Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zaterdag 4 december 2010, 16.09 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat

Citaat van de dag

“Een kolencentrale met 50% biomassa is schoner dan een gascentrale.”
Peter Terium (voorzitter RvB Essent) in de Volkskrant van 4 december 2010: ‘Belangrijkste bron voor groene stroom dreigt te duur te worden.’

Liegen is ook een vak. Terium vergeet om te beginnen de emissies van NOx en SO2. Die zijn bij kolencentrales, zelfs met aangebouwde gipsfabriek en de-Nox-installatie, veel hoger dan bij gascentrales.
De gemiddelde NOx emissie van een kolencentrale bedraagt ca. 100 g/GJ, bij een gascentrale ca. 45 g/GJ. Voor SO2 is het verschil nog veel groter: kolencentrales gemiddeld 41 g/GJ, gascentrales 2 g/GJ [Bron: Monitoring Nederlandse elektriciteitscentrales 2000-2004, ECN, november 2005; alle cijfers voor referentiejaar 2004]

Volgens ECN lag de gemiddelde CO2-emissie van een Nederlandse kolencentrale in 2004 tussen 840 en 880 g/kWh, bij gascentrales lag hij in dat jaar tussen 410 en 460 g/kWh. Gemiddeld dus resp. 860 en 435 g/kWh. De oppervlakkige lezer denkt nu wellicht: 50% van 860 is 430, dus minder dan 435. Dat klopt ook, alleen is de emissie van een kolencentrale met 50% bijstook van biomassa niet de helft van een gewone kolencentrale. Dat zou namelijk betekenen dat de CO2 emissie van de meegestookte koffieschillen of houtpellets nihil is.

Helaas is dat niet zo. Het inzamelen, voorbewerken en transporteren van biomassa kost heel veel energie. Fossiele energie. Hoeveel precies is afhankelijk van de plaats van herkomst (Canada, Scandinavië, Rusland, Zuid-Amerika: biomassa van grote elektriciteitscentrales komt overal vandaan, behalve uit Nederland). Maar een CO2-rendement van 50% voor biomassa die over grote afstand wordt aangevoerd wordt door de kenners al als heel mooi beschouwd. Met die –eerlijke- rekensom komt de emissie van een kolencentrale met 50% meestook uit op 645 g/kWh. En eerlijk duurt het langst.

Begrijp me goed: de vervuiling van kolencentrales is de afgelopen 25 jaar flink verminderd al zijn de absolute hoeveelheden NOx en SO2 die de schoorsteen uit gaan nog steeds imposant. Ook is het goed als geprobeerd wordt om de CO2 emissie van kolencentrales terug te dringen. Maar de grootschalige import van biomassa uit Verweggistan is helemaal niet zo groen als Peter Terium beweert. De belangrijkste reden voor Essent om de afgelopen jaren veel biomassa te verstoken in zijn elektriciteitscentrales waren de rijkelijke MEP-subsidies die het bedrijf daarvoor in de periode voor 2006 heeft binnengesleept.

Wat mij betreft zijn de twee beste manieren om de CO2-emissies van Nederlandse kolencentrales terug te dringen: het verbeteren van het rendement van die centrales en het benutten van de restwarmte. Op dit moment gaat bij een kolencentrale ruim 50% van de opgewekte warmte de zee, rivier of lucht in. De allerslechtste manier om de CO2-emissies van kolencentrales te verminderen is in mijn ogen CO2-afvang en opslag (CCS), omdat hierdoor het rendement van de centrale dramatisch terugloopt. Het opstoken van buitenlandse biomassa zit er een beetje tussenin.
Beter zou het zijn als we eens beginnen met de Nederlandse biomassa te benutten, zoals Stadsverwarming Purmerend wil doen in samenwerking met Staatsbosbeheer. Hun biomassa wordt in de directe omgeving van de stadsverwarmingscentrale gewonnen. En het CO2-rendement van de koffiebonenschillen zou een stuk hoger zijn als die in Zuid-Amerika benut worden voor elektriciteitsproductie, in plaats van eerst naar Nederland versleept te worden.

3 reacties »

  1. Paulus,

    Het zou goed zijn als de mensen eens wat vaker de echte (harde) getallen voor hun neus krijgen. Dan wordt de drempel naar het doen van de boven aangehaalde (onjuiste) uitspraak wat hoger.

    Een heel leuk, en verhelderend, boek (ook via internet te downloaden) is “Sustainable energy – without the hot air” door David JC MacKay.

    Ik heb er zelf ook een presentatie over gemaakt en die op internet gezet:

    http://wesker.web-log.nl/wesker/Energie_presentatie.pdf

    Jatten is uitdrukkelijk toegestaan :-)

    Immers, het is allemaal spul uit het publieke domein (BP energy statistics, IEA, Earth Policy Intitute, Ren21, etc. etc. – het betreft getallen over 2008) en ruwe sommen van o.g. daaraan.

    Mazzel & broge, Evert

    Reactie door Evert Wesker — december 4, 2010 @ 8:15 pm

  2. Waarde volksvertegenwoordiger, Beste Paulus,
    In je blog stel je dat De allerslechtste manier om de CO2-emissies van kolencentrales te verminderen CO2-afvang en opslag (CCS) is, omdat hierdoor het rendement van de centrale dramatisch terugloopt.
    De daling van het rendement is inderdaad een groot probleem, en er wordt hard aan gewerkt deze daling te verkleinen. Maar rendement is niet altijd het belangrijkste argument. Zo hoor ik vaak dat zonne-energie helemaal niet zo goed is, omdat zonnepanelen slechts een rendement hebben van 15%, terwijl fossiele centrales rond de 50% zitten. Dat is natuurlijk onzin. Het gaat om het totaalplaatje van de hele keten, zoals bijvoorbeeld de kosten en totale emissies. Zo kan een zonnepaneel met de helft van het genoemde rendement, maar wel een factor 10 goedkoper, een prima bijdrage zijn aan een duurzame samenleving, er van uitgaande dat ruimte geen beperkende factor is.
    In hetzelfde stuk geef je aan het gebruik van biomassa slechts een CO2 rendement heeft van 50%. Hierin zie jij ook geen onoverkomelijke bezwaren, maar je geeft terecht aan dat ook dit efficiënter moet. Het rendementverlies accepteer je dus, omdat de opbrengst, namelijk de winst voor het klimaat groter is.
    Een zelfde redenering kan je maken voor het gebruik van CO2 afvang en opslag bij kolencentrales om deze CO2 arm te maken. De investering bedraagt dan 1 eenheid kolen waardoor 4 eenheden kolen gebruikt kunnen worden. Aangezien de kolenvoorraden een veelvoud zijn van die gebruikt kunnen worden zonder ons klimaat te verpesten, zijn kolen dus niet de beperkende factor maar hun CO2 uitstoot bij verbranding. Als je CO2 uitstoot kunt verminderen door extra kolen te gebruiken kan dat dus een rechtvaardiging zijn voor CO2 afvang en opslag. Vanzelfsprekend moet de hele keten, dus inclusief de extra winning en transport, meegenomen worden in het plaatje. Met andere woorden: soms moet je een vinger opgeven om een hand te sparen.
    Een biomassacentrale met CO2 afvang en opslag is nog beter. De CO2 emissie hiervan zijn negatief en volgens sommige klimaatwetenschappers zullen we negatieve emissie nodig gaan hebben om ons klimaat niet dramatisch te veranderen.
    Sander van Egmond

    Universiteit Utrecht, en werkzaam bij CATO, het nationaal onderzoeksprogramma CO2 afvang en opslag.

    Reactie door Sander van Egmond — december 6, 2010 @ 1:21 pm

  3. Een beetje gedateerd stuk, maar liegen blijft inderdaad een vak
    Om te beginnen maar met de NOx uitstoot van een nieuwe kolencentrale, die ligt met minder dan 20 g/gij duidelijk onder een bestaande gascentrale.
    Cijfers uit een tijdperk aanhalen waar een denox nog geen algemeen goed was, is natuurlijk niet echt de waarheid vertellen.

    Reactie door sjaak — maart 17, 2013 @ 2:01 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl