Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

zondag 7 september 2008, 14.00 uur – paulus
Categorie: energie & klimaat

Voor/tegen; tegen/voor

Dat was de kop boven een zeer lezenswaardig stuk van Bert Wagendorp in de Volkskrant van gisteren, over de voors en tegens van kernenergie. Met als conclusie: laat de twijfel bloeien.

Sommigen mensen verbaasden zich er deze week over dat de SP voorstander is van een zakelijke discussie over kernenergie -wat mij betreft: gekoppeld aan die over de alternatieven. In de Telegraaf werd de term ‘bespreekbaar’ die Agnes Kant gebruikte in antwoord op een vraag van Andries Knevel geinterpreteerd als: snel beginnen met kernenergie! Op dat punt moet ik de gelovigen-in-kernenergie nét zo teleurstellen als de gelovigen-in-alles-behalve-kernenergie.

Er zijn te weinig mensen die zich realiseren dat iedere vorm van energieopwekking voordelen en nadelen heeft. Voor kernenergie bestaan die nadelen vooral uit risico’s: het risico van een ongeluk, sabotage of een terroristische aanslag, het risico van het misbruik van kernafval in nucleaire wapens en het risico van radioactieve besmetting van het milieu door het afval. Een ander nadeel van kernenergie is dat het net als fossiele energiecentrales gebruik maakt van eindige bronnen, die in snel tempo worden opgebruikt en waarvan de prijs snel stijgt. Kerncentrales werken het efficiëntst als ze 365 dagen per jaar op vol vermogen draaien, terwijl het elektriciteitsverbruik varieert. Tenslotte zijn kerncentrales hardstikke duur, ongeveer drie keer zo duur als een vergelijkbare gascentrale.

Maar er zijn ook voordelen: de variabele kosten van een kerncentrale zijn laag; de emissies naar de lucht en het water zijn veel lager dan bij kolencentrales, zelfs al reken je de emissies van de opwerkingsfabrieken mee. De hoeveelheid kernafval per eenheid geproduceerde energie is laag. Er zijn nog betrekkelijk grote hoeveelheden uranium beschikbaar in politiek stabiele regio’s.
Een andere belangrijke ontwikkeling is dat door technische ontwikkelingen de drie grote risico’s steeds verder beperkt kunnen worden. Zie het verslag van mijn bezoek aan het reactor instituut Delft.

Per saldo vind ik kernenergie op dit moment nog steeds niet “de” oplossing voor ons energieprobleem. Dat heeft behalve met een afweging van bovengenoemde voor- en nadelen ook te maken met de constatering dat de keuze voor de bouw van een kerncentrale in Nederland ook uit economisch oogpunt helemaal geen inkoppertje is.
In Nederland hebben we veel verstand van gas en kolen en steeds meer verstand van duurzame energie. De infrastructuur voor kernenergie (kennis en bedrijfsleven) is zeer beperkt. Voor de investeringskosten van een kerncentrale kan je een even grote gascentrale bouwen, en dan houd je nog twee miljard euro over die je kan investeren in bv. extra windmolens op de Noordzee. Of je kan die twee miljard investeren in energiebesparing en efficiëntere toestellen, die minder elektriciteit verbruiken. Per saldo vindt de SP dat nu de meest economische en milieuvriendelijkste opties.

Tot zover mijn huidige stand van denken. Het denken houdt echter niet op, dus kan het best zijn dat over een paar jaar die afweging anders uitvalt.

Tenslotte nog een korte terugblik op het debat over kernenergie dat de kamercommissie VROM op 17 maart jl. voerde met de ministers Cramer en Van der Hoeven. Daar heb ik de volgende standpunten ingenomen.

1. de SP blijft, in lijn met ons verkiezingsprogramma, tegenstander van de bouw of start van voorbereidingen van een nieuwe kerncentrale in deze regeerperiode.
2. De SP heeft geen bezwaar tegen het handhaven van de ruimtelijke reservering voor vier mogelijke locaties voor kerncentrales: in Borssele, Moerdijk, de Maasvlakte en de Eemshaven. Het is altijd verstandig om zoveel mogelijk opties voor de toekomstige energievoorziening open te houden. De potentiële locaties zijn zo nodig ook voor andere typen centrales te gebruiken, indien mocht blijken dat die t.z.t. aantrekkelijker zijn dan kernenergie.
3. Wij onderschrijven het advies van de SER commissie dat er een onderzoek komt naar alle opties voor energievoorziening, inclusief kernenergie, op basis van de criteria betrouwbaarheid, milieubelasting, veiligheid en betaalbaarheid. Dat onderzoek zou de basis moeten bieden voor een zakelijke discussie over de brandstofmix in de periode 2010-2030. De SP zal wel zeer kritisch kijken naar de samenstelling van de onderzoeksgroep.
4. Wat ons betreft wordt de Kernenergiewet aangescherpt, om te voorkomen dat in de komende periode een bouwplan voor een kerncentrale wordt ingediend dat niet kan worden tegengehouden. De SP vindt dat de Tweede Kamer daarin het laatste woord moet hebben.

