Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

dinsdag 26 oktober 2010, 10.41 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat, milieu

Tweede kerncentrale Borssele: dom, dom, dom!

Op de dag van het debat over het regeerakkoord plaatst de Provinciale Zeeuwse Courant mijn opinieartikel over de maatschappelijke kosten-baten van een nieuwe kerncentrale in Borssele.


Borssele-I is op dit moment de enige Nederlandse kerncentrale in bedrijf. Borssele-II zou vijf keer zo groot worden.

Nu het regeerakkoord de deur wijd openzet voor kernenergie hebben de Zeeuwse gemeenteraden en Provinciale Staten de sleutel in handen of Borssele-II er komt. Zij zijn immers de eigenaar van nutsbedrijf Delta. Gaat Delta voor duurzaam of voor atoomstroom? Allebei kan niet: Het enorme vermogen van Borssele-II blokkeert in meerdere opzichten de groei van duurzaam vermogen. Bovendien wordt met het project het voortbestaan van Delta als publiek bedrijf op het spel gezet.

Borssele-II wordt drie keer zo groot als een moderne elektriciteitscentrale. Het zou in één klap de grootste centrale van Nederland worden. Een enorme concentratie, ver van de plek waar die stroom verbruikt wordt: de Randstad, Brabant en West-Duitsland. De Zeeuwen zullen dan ook behalve een nieuwe megacentrale ook veel, héél veel nieuwe hoogspanningsmasten aan de einder zien verschijnen.

De CO2-emissie van een kerncentrale is relatief bescheiden. Maar degenen die denken dat we zo op een goedkope manier het klimaatprobleem kunnen oplossen vergissen zich deerlijk. Ook bewijzen we de Nederlandse economie met deze keuze geen dienst.

Kerncentrales zijn alleen economisch in te zetten zijn als ze op vol vermogen draaien. Aardgas- en waterkrachtcentrales zijn flexibeler. Als we op termijn willen omschakelen naar duurzame energie zou het aandeel flexibel vermogen geleidelijk moeten groeien. Extra kerncentrales zitten duurzaam in de weg.

Ongeveer de helft van de opgewekte energie van Borssele-II wordt benut voor de productie van elektriciteit, de andere helft wordt geloosd in de Westerschelde zal verdwijnen. Daar kan je 1,75 miljoen huizen mee verwarmen, ongeveer tien keer het aantal huizen in de provincie Zeeland. Bij kleine elektriciteitscentrales kan de restwarmte nuttig gebruikt worden, waardoor het rendement stijgt van 50% naar 80%. De enorme hoeveelheid restwarmte op een plek met weinig warmtevraag in de omgeving garandeert een enorme energieverspilling tot in lengte van jaren.

Ook economisch is Borssele-II een riskant avontuur. De investering wordt geschat op vijf tot zes miljard euro, ongeveer twee keer zo duur als een voor een gelijk vermogen aan aardgascentrales. Bij die hoge investering hoort een afschrijftermijn van 60 jaar. Een centrale die in 2020 wordt opgeleverd zal dus stroom moeten leveren tot 2080. Zonnestroom zal naar verwachting voor huishoudens tussen 2020 en 2025 concurrerend wordt met grijze stroom. Voor grootverbruikers ligt het omslagpunt ergens tussen 2030 en 2040. Natuurlijk zullen deze verwachtingen nog waargemaakt moeten worden. Maar zelfs als de prognose met tien jaar wordt overschreden zou Borssele-II een stuk minder rendabel zijn dan de directie zijn publieke aandeelhouders nu voorspiegelt.

Om de investering rond te krijgen zal Delta een joint venture met een ander bedrijf aangaan. Maar zelfs dan zal het risicoprofiel van het bedrijf toenemen. De financiële rating daalt, waardoor de roep om een extra kapitaalinjectie zal toenemen. De provincie en de gemeenten hebben op dit moment niet de financiële ruimte om te investeren. Dan zal direct de roep om fuseren en privatiseren de kop op steken. En kunnen de Zeeuwen voortaan fluiten naar hun degelijk nutsbedrijf zonder dure reclames van Frans Bauer en zonder gemene kleine lettertjes in het energiecontract.

Is Borssele-II wel goed voor de Zeeuwse werkgelegenheid? Het grootste deel van de exploitatiekosten bestaat uit de kapitaallasten voor de bouw. Daarbij worden voornamelijk Franse en Duitse componenten onder leiding van specialisten uit die landen in elkaar gezet door een huurleger van bouwvakkers uit heel Europa. Er zullen vast wel een handje vol Zeeuwen bij zitten, maar verwacht daar niet te veel van.

De Zeeuwse volksvertegenwoordigers zouden als aandeelhouders moeten inzetten op een duurzame koers van Delta. Er liggen in Zeeland volop kansen voor energiebesparing, nuttig gebruik van restwarmte en duurzame energie. De deskundigheid en investeringskracht van Delta kan gebruikt worden om die doelen dichterbij te brengen, of om het water in de Westerschelde zodanig op te warmen dat je er straks tropische vissen in kan kweken. Ik zou het wel weten!

Paulus Jansen
Woordvoerder energie/klimaat SP Tweede-Kamerfractie.

6 reacties »

  1. Zeer goede argumenten, Paulus. De consument zal trouwens ook de kosten van die hoogspanningsmasten terugzien in z’n elektriiteitsrekening. In feite is het nu al zo dat dat stroom van eigen zonnepanelen kostendekkend is voor particulieren en straks stukken goedkoper is dan Borssele-II atoomstroom. Want: zonnepanelen worden steeds goedkoper en bouwkosten van kerncentrales worden systematisch te laag ingeschat. Grootverbruikers sluiten straks contracten af met goedkopere leveranciers, b.v. kolenstroomboeren op de Maasvlakte (!) of kernenergieboeren uit Frankrijk en Duitsland die feest vieren met afgeschreven kerncentrales. Als ze een beetje maatschappelijke verantwoordelijkheid in hun donder hebben, kopen ze stroom van windfarms op de Noordzee.
    De arme Zeeuwen blijven geheid zitten met hun veel te grote, mooie en vooral dure oneconomische centrale. Het is heel erg dom om in een tijd waarin de decentrale energierevolutie plaatsvindt een monsterlijke grote atoomcentrale te bouwen. Ik heb wel eens schertsend geschreven in m’n blog: in Zeeland moeten zonnepanelen voor particulieren verboden worden en atoomstroom verplicht. Alleen dan is er een (hele kleine) kans dat een kerncentrale ontsnapt aan bankroet.

    Reactie door Floris — oktober 26, 2010 @ 10:30 pm

  2. Een goed economisch verhaal. Maar opnieuw niets over het kernafval, niets over de onwenselijkheid van het winnen van uranium in landen die dan “de nieuwe olielanden” voor ons worden. (en dus weer oorlogsgebied). Ik zie alleen maar economische bezwaren tegen zo’n grote centrale, maar ken de ideeën van Paulus Jansen over kleinere centrales. Dit stuk neemt mijn zorgen over zijn houding hierin niet weg. Terwijl dit nu juist een onderwerp is dat veel SP-ers, met het oog op de toekomst, vaak net zo aan het hart gaat als het sociale aspect van de SP: De veiligheid en toekomst van volgende generaties. En dat gaat wel even een stuk verder dan louter economisch belang.

    Zie bv: http://www.youtube.com/watch?v=vfDX7OrzB94
    Hoe mensen zelfs maar kerncentrales (OOK die hele kleintjes die zo nieuw en zo fijn en zo veilig zijn), kunnen overwégen, is beyond me. Echt. WEG met die troep. En hou alsjeblieft op met te luisteren naar Jan Mulder met zijn gevecht tegen windmolens en vóór atoomstroom. Schande dat die dit soort zaken mocht vertellen en propageren op het afscheidssymposium van Marijnissen. En echt heel erg dat er blijkbaar mensen in de top zó denken… en deze grote centrale louter om economische redenen afwijzen… omdat “de rest er niet toe doet”.

