Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 1 augustus 2010, 18.05 uur – paulus
Categorie: op pad, water

werkbezoek waterschap Aa en Maas

Afgelopen donderdag was ik samen met Emile Roemer op bezoek bij waterschap Aa en Maas in Oost-Brabant. We bekeken vijf projecten die samen een aardig beeld geven van de taken van een waterschap. Ook Peter Glas van de Unie van Waterschappen nam deel aan het bezoek.

Na een bak koffie in de Petjesbar in Overlangel -tjonge, het lijkt wel of heel Brabant Emiel kent- fietsen we naar Keent. Dat is een buurtschap die vroeger in Gelderland lag. In 1938 is echter de Maas ter plekke recht getrokken, waarbij het gehucht aan de andere kant van de Maas in Brabant terecht kwam. In het kader van het project Ruimte-voor-de-Rivier werkt het waterschap samen met rijkswaterstaat aan de versterking van de rivierdijk rond de oude Maasarm, die bij hoog water onder water kan lopen. Op dat moment is Keent een eiland, beschermd door een eigen ringdijk, een van de kleinste dijkringen van Nederland. Ook die wordt versterkt. Een dassenburcht in de dijk wordt niet verwijderd: rond de burcht wordt een rasterwerk ingegraven om verdere uitbreiding te voorkomen en de dijk wordt ter plekke extra verbreed. Nobel, maar prijzig.

De oude Maasarm wordt deels verdiept om de waterbergingscapaciteit te verhogen en het achterste deel wordt omgevormd tot een wetland. Daarvoor moesten een aantal boeren uitgekocht worden, wat een hoop voeten in aarde had. Ook in Brabant zijn de meningen verdeeld over de verhouding tussen boerennatuur en natuurbeheerorganisatie-natuur. In ieder geval wordt door deze combinatie van verbetering waterveiligheid en natuurontwikkeling het piekniveau van de Maas met 8cm verlaagd.

In Ravestein krijgen we daarna een toelichting van de Osse SP-wethouder Jules Iding op zijn plannen met het buitendijks gebied van dit prachtige vestingstadje. Op dit moment vormen mengvoerbedrijf De Heus en de spoordijk twee grote obstakels in de afvoer van de Maas. De Heus zorgt bovendien voor enorm veel vrachtverkeer over de maasdijk. Het bedrijf mag zich daardoor zelfs verheugen in een eigen actiegroep HeusNiet. Jules wil vijf vliegen in één klap slaan met een geintegreerde ontwikkeling van het gebied: betere waterveiligheid, beter openbaar vervoer, natuurontwikkeling, restauratie van de vestigingstructuur en daarmee verhoging van de toeristische potentie van Ravestein.

De spoorbrug is het laatste stukje enkelsporig tracé in de verbinding tussen Den Bosch en Nijmegen. Da’s ook al een flessehals, dus door de spoorbrug te verbreden en de dijk te vervangen door aanbruggen kunnen het water en de treinreizigers beter doorstromen. Daardoor neemt ook de kwaliteit van het natuurgebied ten westen van de spoordijk toe.

Het mengvoerbedrijf staat nu pontificaal voor het vestingstadje en belemmert daarmee niet alleen de doorstroming van het water, maar ook het zicht op de historische kern vanaf de rivier. Ravestein mag zich verheugen in toenemende belangstelling van toeristen en recreanten. Iding wil daarom het waterfront verbeteren zodra de mengvoerfabriek verkast. Ook kan dan de passantenhaven voor de recreatievaart verbeterd worden.

De volgende stop maken we in Cuijk, waar het waterschap de Maasdijk onlangs vooruitlopend op de definitieve conclusies over het advies van de Deltacommissie al verhoogd heeft tot Veerman-hoogte. Reden hiervoor is dat de gemeente twee forse woningbouwprojecten Cuijkse Cantheelen (…) en Parkbos wil realiseren direct achter de dijk. Door het project nu al op de toekomstige hoogte uit te voeren hoef je de eerste honderd jaar niet meer terug te komen. Da’s wel prettig voor de omwonenden.


fotomontage van toekomstig gezicht op Cuijk vanaf de oostkant van de Maas, met links de kerk en midden/rechts de toekomstige cantheelen

Cuijk wil zijn stadsgezicht in de toekomst meer naar de Maas richten. De provinciale weg die nu over de dijk loopt wordt omgeleid en er komt straks een verkeersluwe boulevard en vanuit de woningen kan je over de dijk heenkijken. In het project is ook een grote woonzorgvoorziening met verpleegeenheid opgenomen. Dat alles aan de creditzijde. Keerzijde van de medaille is dat Cuijk vanaf de overkant van de Maas straks een skyline krijgt, het aandeel betaalbare woningbouw laag is en ruim 500 nieuwbouwwoningen een boel is in een gebied waar de woningmarkt redelijk in evenwicht is. Het masterplan en beeldkwaliteitsplan vind je hier.

Volgende stop: de rioolzuivering van Haps, de locatie van het project SOURCE waarin Aa en Maas samenwerkt met de agrarische sector om drijfmest verwerken tot nieuwe meststoffen (met name fosfaat) en grondstof voor biogasproductie. Zo ontstaat er synergie tussen de waterzuiveringssector en de boeren, die steeds vaker investeren in mestvergisters om hun eigen energie op te wekken. Dit project voegt daar de dimensies waterkwaliteitverbetering en meststoffenproductie aan toe. Bovendien denk ik dat in veel gevallen collectieve installaties voor de boeren goedkoper zijn dan wanneer ze allemaal hun eigen installatie bouwen.

We sluiten het bezoek af in de achtertuin van Emile bij Sambeek, waar de gemeente Boxmeer vrijwel gereed is met 17 kilometer beekherstel van Oeffeltse Raam. Die is in het recente verleden in een keurslijf geperst, waardoor er weinig meer over was dan een sloot. Inmiddels zijn in samenwerking met het waterschap op een aantal plaatsen weer meanders aangelegd, waardoor het water langer wordt vastgehouden in het gebied. Door aankoop en ruil van gronden is een strook van gemiddeld 25 meter rond de beek ingericht als ecologische verbindingszone. Ook de recreatieve waarde van het gebied is verbeterd. Wethouder Erik Ronnes stond ons op te wachten toen er een zondvloed losbarste. Ik kon dus in de praktijk vaststellen dat het water nu inderdaad uitstekend wordt vastgehouden.


dus u dacht dat die werkbezoeken altijd plaatsvinden bij “technisch weertje”?

Natuurlijk namen bestuurslid Piet Beltman van Aa en Maas en voorzitter Peter Glas van de Unie van Waterschappen de kans te baat om ons te bestoken met argumenten waarom de waterschappen als zelfstandige bestuurslaag moeten blijven bestaan. Op een punt moet ik ze gelijk geven: waterschappen zijn in veel opzichten een stuk praktischer dan de provincies. Misschien moeten we dus toch maar de provincies opheffen als bestuurslaag en hun taken onderbrengen bij de waterschappen?!

3 reacties »

  1. Als Sp-lid en tot voor kort waterschapsbestuurder (hoofdingeland heet dat in Zeeland) voor de Algemene Waterschaps Partij weet ik uit ervaring dat de waterschappen een goede en praktische bestuurslaag zijn. Het enige Waterschap dat een provincie omvat is het nieuwe Waterschap Scheldestromen dat per 1-1-2011 ontstaat uit de samenvoeging van Waterschap Zeeuwse Eilanden en Waterschap Zeeuws-Vlaanderen.Alle andere waterschappen zijn provincie overstijgend. Het onderbrengen bij de provincies zal veel menskracht en vooral geld kosten. Tel uit je winst!

    Reactie door Martha Blom — augustus 6, 2010 @ 8:40 pm

  2. Tja waarom de meest doelmatige bestuurslaag (de waterschappen) laten fuseren met de meest ondoelmatige. Dat is goed geld naar kwaad geld smijten! Beter investeren -en dat doen we inmiddels ook- in het herkenbaar maken bij de inwoners. De waterschappen zijn lang te bescheiden geweest in het laten zien wat ze zo goed doen: schoon water en droge voeten garanderen. Dat ligt deels in de cultuur dat we gewoon ons werk (goed) doen. Overigens ben ik ook van mening dat op projectniveau de waterschappen beter communiceren met de betrokken inwoners dan veel andere overheden.

    Reactie door Hans Schouffoer — augustus 7, 2010 @ 10:51 am

  3. Het gekozen bestuur van een organisatie als het waterschap zorgt ervoor dat waterschappen kostenbewust werken en moet om die reden zeker behouden blijven: het bespaart enorm veel geld als 30 ‘gekozen vrijwilligers’ namens de burgers kritisch toezicht houden op de gang van zaken in deze organisaties.

    Directe verkiezingen zijn hiervoor cruciaal, anders worden de waterschapsbesturen net als tot midden jaren ‘90 weer gevuld met lokale ex-politici die nog een erebaantje moeten krijgen, waarmee het toezicht verslapt.

    Onlangs las ik overigens dat de Tweede Kamer duidelijkere financiële controle op de drinkwaterbedrijven wil. Ik kan wel een oplossing bedenken: zorg dat ook hier gekozen bestuurders komen. Vorm drinkwaterbedrijven om tot drinkwaterschappen en houd drinkwaterschapsverkiezingen!

    Reactie door Guido van der Wedden — augustus 7, 2010 @ 4:01 pm

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl