer Sigaar het noemt. waarom niet . Simpeltjes. Ik wil mijn kleinkinderen niet hoeven zeggen dat het water uit de kraan niet meer te drinken is omdat de partij van opa het daar mee eens was.
    En dat rechtse cijfer getover. Laat dat aan de vvd over. Natuurlijk moet er over de economie nagedacht worden maar niet ten koste van het drinkwater !!

    Reactie door Donald Quist — mei 26, 2011 @ 1:09 pm

  8. Fracking kan ook met een methode die geen gebruik maakt van grote hoeveelheden water (die later vervuild met chemicalien terugkomen uit de boring en geschoond/opgeslagen moeten worden.
    De firma Gasfrac (Canada) gebruikt vloeibaar gas, dat later als gas kan worden teruggewonnen.
    (http://www.gasfrac.com/)

    Reactie door ejh jansonius — juni 1, 2011 @ 11:33 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl