Paulus Jansen

Weblog
Paulus Jansen

Wethouder wonen, ruimtelijke ordening, sport, dierenwelzijn en vastgoed in de gemeente Utrecht

vrijdag 14 september 2007, 9.01 uur – paulus
Categorie: wonen

Geld corporaties is van de huurders

Volgens ingewijden is Aedes, de koepelorganisatie van woningcorporaties, weer aangeschoven aan de onderhandelingstafel bij minister Vogelaar. Voor Vogelaar is dit een kleine opsteker, Prinsjesdag komt immers steeds dichterbij en er is nog steeds geen akkoord over de inzet van de corporatievermogens voor de wijkaanpak. Ondertussen lijkt het er niet op dat minister Bos van wijken wil weten. De invoering van een integrale vennootschapsbelasting voor woningcorporaties lijkt er dus te komen. Een heel slecht idee, vinden Remi Poppe en ik. Een opiniestuk van ons hierover verscheen vandaag in Trouw.

Minister Vogelaar tijdens de wijkentour in Arnhem, bron: ministerie van VROM

Geld corporaties is van de huurders

Pak de wijken kleinschalig aan. Dan maken we niet van veertig maar van álle wijken “prachtwijken”.

De koepelorganisatie van woningcorporaties, Aedes, trok vorige week de stekker uit het overleg met minister Vogelaar over de financiering van de wijkaanpak. Het grote struikelblok is de vraag hoe hier corporatiegeld voor moet worden ingezet. Het laatste voorstel van Vogelaar is de corporatiesector te verplichten om voortaan over al haar activiteiten vennootschapsbelasting te betalen. Inmiddels is er een opvallende regenboogcoalitie ontstaan die deze plannen niet ziet zitten. Naast de corporaties verzetten ook huurders, provincies en gemeenten zich ertegen. Deze coalitie is niet zo opmerkelijk als het lijkt. Het plan is namelijk niet alleen funest voor de wijkaanpak, het legt tevens een bom onder de sociale volkshuisvesting. VVD-minster Dekker liet in 2005 al onderzoek naar doen naar de invoering van integrale vennootschapsbelasting. Hieruit bleek dat één van de grote risico’s een verdere vermindering van het sociale karakter van woningcorporaties is. Om het financiële gat te dichten, zullen ze neigen naar huurverhogingen en minder investeringen in sociale huurwoningen. De huurder zal hiervan dus de dupe worden. Het plan van Dekker verdween in de papierbak, maar wordt er nu door haar sociaaldemocratische opvolgers weer uitgevist.

Medestanders van Vogelaar zeggen dat het geld van de corporaties “van ons allemaal” is. Dit is een fabel: het is opgebracht door de huurders. Die hebben met hun maandelijkse huurbetaling de reserves opgebouwd voor het onderhoud en voor de bouw van nieuwe sociale huurwoningen. De corporaties hebben dit geld inderdaad te veel opgepot, maar dit is geen reden om dit geld van de huurders weg te belasten naar de schatkist. Er is geen enkele garantie dat het geld dan ook echt zal worden besteed aan de wijkaanpak. In theorie kan minister Bos het zelfs gebruiken voor de financiering van de hypotheekrenteaftrek.

Het kabinet heeft met de keuze van haar 40 wijken voor een verkeerde weg gekozen. Er is op de selectie van de wijken veel af te dingen, er blijven nog veel wijken over die net zo goed een zetje kunnen gebruiken. Maar los daarvan wordt voor de financiering van de wijkaanpak wel erg makkelijk gekeken naar de corporatievermogens. Immers, de wijkaanpak bestaat niet alleen uit fysieke ingrepen in de sociale huursector, maar ook uit projecten en maatregelen waarvan iedereen profijt heeft: van het investeren in de openbare ruimte tot de bouw van een buurthuis. Hier betaalt iedere Nederlander keurig zijn belasting voor. Door het geld hiervoor weg te halen bij de corporaties wordt de rekening eenzijdig bij de huurders gelegd, ook als er eigenwoningbezitters of particuliere huurders in de betreffende wijk wonen. De zwaarste lasten gaan dan naar de zwakste schouders.

Het zou veel beter zijn de wijkaanpak veel kleinschaliger op te zetten en zoveel mogelijk lokaal te laten regelen door corporaties en gemeenten, met ondersteuning van het rijk. Dan kunnen alle wijken in Nederland die dat nodig hebben, worden geholpen. Dat corporaties hierin mee investeren is geen enkel probleem. Het vrij besteedbaar vermogen van de corporaties kan worden ingezet voor investeringen die aansluiten op de kerntaken van de corporaties, zoals het bouwen van nieuwe betaalbare woningen, stadsvernieuwing, het vergroten van de leefbaarheid van wooncomplexen en energiebesparing in de woningen. De overheid mag haar verantwoordelijkheid om te investeren in de openbare ruimte en wijkvoorzieningen echter niet afschuiven op de corporaties.

Om de bewoners optimaal te betrekken bij de uitvoering van deze aanpak en om ervoor te waken dat de corporaties wéér teveel geld gaan oppotten, moet de democratische controle op het reilen en zeilen binnen hun woningbouwverenigingen terugkomen. De vrijheid die de corporaties sinds 1995 hebben gekregen, heeft een schaalvergroting op gang gebracht waardoor huurders in veel gevallen op een zijspoor zijn gezet. Veel corporatiebesturen hebben de binding met haar achterban volledig verloren. Daar zal verandering in moeten komen. De overheid moet daarom, gelijk met de wijkaanpak, werken aan corporaties met een menselijke maat, waar huurders en woningzoekenden weer een flinke vinger in de pap hebben.

Paulus Jansen en Remi Poppe, Tweede Kamerleden SP

Reageren? »

Reageren?

RSS-feed voor reacties op dit bericht.

Geef een reactie

www.sp.nl