15 reacties »

  1. Als ik de genuanceerde discussie goed beluister, dan zegt de SP dus eigenlijk het volgende.

    Ten eerste: we zijn geen dogmatische partij, we willen altijd elk standpunt kunnen onderbouwen. Als er iemand komt die aantoont dat onze argumenten niet deugen, dan zijn we altijd bereid om het gesprek aan te gaan. Ook als het over kernenergie gaat.

    Ten tweede: er is beweging in de argumenten die we hadden tegen kernenergie. Met name de veiligheid van kerncentrales is aanzienlijk vergroot. Onze overige argumenten blijven voorlopig overeind.

    Ten derde: de alternatieven voor kernenergie zijn net zo min ideaal, dus we bekijken kernenergie met dezelfde kritische blik als elk ander alternatief. Bovendien is de noodzaak groot om een oplossing te vinden voor CO2-uitstoot. We moeten altijd de afweging blijven maken.

    Klopt dat een beetje? Het klinkt enorm weloverwogen en verstandig enzo, maar het klinkt ook een beetje — ja, sorry hoor — naar Haags geneuzel. Is het niet helderder om te zeggen: “tot er iemand komt met overtuigende argumenten waarom we wel zouden moeten overstappen op kernenergie zijn wij tegen”?

    Reactie door Anne-Marie Mineur — september 7, 2008 @ 4:34 pm

  2. @anne-marie: dat geneuzel is vooral ontstaan nadat Agnes Kant antwoord had gegeven op een vraag van Andries Knevel.
    En voor wat betreft jouw eigen formulering: ik ben ervoor dat de SP nooit gaat zitten wachten op overtuigende argumenten van anderen, maar zelf op onderzoek uitgaat.

    Reactie door paulus — september 7, 2008 @ 5:54 pm

  3. De laatste tijd neemt de roep toe om meer elektriciteit d.m.v. kernenergie op te gaan wekken.
    Er is een lobby actief die –heel schijnheilig- zelfs het CO2 motief durft te hanteren.
    Dat niet het milieu maar vooral de financiële voordelen hun belangrijkste motief zijn mag blijken uit het feit dat ze écht schone elektriciteitsopwekking uit natuurlijke bronnen als ‘niet realistisch’ wegzetten.
    Toch ben ik van mening dat wanneer je elk industrieterrein – en niet de natuurgebieden!- waar maar mogelijk volzet met windmolens en zonnepanelen, je al een eind in de richting van die veronderstelde behoefte komt.
    We kunnen wat dat betreft een voorbeeld aan Duitsland nemen.
    Ook zou een getijdencentrale in de Oosterschelde daar nog het nodige aan bij kunnen dragen.
    Het is echter vóór alles een kwestie van politieke wil.
    En omdat zo ongeveer één van de eerste dingen die het kabinet Balkenende deed het afschaffen van de subsidie op zonnepanelen was, mogen bij die politieke wil vraagtekens worden gezet.
    Het alternatief; kernenergie, is geen alternatief.
    Met recente ongelukken (Vandellos Centrale, Taragona- Spanje, nov 2007 en Tricastin centrale,Avignon, Frankrijk,juli 2008) nog vers in het geheugen is het bijna niet te begrijpen dat men dit met droge ogen voor durft te stellen.
    De dooddoener dat centrales nu ‘veiliger’ zijn is net zo lang als hij breed is. Dat zei men 40 jaar geleden ook van de centrales die nu één voor één in de versukkeling raken.
    Onveilige centrales worden per definitie niet gebouwd! Maar wel zijn ze ALLEMAAL aan slijtageprocessen onderhevig.
    Zo wordt er Russische roulette gespeeld met zoiets wezenlijks als de Volksgezondheid
    Want de praktijk (Tsjernobyl) heeft bewezen: Als het fout gaat, gaat het goed fout.
    Ik hoop dat de SP in deze het gezond verstand laat zegevieren.

    Reactie door Jalf Flach — september 8, 2008 @ 3:54 pm

  4. Het verbaast me dat de discussie telkens gaat over kernsplitsingcentrales en nooit over kernfusiecentrales. Ik ben van mening dat kernfusie op termijn de oplossing gaat worden voor het energievraagstuk. Je hebt geen uranium nodig, wat op zal gaan raken, maar zeewater. Er blijft geen radioactief afval achter en de reactor is na sluiting nog ’slechts’ honderd jaar radioactief tegen honderd duizend jaar voor een kernsplitsing centrale. Wanneer er geen uranium meer beschikbaar is kunnen de centrales dus voor zeer lange tijd niet ontmanteld worden en moet er dus ook nog zeer lang geld in gepompt worden, terwijl er geen energie meer opgewekt wordt. Toch een punt om rekening mee te houden.

    Reactie door Gerko Buist — september 8, 2008 @ 11:23 pm

  5. erg halfbakken day sp standpunt kernenergie de meest overbodige techniek die er bestaat

    Reactie door piet brontsema — september 9, 2008 @ 5:47 am

  6. Hallo Paulus,

    Al vele jaren ben ik voor een uitgebreide en evenwichtige discussie over (kern)energie. zo af en toe laat ik daarom wat van me horen.

    Een korte reactie op het volgende citaat uit jouw stuk: “De hoeveelheid kernafval per eenheid geproduceerde energie is laag. Er zijn nog betrekkelijk grote hoeveelheden uranium beschikbaar in politiek stabiele regio’s.”

    De hoeveelheid kernafval per geproduceerde energie lijkt me geen maatstaf: het gaat om het gevaar; na het ongeluk in Tsjernobyl raakten grote gebieden onbewoonbaar door ongeveer 100 kilo radioactief materiaal.
    Wat de voorraad uranium betreft: als de plannen uit de jaren-70 voor de bouw van kerncentrales uitgekomen waren, zouden we nu door de bekende voorraden heen zijn. Nederland haalt uranium voor de kerncentrale Borssele uit Kazachstan en een dictatuur lijkt me geen stabiele regio.
    Voor meer info, zie mijn stuk “basiskennis kernafval” op de http://www.mfgroningen.nl

    Reactie door Herman Damveld — september 9, 2008 @ 12:38 pm

  7. Hallo Herman, Je stuk “basiskennis kernafval” kan ik niet vinden op die site. Heb je geen directe link?

    Reactie door Marije — september 10, 2008 @ 1:44 pm

  8. Je kunt het vinden via onderstaande link of als dat niet werkt door op bv google “kernafval” in te typen, staat op nummer 3.

    http://www.mfgroningen.nl/handlers/i.aspx?/id=2635-g=BASISKENNIS%20KERNAFVAL%20juli-08.pdf

    Herman

    Reactie door Herman Damveld — september 11, 2008 @ 12:17 pm

  9. Er IS helemaal geen silver bullet voor “het energieprobleem”. Dat wordt door talloze experts tot vervelens toe elke keer weer aan het papier toevertrouwd. Leer nou eindelijk eens dat er geen universele oplossingen zijn, alleen al vanwege het feit dat energieverbruik eerst en vooral de warmtevoorziening betreft, dan motorbrandstoffen, en helemaal aan het eind van de rit die veelbesproken elektriciteit. Ga je daar peperdure nukes aan riskeren, aan dat beetje stroom? Ten koste van gigantische spanningen in onze reeds op knappen staande samenleving?

    “Het” energieprobleem bestaat helemaal niet. We hebben er vele, en dat is in eerste instantie, prima pares, de motorbrandstoffen, waar het compleet fout gaat lopen met Peak Oil hijgend in onze nek en vrijwel geen alternatief (zeker niet als de gemotoriseerde mobiliteit niet met forse middelen aangepakt gaat worden, wat zelfs de SP niet aan zal durven, tenzij ze een goed verhaal hebben).

    Verder hebben we een serie energieproblemen van zeer diverse en onvergelijkbare aard die allemaal op maat en met een MIX aan duurzame alternatieven bestreden moeten en kunnen worden.

    Kernsplitsing hoort er niet bij, en kernfusie is nog steeds een (ook al peperdure) droom. Althans: op aarde. Die bekende fusiereactor staat nog steeds al die miljoenen jaren te fikken dat het een lust is en gaat elke ochtend weer op en elke avond weer onder. En genereert zonnestroom, windstroom, geothermische, zon-thermische stroom en warmte, bodemwarmte, en ga zo maar door. Allemaal gratis. Economische meerwaarde voor het oprapen. Onze samenleving bloedt dood aan bezopen, grotendeels kunstmatige stijging van de kosten voor fossiele grondstof plundering en de daaraan gerelateerde bakken vol geld en menselijk drama kostende oorlogen.

    Het gaat bij kernsplitsing helemaal niet alleen om het onoplosbare afval probleem. Kernsplitsing is een dominante technologie omgeven met talloze onoplosbare veiligheids issues, geo- en nationale politieke issues, en neemt alle initiatief weg bij de burger en het bedrijfsleven wat zelf zou KUNNEN opwekken. Maar het door verschrikkelijke rotregelingen in NL vrijwel niet kunnen realiseren, i.t.t. voorbeeld Duitsland waar per jaar 1 GIGAWattpiek aan alleen al zonnestroomcapaciteit wordt neergezet en het land al in 2007 45% windstroom in de duurzame mix had zitten (totaal: 14,2%, Beieren 2% zonnestroom, dit jaar is het cijfer totaal 16% reeds gepasseerd, 400.000 zonnestroom installaties alleen al en gigantische groei van alles wat 100% duurzaam mag heten). Nederland: Burgers en bedrijven die de nucleaire en fossiele rotzooi maar hebben te slikken of zich moet laten afsluiten.

    Hoe wil de politiek in Gaia’s naam OOIT in dit land burgers betrekken bij een duurzame energievoorziening als ze permanent die verduurzaming bij de burger en bedrijfsleven blijft saboteren of dat door ambtenaren, netbeheerders en andere dubieuze partijen laat uitvoeren? Met welke BEDOELING eigenlijk? Vul zelf in. Ik heb al lang mijn “rekensommetje” gemaakt…

    DAT is de crux, en als daar niks aan wordt gedaan, en er ook nog eens verhevigd op centralistisch bestuurde (door burgers noch MKB ooit controleerbare) extra nukes wordt ingezet, is het gewoon afgelopen met (a) alle betrokkenheid van die blijkbaar door de politiek gehate burgers, en (b) zal de kloof tussen die vermaledijde burger en de politiek onherstelbare schade oplopen.

    Ik ben benieuwd of de SP die schade voor lief zal nemen en de atoomterreur in ons land om wat voor reden dan ook zal gaan omarmen. Dat heet in de geopolitiek ook wel: hoog spel spelen.

    Lijkt me een mooi thema om een kabinetscrisis aan te riskeren.

    Probleem is: wat krijgen we er in hemelsnaam voor terug?

    Reactie door peter segaar — september 11, 2008 @ 11:28 pm

  10. Beste Partijgenoten,
    naast de technische zaken is er ook zoiets als de machtsvraag. Kernenergie heeft wel degelijk met machtsuitoefening te maken. Hoe meer huishoudens aan een centraal geregelde voorziening des te beter. Je kunt dan selectief knoppen aan en uit zetten. Het doel van de energievoorziening zou moeten zijn dat ieder huishouden onafhankelijk wordt. Vertaald in kernenergie betekent dat dat er zeer zeer kleine kerncentrales ontwikkeld moeten worden….
    Het spreekt vanzelf, dat hier nog veel onderzoek voor nodig is, maar laten we dat de tijd geven en ons niet nu al afhankelijk maken van een ondoordacht principe.

    Reactie door jan sterenborg — september 22, 2008 @ 11:53 am

  11. Beter laat dan nooit: Herman Damveld, bedankt voor de link! Goed stuk.

    Reactie door Marije — september 23, 2008 @ 11:38 pm

  12. Mijn kern(fusie)centrale staat elke dag weer lekker aan de blauwe hemelkoepel te bakken.

    Nergens voor nodig om met levensgevaarlijke kernsplijtings rommel te gaan zitten goochelen.

    Decentraal opwekken met kernsplijting? Ja, ik heb wel eens iets gelezen dat er mini-idioterie voor tuinders bedacht wordt.

    Laat ik het zo zeggen: hoe DIEP kun je zinken (denk effekes aan de “logistiek” van die nucleaire rommel her en der verspreid over ons dichtbevolkte landje)…

    Zal ook wel weer een broodje @@p verhaaltje zijn…

    Reactie door peter segaar — september 24, 2008 @ 12:47 am

  13. Kernenergie is de beste oplossing voor fossiele brandstof. Het is een oneindige energiebron met als enige nadeel een zeer kleine hoeveelheid radioactief afval (wat voor een groot gedeelte weer hergebruikt kan worden in het proces). Bovendien bevat uranium een miljoen keer zoveel energie als olie. Mensen kunnen wel zeggen, we gaan mooi windmolens en zonnecellen gebruiken, maar dat leverd lang niet genoeg energie op om de wereld van te voorzien. Kerncentrales zijn ook absoluut niet gevaarlijk. Na de ramp in Chernobyl zijn er zeer strenge sancties uitgevoerd op de veiligheid van kerncentrales. Ik snap echt niet waarom mensen kernenergie zitten af te kraken.

    Reactie door bram — juni 6, 2010 @ 2:39 pm

  14. Aricept….

    Aricept. Aricept plant….

    Trackback door Aricept. — augustus 7, 2010 @ 1:42 am

  15. Inderal hair tonic….

    Inderal for anxiety. Inderal. Inderal vs tenormin….

    Trackback door Inderal. — augustus 7, 2010 @ 6:02 am

RSS-feed voor reacties op dit bericht. TrackBack URI

Geef een reactie

www.sp.nl