    Check de mening van je leden maar SP !!

    Reactie door ietsist — oktober 26, 2010 @ 10:51 pm

  3. Misschien iets voor de SP

    Zie http://www.dedoorzetter.nl CDA link 9 VVD 129

    BELONING LINK 100

    Reactie door Lolke van der Meulen — november 1, 2010 @ 4:27 pm

  4. Lozing van de gigantische hoeveelheid restwarmte in de Westerschelde leidt ongetwijfeld tot een ecologische ramp. Volgens het CDA/VVD/PVV kan dat er voor de Zeeuwen kennelijk nog wel bij naast de schandalige dioxine- en cadmiumuitstoot van de fosforfabriek bij Vlissingen.
    In Frankrijk zag ik afgelopen zomer dat ’s-nachts kleine dorpen in het landschap baden in het licht van overdreven veel straatverlichting. Dat is zo gekomen, omdat de kerncentrales dan hun overtollige energie kwijt moeten!
    Als deze elektriciteit benut zou worden voor het opladen (’s-nachts!) van elektrische auto’s, accu’s, waterstofproductie, etc., dan zijn er überhaupt geen nieuwe centrales nodig!
    De machtige kernenergie-lobby probeert ons op de valreep nog een paar kerncentrales door de strot te duwen. Als beloning voor zijn ‘ínspanningen’ mag Minister Verhagen straks het voorzitterschap van de bouwwereld van Elco Brinkman overnemen.
    Kernenergie is het gevaarlijke speeltje van multinationale ondernemingen, die zich thuis voelen in totalitaire, centralistische regiems als Iran en Noord-Korea. Zie ook de politiemacht die in Duitsland op de been was tijdens het transport van radioaktief afval naar de (reeds lekkende!) zoutmijnen in Gorleben
    Nederland heeft helemaal geen nieuwe energiecentrales nodig als voluit wordt ingezet op duurzame alternatieven.
    Blijkbaar moeten de initiatieven daarvoor van de burgers zelf komen in samenwerking met de lokale overheden.
    Een mooie taak voor de SP!

    Reactie door Paul IJpelaar — december 7, 2010 @ 3:09 pm

  5. Tweede kerncentrale Borssele…

    We hebben allemaal nog de schrik in onze benen van Fukushima en we weten nog steeds niet wat de gevolgen van deze ramp zullen zijn. De politieke leiders van Japan komen met halve waarheden naar buiten en Tepco verzweeg informatie omtrend de situatie in…

    Trackback door Mijn standpunt - politiek, leven ... — juni 9, 2011 @ 9:20 pm

  6. Kernenergie is een goede energiebron zolang het proces goed en veilig wordt beheerst. Wanneer er problemen ontstaan met de installatie kunnen de gevolgen vernietigend zijn. Het proces is technisch gezien wel te beheersen zolang er voldoende controle wordt uitgevoerd. Maar een natuurramp heb je niet in de hand. De situatie in Japan is daar een duidelijk voorbeeld van. Nu lekt er iedere dag zwaar besmet water in de zee. Japan zoekt koortsachtig naar oplossingen . Nu kan men achteraf over de situatie in Japan conclusies trekken. De belangrijkste conclusie die ik trek is: een natuurramp heb je niet in de hand, wees daarom voorzicht met het plaatsen van kerncentrales op risicovolle plaatsen (zoals bij de zee en langs breuklijnen in de aardkorst). Ook Nederland is als lang niet helemaal vrij van risico’s. Wanneer de dijken bezwijken staat ons land ook voor een groot deel onder zeewater. De waterdruk vernietigd menig gebouw en daarmee ook een kerncentrale.

    Reactie door Pieter — september 12, 2013 @ 2:41 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl