Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 6 september 2009, 14.09 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat

Debat wind op zee en CCS

Afgelopen donderdag debatteerde de commissie economische zaken met minister Van der Hoeven over een aantal energieonderwerpen. Vooral over wind op zee en CO2 afvang en -opslag (CCS).
Conclusie: er gaapt een flinke kloof tussen de klimaataanpak van het kabinet en onze voorstellen.

Water naar de zee
CCS in actie

Met name tegen CCS kijken wij heel anders aan dan PvdA, CDA, Christunie, D66 en GroenLinks. De SP is voorstander om alleen publieke middelen te steken in klimaatmaatregelen die ook een positief hebben op de energievoorziening en de economische infrastructuur. CCS heeft dat niet. Als alternatief stellen wij voor om meer geld te steken in het nuttig gebruik van restwarmte. Op dit moment verdwijnt 80% van de restwarmte van elektriciteitscentrales in de Noordzee en Waddenzee. Dat wordt alleen maar meer door de bouw van een aantal nieuwe grote centrales langs de kust.

Verder willen wij dat er een verschuiving komt van wind op land naar wind op zee. Onder meer door de slechte rechtsbescherming van omwonenden tegen geluid en risico’s van windmolens (de normen liggen lager dan bij industrie en verkeer) wordt het verzet onder omwonenden aangewakkerd. Samen met mijn collega Halbe Zijlstra pleit ik voor verbetering van de geluid- en veiligheidsnormen, maar het kabinet wil hoe dan ook extra windmolens neerzetten, ook op plaatsen waar dat eigenlijk niet kan.

Lees hier mijn inbreng bij het debat:

Algemeen overleg vc-EZ met minister van Economische Zaken over diverse energieonderwerpen, 3 september 2009.
Inbreng Paulus Jansen/SP-fractie

Een kamermeerderheid, met inbegrip van de SP, is voor een snelle groei van wind op zee. Wij zijn zelfs voor een nog snellere uitrol dan het kabinet, omdat we twee jaar geleden al voorspeld hebben dat het met wind op land hangen en wurgen blijft. Zeker nu de geluid- en veiligheidseisen zo beroerd lijken te blijven als ze waren. Daar kom ik bij een andere gelegenheid zeker op terug want ik vond de antwoorden van de minister van VROM op de schriftelijke vragen van de heer Zijlstra en mij over dit onderwerp hoogst alarmerend.
Ik vraag nú al aan de minister van EZ of zij het probleem van massief verzet tegen wind op land door de rammelende rechtsbescherming óók ziet en of zij zich wil inzetten om dit zo snel mogelijk op niveau te brengen. Per slot van regeling wordt zij politiek afgerekend op de realisatie van het SDE programma (SDE: Stimuleringsprogramma Duurzame Energie) en daarvoor is de prognose op dit moment niet best.

Goed. Als wind op land lastig is, ligt een intensivering van wind op zee voor de hand.
De SP is voor het socialiseren van de kosten van het net op zee, met Tennet als beheerder. Daarvoor hebben we de volgende argumenten:
- een gemeenschappelijk netwerk is bij 6000 of meer MW wind op zee goedkoper dan ieder zijn eigen aansluiting
- als we gaan samenwerken met de andere landen rond de Noordzee kan ons noordzeenetwerk een schakel worden in een supergrid, waardoor de pieken en dalen in de windproductie worden uitgevlakt, wat de leveringszekerheid en balanceringskosten ten goede komt.

Is dat duur? Ja dat is duur! Maar als we het erover eens zijn dat we dit soort vermogens op de Noordzee gaan neerzetten is er geen alternatief. Ook de discussie hoe de kosten verdeeld worden over producenten, consumenten en overheid is minder spannend dan hij lijkt, want uiteindelijk komt de rekening direct of via een omweg toch bij de consument terecht. Natuurlijk moet de kostenverdeling en tariefstelling zodanig zijn dat de juiste prikkels worden gegeven voor een efficiënt en daarmee zo goedkoop mogelijk gebruik.

Cruciaal bij het realiseren van een netwerk tegen zo laag mogelijke kosten is dat verschillende acties in de tijd op elkaar aansluiten:
- we moeten snel zaken doen met de Noordzeelanden om basisspecificaties voor een supergrid op de noordzee uit te werken
- het wetsvoorstel voor het uitbreiden van de taken van de landelijk netbeheerder moet snel worden vastgesteld
- en het ligt voor de hand om de eerstkomende wind op zee projecten te clusteren, want dan kan je direct profiteren van een gezamenlijk stopcontact.
Hoe verhoudt dat laatste punt zich tot de tender die per november wordt uitgeschreven? Is het binnen de spelregels van die tender mogelijk om te clusteren? Maar de belangrijkste vraag is natuurlijk: hoe zorgt de minister ervoor dat al deze parallelle acties elkaar versterken in plaats van zand in de machine te strooien?

Nog een zijdelingse vraag over de tender. Wij hebben begrepen dat het voor veel partijen lastig wordt om binnen twee maanden hun bieding rond te hebben.
Is het niet verstandig om de termijn met twee maanden te verlengen, zodat we de kans vergroten dat er iets te kiezen valt? Anders zitten we straks met een tweede zeperd a la het Rijksmuseum.

Daarmee kom ik op CCS, het afvangen en in de grond stoppen van CO2 uit rookgassen.
De SP vindt dit in het kader van het klimaatbeleid een vreemde eend in de bijt, of misschien sterker nog: een rotte appel. Vrijwel alle klimaatmaatregelen hebben ook een strategisch nut voor onze energievoorziening. Het mes snijdt aan twee kanten. Dat is goed voor het economisch rendement en het is goed voor het draagvlak. Zo niet CCS. Dat kost alleen maar geld, dat kost een heleboel extra energie. En en passant vormt het de legitimatie voor de bouw van een heleboel nieuwe kolencentrales. De recente reactie op de proefopslag bij Barendrecht laten zien dat de bevolking ook niet kan snappen dat wij schaarse belastingcenten gaan gebruiken om CO2 in de grond te pompen. Als je het nog zou gebruiken als groeigas: daar kan je je nog wat bij voorstellen.

Heeft de minister niet ook het idee dat ze aan een dood paard aan het trekken is? Kan deze regering het maken om wel 120 miljoen euro, en straks nog veel méér, subsidie uit te delen aan CCS projecten, terwijl er vrijwel geen cent gestoken wordt in het gebruik van restwarmte, en door de bouw van vier of vijf nieuwe kolencentrales straks nog eens 5000 MW aan thermisch vermogen –daar kan je half Nederland van verwarmen- op de Noordzee en Waddenzee geloosd mag worden. Dit heeft niets met verantwoord energie- en klimaatbeleid te maken en daar doet de SP dus niet aan mee.

Daarmee kom ik op de bodemdaling in Friesland ten gevolge van de zout- en gaswinning en de uitvoering van de motie Jansen. Die bodem daalt veel harder dan voorspelt en dat levert grote problemen op in de regio. Die motie vraagt om een begeleidingscommissie bij het onderzoek naar de bodemdaling die de verschillende visies op de oorzaken van de bodem reflecteert. Met voldoende kritisch vermogen, zo formuleer ik het nu kort door de bocht. Uit de brief van de minister maak ik op dat ze de technische commissie bodemdaling ook een positie wil geven bij het onderzoek, en daarmee de motie uitgevoerd acht. Maar komt er nu wel of niet een begeleidings¬commissie en zo ja: wie zitten daar in? Verder zou ik graag horen op welke termijn het onderzoek is afgerond en de minister met conclusies naar de Kamer kan komen.

Voorzitter, tenslotte de verschuiving van het budget van de SDE. Die blijkt, zoals ik bij het vorig overleg al stelde, heel veel gerealiseerd duurzaam vermogen te kosten ten opzichte van de kabinetsdoelstelling. Nu werd die toch al in de verste verte niet gehaald, maar de vraag is waar de bodem ligt in de ambities van dit kabinet en van de heer Samsom.

3 reacties »

  1. Een schitterende verbeelding: CCS is water (belastinggeld) naar de zee dragen. Je kunt ook zeggen: CCS is het schaamlapje van de industrie….Eerst decennialang vervuilen en nu zich milieu-vriendelijk voordoen.

    Waar het om gaat wordt vergeten: de OPWARMING van de aarde. Als dat zo is ( er wordt aan getwijfeld, misschien is er een kleine ijstijd op komst, verliest de zon z’n warmte) dan zijn isloatie-maatregelen en gebruik van restwarmte effectiever.

    De opslagcapaciteit voor CO2 wordt schromelijk overdreven door de CO2NGSI.
    Lang niet alle velden zijn binnen afzienbare tijd “uitgeproduceerd”. Bij opslag van kernafval, aardgas of bij benutting als bron voor schone energie ( aardwarmte-winning) is een “ruimte”niet meer te gebruiken voor CO2-opslag.
    De meeste oude velden ( en zeker de grootste) bestaan uit brokstukken, waarbij alleen het grootste stuk economisch gezien benutbaar is. De meeste velden zijn als een omgekeerde zeef: vol met gaten. Elk -op de conventionele manier afgedicht) winningsgat is een potentieel lek.
    Een brok moet vanuit het centrum gevuld worden.
    Co2-vulling mag niet bij de rand, want dat geeft kans op lekkages bij de breukvlakken.

    Gaswinning geeft inklinking, aardschokken.De -eerder met aardgas gevulde- poriën worden door 2-3 km dikke aardlagen samengedrukt tot er geen porie over is om mnet CO2 te vullen.

    CCS zou gaan middels een hoge druk ( 100 atmasfeer) injecteren van 99% zuiver CO2 en dát is een bijzonder agressief goedje. Het reageert met water en met aanwezige materialen. Daarmee treedt kristallisatie op, waarbij vanuit het injectiepunt de poriën nog meer dichtslibben en het injectie-proces stopt.

    Bovendien wordt CO2 bij de initiatiefnemer geproduceerd. Het gas ontstaat bij productie van WATERSTOF.

    Kortom: CCS is HANDEL….de CO2NGSI wil eraan verdienen. Noord-Nederland dreigt het CO2 afvalveld te worden van heel NW-Europa. In een op te zetten CO2 leidingnetwerk worden miljarden ipv miljoenen gestoken.

    Twee ministeries blijven stijfhoodig vasthouden aan dit waanzinnige speerpunt van het beleid.

    Reactie door Henk Veenstra — september 6, 2009 @ 2:58 pm

  2. Paulus,

    Ik kijk hier – al is het mogelijk een nuance – wat anders tegen aan. Ik denk dat het zonder CCS niet gaat lukken.

    Of je daar (veel) overheidsgeld tegenaan moet gooien is overigens inderdaad een open vraag. Niettemin, ik zet hieronder een linkje naar een stukje neer dat ik er over op m’n weblog heb geschreven:

    Een kleine beschouwing over duurzame energie en CO2

    Mazzel & broge, Evert

    Reactie door Evert Wesker — september 6, 2009 @ 9:24 pm

  3. De CCS-motie 98 (Jansen) werd gister verworpen met 63 voor en 77 stemmen tegen.

    SH€LL: “I love my TENDER”

    Reactie door Henk Venstra — januari 27, 2010 @ 8:58 am

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl